Kỷ lục gia thế giới, Trà sư Ngô Thị Thanh Tâm: Hơn 30 năm giữ lửa văn hóa trà

Dấu mốc mới trên hành trình với trà

Trà sư Ngô Thị Thanh Tâm (giữa) được trao danh hiệu “Grand Records - Tinh hoa Kỷ lục”. Ảnh: BTC

Ngày 26/9/2026 tại TP.HCM, Trà sư Ngô Thị Thanh Tâm được trao danh hiệu “Grand Records - Tinh hoa Kỷ lục” tại Hội ngộ Kỷ lục gia Việt Nam lần thứ 55.

Danh hiệu này được trao trong bối cảnh hành trình gắn bó với trà của bà đã có nhiều dấu mốc.

Trước đó, bộ sưu tập “Tâm Trà Diệu Bảo” với hơn 1.000 ấm - chén Tử Sa đã được xác lập Kỷ lục Việt Nam năm 2022, Kỷ lục châu Á vào tháng 10/2022 và Kỷ lục thế giới ngày 28/5/2023.

Nếu những kỷ lục trước tập trung ghi nhận quy mô và đặc điểm của bộ sưu tập, thì dấu mốc “Grand Records - Tinh hoa Kỷ lục” gắn với một hành trình rộng hơn: lưu giữ, nghiên cứu và phát huy các giá trị văn hóa từ trà. 

Đó cũng là hướng đi mà Trà sư Ngô Thị Thanh Tâm đang theo đuổi. Từ một bộ sưu tập cá nhân, những ấm trà trở thành chất liệu cho hoạt động nghiên cứu, đào tạo và giao lưu văn hóa.

Trong bối cảnh hội nhập, câu chuyện về trà Việt vì thế không chỉ dừng ở việc đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế. Đằng sau một sản phẩm trà còn là vùng đất, người trồng, phương thức chế biến, văn hóa cộng đồng và nghệ thuật thưởng trà.

Hơn 1.000 ấm trà và câu chuyện phía sau

Hành trình với trà của Trà sư Ngô Thị Thanh Tâm bắt đầu từ năm 1993, khi bà có thời gian tìm hiểu về trà tại Đài Loan. Từ sự quan tâm ban đầu, việc sưu tầm trà cụ dần trở thành hành trình kéo dài hơn ba thập niên.

Bộ sưu tập “Tâm Trà Diệu Bảo” hiện có hơn 1.000 ấm - chén Tử Sa, đa dạng về kiểu dáng và niên đại. Nhiều hiện vật được chế tác tại làng nghề Nghi Hưng, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, có niên đại từ thời nhà Thanh đến nay.

Đáng chú ý, giá trị của bộ sưu tập không chỉ nằm ở số lượng. Mỗi hiện vật còn gắn với chất liệu, kỹ thuật tạo tác, hình dáng, hoa văn, thư pháp, mỹ thuật và quan niệm thẩm mỹ của từng thời kỳ. Vì vậy, việc sưu tầm cũng trở thành một cách lưu giữ những dấu tích vật chất của văn hóa trà.

Từ lưu giữ hiện vật đến truyền nối văn hóa trà

Với Trà sư Ngô Thị Thanh Tâm, bảo tồn văn hóa trà không chỉ dừng ở việc lưu giữ hiện vật mà còn cần truyền lại tri thức và thực hành.

Ở cương vị Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Trà Đông Nam Á, bà hướng tới việc xây dựng một địa chỉ đào tạo chuyên sâu về trà.

Tháng 8/2024, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP.HCM ký kết hợp tác với Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Trà Đông Nam Á để triển khai chương trình đào tạo về trà đạo. 

Các nội dung được định hướng gồm nghệ thuật pha trà, trà đạo Việt, kỹ thuật chế biến, văn hóa trà trong bối cảnh hội nhập và xây dựng không gian văn hóa trà. Cùng với đó là các hoạt động kết nối với tổ chức, cộng đồng trà tại Đài Loan. 

Hội Trà Vô Ngã Việt Nam do bà Ngô Thị Thanh Tâm sáng lập cũng là một không gian để những người yêu trà gặp gỡ, chia sẻ và thực hành văn hóa trà.

Năm 2025, Hội Trà Vô Ngã Việt Nam kết nghĩa với Hội Trà Vô Ngã Tùng Lĩnh Nam Đầu tại Đài Loan, mở thêm hướng giao lưu và giới thiệu trà Việt trong không gian văn hóa quốc tế.

Hơn ba thập niên từ những bước đầu tìm hiểu trà đến bộ sưu tập hơn 1.000 ấm - chén Tử Sa, rồi mở rộng sang nghiên cứu, đào tạo và giao lưu quốc tế, câu chuyện của Trà sư Ngô Thị Thanh Tâm cho thấy một cách tiếp cận trong bảo tồn văn hóa: giữ hiện vật đi cùng giữ tri thức, nghiên cứu gắn với thực hành và đưa văn hóa đến gần công chúng bằng sự hiểu biết về giá trị của chính mình.