Kỷ niệm 173 năm ngày sinh Anh hùng dân tộc Cuba José Martí tại Hà Nội

Trong không khí trang nghiêm, Quốc ca Cuba vang lên giữa lòng Thủ đô Hà Nội, gợi nhắc về lịch sử đấu tranh anh dũng, kiên cường của quốc đảo Caribbean trước áp bức và bất công.

Với nhân dân Cuba, José Martí là “Vị thánh tông đồ của nền độc lập”. Ông không chỉ là người đặt nền móng cho phong trào giải phóng dân tộc Cuba, mà còn là một trong những tiếng nói sớm nhất ở khu vực Mỹ Latinh phê phán bản chất áp bức của chủ nghĩa đế quốc, đồng thời khẳng định quyền tự quyết của các dân tộc nhỏ bé. Chính chiều sâu tư tưởng đó đã khiến di sản của ông vượt ra ngoài biên giới Cuba.

Tư tưởng của José Martí trở thành lý tưởng chung của nhiều dân tộc từng trải qua chiến tranh, ách thuộc địa và đấu tranh giành độc lập, trong đó có Việt Nam.

Phát biểu tại buổi lễ, Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes nhấn mạnh rằng Anh hùng José Martí chính là “sợi chỉ xuyên suốt” gắn kết mối quan hệ lịch sử giữa hai nước.

Theo Đại sứ, ngay từ thế kỷ XIX, thông qua tư tưởng và các tác phẩm của mình, José Martí đã giúp người Cuba hiểu rõ hơn về dân tộc Việt Nam.

Đó là những cuộc đấu tranh kiên cường, nền văn hóa giàu bản sắc và năng lực phi thường của nhân dân Việt Nam trong việc đánh bại các thế lực ngoại xâm.

“Vì vậy, đối với Cuba và Việt Nam, José Martí chính là hiện thân của tư tưởng độc lập và tinh thần yêu nước - những giá trị đã và đang gắn kết hai dân tộc chúng ta,” Đại sứ khẳng định.

Đại sứ Rogelio Polanco Fuentes đồng thời nhắc đến một sự trùng hợp lịch sử mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc: Ngày José Martí anh dũng hy sinh vì nền độc lập Cuba, 19/5/1895, cũng trùng với ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh - lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam.

Hai con người ở hai châu lục khác nhau, nhưng đồng điệu trong tư tưởng và hành động cách mạng: đều là những người đặt nền móng cho các chính đảng cách mạng, đều chiến đấu đến cùng vì độc lập của nhân dân mình.

Đại sứ cho rằng chính từ sự gặp gỡ mang tính lịch sử ấy, các thế hệ người Cuba và người Việt Nam hôm nay đã tiếp tục vun đắp, chuyển hóa quan hệ lịch sử thành mối quan hệ hữu nghị đặc biệt, gắn bó bền chặt trong hiện tại và hướng tới tương lai lâu dài của hai dân tộc.

Cũng tại buổi lễ, bà Phương Song Liên, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Cựu sinh viên Việt Nam tại Cuba khẳng định điểm gặp gỡ cốt lõi giữa tư tưởng của Anh hùng José Martí và Chủ tịch Hồ Chí Minh là tinh thần giải phóng dân tộc khỏi sự áp bức của chủ nghĩa đế quốc.

“Cả hai vị lãnh tụ đều khẳng định rằng chủ nghĩa đế quốc chưa bao giờ và cũng không bao giờ là cứu tinh cho các dân tộc yêu chuộng hòa bình trên thế giới. Mỗi dân tộc phải tự tìm con đường giải phóng cho mình. Chỉ khi đó, độc lập và tự do mới thực sự trọn vẹn đối với một dân tộc,” bà Liên nhấn mạnh.

Từ gần hai thế kỷ trước đến nay, Việt Nam và Cuba vẫn đang chứng minh sức sống đúng đắn của tư tưởng ấy bằng chính thực tiễn lịch sử của mình.

Tham gia buổi lễ còn có nhiều người Việt Nam từng sinh sống, làm việc tại quốc đảo nhỏ bé này. Chia sẻ với Báo Thế giới và Việt Nam, kiến trúc sư Đào Hoàng Thanh, người từng có nhiều năm học tập tại Cuba khẳng định rằng việc tham gia các hoạt động hướng về Cuba đối với ông không đơn thuần là sự hiện diện mang tính nghi thức.

“Đối với tất cả những hoạt động liên quan đến nhân dân Cuba anh em, tôi luôn cảm thấy đó vừa là trách nhiệm, vừa là sự tự nguyện từ trái tim. Tôi đã từng được học tập và lớn lên trong tình cảm của nhân dân Cuba”, ông nói.

Theo ông, tình đoàn kết Việt Nam-Cuba là một mối quan hệ đặc biệt, hiếm có trong quan hệ quốc tế hiện đại, bởi nó được xây dựng không chỉ trên lợi ích, mà trên sự sẻ chia và hy sinh.

“Tôi từng học tập tại Cuba trong giai đoạn hoàng kim từ năm 1967 đến năm 1974. Đến năm 2016, khi quay trở lại, tôi đi thăm bạn bè ở khắp các tỉnh của Cuba, tổ chức những cuộc gặp mặt, mời các bạn một bữa liên hoan và tặng những món quà rất thiết thực như dầu cù là, xà phòng, vải… Dù đó chỉ là những món quà nhỏ, nhưng lại chứa đựng tình cảm rất sâu sắc”, ông Thanh chia sẻ.

Ông xúc động nói thêm: “Đối với tôi, Cuba là những người anh em ruột thịt, luôn nằm trong trái tim tôi, trong trái tim của những người đã từng học tập tại đây và trong trái tim của nhân dân Việt Nam”.

Xuất phát từ di sản tư tưởng của José Martí, tình đoàn kết Việt Nam-Cuba được hình thành không chỉ từ lịch sử, mà còn từ sự lựa chọn chung về những giá trị cốt lõi của độc lập và tự chủ.

Lễ kỷ niệm ngày sinh Anh hùng José Martí tại Hà Nội vì thế không chỉ là sự nhắc nhớ quá khứ, mà còn là sự khẳng định cho hiện tại và tương lai: Mối quan hệ đặc biệt giữa hai dân tộc sẽ tiếp tục được gìn giữ và phát triển bằng nghĩa tình anh em, sự kiên định và hợp tác lâu dài trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.

Phạm Trường - Tố Uyên