Kỳ lạ trong vũ trụ:Hành tinh mới được sinh ra từ một ngôi sao đã chết

Ảnh minh hoạ: AI

Hành tinh có thể hình thành từ tàn tích ngôi sao đã chết

Theo nghiên cứu được công bố ngày 5.10 trên tạp chí Nature Astronomy, hành tinh này nhiều khả năng là một hành tinh khí khổng lồ, quay quanh một sao lùn trắng có tên là HS 0209+0832 nằm cách Trái Đất khoảng 270 năm ánh sáng.

Sau khi phân tích dữ liệu quan sát từ Kính viễn vọng Không gian Hubble của NASA cùng các thiết bị khác, nhóm nghiên cứu phát hiện những dấu hiệu hóa học cho thấy hành tinh này có thể đã ngưng tụ từ vật chất bị ngôi sao phóng ra khi cạn kiệt năng lượng, tắt dần và sụp đổ thành sao lùn trắng.

Khi một ngôi sao tương tự Mặt Trời chết đi, trước tiên sẽ nhanh chóng phình to thành sao khổng lồ đỏ, sau đó giải phóng các lớp vật chất bên ngoài, để lại một lõi nhỏ hơn rất nhiều nhưng đặc và nóng, được gọi là sao lùn trắng.

Một số hành tinh thế hệ thứ nhất là những hành tinh hình thành cùng thời điểm với ngôi sao có thể sống sót sau biến cố dữ dội nếu có quỹ đạo đủ xa. Các nhà thiên văn đã quan sát một số ít những hành tinh thế hệ thứ nhất còn sót lại quay quanh các sao lùn trắng.

Tuy nhiên, trước đây chưa từng có hành tinh “thế hệ thứ hai” nào được ghi nhận, tức là một thế giới hoàn toàn mới được hình thành từ mảnh vụn của một ngôi sao đã chết.

Dấu hiệu cho thấy HS 0209+0832 có thể đã sản sinh ra một hành tinh mới nằm ở những dấu vết bất thường của các nguyên tố nặng trên bề mặt sao lùn trắng. Các tác giả nghiên cứu cho rằng đây có thể là vật chất từ hành tinh đang rơi xuống phần lõi còn sót lại của ngôi sao.

Điều thú vị về các hành tinh quay quanh sao lùn trắng là khi sao lùn trắng nguội dần theo thời gian. Một hành tinh thế hệ thứ hai có thể hình thành và sau đó nằm trong vùng có thể ở được trong hàng chục tỷ năm.

Khoảng thời gian ổn định lâu như vậy có thể tạo ra những điều kiện lý tưởng hơn cho sự sống, nhưng cần thêm nhiều nghiên cứu để xác nhận phát hiện về hành tinh thế hệ thứ hai này.

Một lớp hành tinh mới

Sau giai đoạn sao khổng lồ đỏ, khi một ngôi sao đang chết nhanh chóng phình to, sẽ trở thành “lò phản ứng hạt nhân” có khả năng tạo ra nhiều nguyên tố khác nhau.

Tuy nhiên, khi nguồn nhiên liệu này cạn kiệt và ngôi sao biến thành sao lùn trắng, các nguyên tố nặng nhanh chóng chìm xuống bên dưới để lại những nguyên tố nhẹ hơn như hydro và heli trên bề mặt.

Các nhà nghiên cứu xác định lượng niobi được phát hiện trên HS 0209+0832 phải đến từ môi trường xung quanh ngôi sao.

Theo ông David J. Wilson, đồng tác giả nghiên cứu và là nghiên cứu viên tại Phòng thí nghiệm Vật lý Khí quyển và Vũ trụ thuộc Đại học Colorado Boulder, ý tưởng về các hành tinh thế hệ thứ hai đã tồn tại từ khi các nhà thiên văn biết đến các ngoại hành tinh.

Sao xung hình thành sau những vụ nổ cực lớn gọi là siêu tân tinh, vì vậy những hành tinh này nhiều khả năng là hành tinh thế hệ thứ hai. Tất cả những vật chất đó có thể kết tụ lại và hình thành các hành tinh mới.