Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập MTTQ Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026) Đoàn kết - Sức mạnh vô biên

Đồng chí nói, “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết, thành công, thành công, đại thành công” - Câu nói bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh từ giữa thế kỷ XX đến nay vẫn nguyên vẹn giá trị thời sự. Sức mạnh của tinh thần đoàn kết không chỉ là bài học được đúc kết từ thực tiễn cuộc sống ngàn đời của nhân loại mà còn là cội nguồn làm nên những thành tựu vĩ đại của xã hội loài người”. Đại đoàn kết toàn dân tộc bao hàm nhiều nội dung quan trọng với ý nghĩa rộng lớn và sâu sắc.

Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tại cuộc gặp mặt nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng các khóa

1. Đại đoàn kết toàn dân tộc là đường lối chiến lược cách mạng của Đảng ta: Theo dòng lịch sử, ngay từ năm 1925 khi viết cuốn Đường Kách mệnh, Bác đã chỉ rõ, “muốn cách mệnh thành công thì phải dân chúng (công nông) làm gốc, phải có đảng vững bền”(b). Trước ngày Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, Bác đã giải thích rất đơn giản nhưng cực kỳ rõ ràng, “Vì có đoàn kết mới có lực lượng, có lực lượng mới giành được độc lập, tự do”.

Tới khi Đảng ta nắm chính quyền, tiếp tục lãnh đạo cách mạng, ở bất kỳ giai đoạn nào Bác cũng đề cao, nhấn mạnh yêu cầu tập hợp lực lượng, đoàn kết các dân tộc, đoàn kết mọi thành phần xã hội trong và ngoài nước. Trong tất cả các tình huống cấp bách, kể cả khi "ngàn cân treo sợi tóc", nhờ có đường lối cách mạng đúng đắn tập hợp và đoàn kết mọi lực lượng thành một khối vững bền mà Đảng và Bác kính yêu đã đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.

Trong Lễ khai mạc Đại hội thống nhất Việt minh - Liên việt ngày 3 tháng 3 năm 1951, Bác đã xúc động và nói rằng "Một người đã cùng các vị tranh đấu trong bấy nhiêu năm cho khối đại đoàn kết toàn dân. Hôm nay, trông thấy rừng cây đại đoàn kết ấy đã nở hoa kết quả và gốc rễ nó đang ăn sâu lan rộng khắp toàn dân, và nó có một cái tương lai "trường xuân bất lão". Vì vậy cho nên lòng tôi sung sướng vô cùng... Toàn dân đại đoàn kết muôn năm"(1).

Sau đó ít lâu, nhân dịp kỷ niệm Cách mạng tháng Tám và ngày độc lập năm 1951, một lần nữa Người nhấn mạnh, "Lòng yêu nước và sự đoàn kết của nhân dân là một lực lượng vô cùng to lớn, không ai thắng nổi. Nhờ lực lượng ấy mà tổ tiên ta đã đánh thắng quân Nguyên, quân Minh, đã giữ vững quyền tự do, dân chủ. Nhờ lực lượng ấy mà chúng ta cách mạng thành công, giành được độc lập. Nhờ lực lượng ấy mà sức kháng chiến của ta càng ngày càng mạnh. Nhờ lực lượng ấy mà quân và dân ta quyết chịu đựng muôn nỗi khó khăn thiếu thốn, đói khổ, tang tóc, quyết một lòng đánh tan quân giặc cướp nước..."(2). Trước lúc "đi xa", trong Di chúc, Người vẫn thiết tha dặn lại "Đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của Đảng và của dân ta. Các đồng chí từ Trung ương đến các chi bộ cần phải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình".

Kết quả một cuộc khảo cứu Hồ Chí Minh toàn tập (15 tập, xuất bản năm 2011) cho thấy, cụm từ “đoàn kết”, “đoàn kết dân tộc”, “đại đoàn kết”... được Người sử dụng với tần suất xuất hiện hơn 2.000 lần. Từ ý nghĩa sâu sắc, rộng lớn đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định, “Với tầm nhìn chiến lược và bản lĩnh lãnh đạo của Đảng, chúng ta kiên quyết giữ vững và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, coi đó là “mạch nguồn”, là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt, bảo đảm mọi đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước được thực hiện triệt để, nhất quán, hiệu quả, đáp ứng tốt nhất mọi nguyện vọng chính đáng của nhân dân”.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến dự, chung vui Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc phường Ba Đình, Hà Nội. Ảnh: TTXVN

2. Mọi thắng lợi của đất nước đều gắn bó chặt chẽ với đại đoàn kết toàn dân tộc, chúng ta có thể điểm lại một vài sự kiện tiêu biểu:

- Trước ngày Tổng khởi nghĩa, Bác đã ra lời kêu gọi:

“Hỡi đồng bào yêu quý !

Bốn năm trước đây, tôi có thư kêu gọi đồng bào ta đoàn kết. Vì có đoàn kết mới có lực lượng, có lực lượng mới giành được ĐỘC LẬP, TỰ DO.

Hiện nay quân đội Nhật đã tan rã, phong trào cứu quốc lan tràn khắp nước. Việt Nam độc lập đồng minh (Việt Minh) có hàng chục triệu đội viên, gồm đủ các tầng lớp sĩ, nông, công, thương, binh, gồm đủ các dân tộc Việt, Thổ, Nùng, Mường, Mán. Trong Việt Minh đồng bào ta bắt tay nhau chặt chẽ, không phân biệt trai, gái, già, trẻ, lương, giáo, giàu, nghèo...

Hỡi đồng bào yêu quý !

Giờ quyết định cho dân tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”(3).

Nhiệt liệt hưởng ứng lời hiệu triệu của Bác, toàn dân tộc Việt Nam đã nhất tề đứng dậy và Tổng khởi nghĩa đã thành công sau 80 năm đô hộ của thực dân, đế quốc.

- Khi đế quốc Pháp dã tâm hòng cướp đất nước ta một lần nữa, Người lại kêu gọi:

...“Hỡi đồng bào!

Chúng ta phải đứng lên! Bất kỳ đàn ông đàn bà không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc, bất kỳ người già, người trẻ. Hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp để cứu Tổ quốc.

Ai có súng dùng súng. Ai có gươm dùng gươm. Không có gươm thì dùng cuốc, xuổng, gậy gộc. Ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp cứu nước...”(4).

Sau lời kêu gọi của Bác, toàn dân ta muôn người như một đã bền bỉ, hăng hái tham gia kháng chiến, thực hiện đúng phương châm chiến lược, trường kỳ kháng chiến nhất định thắng lợi, “Chín năm làm một Điện Biên/Nên vành hoa đỏ nên thiên sử vàng”.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến dự, chung vui Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc phường Ba Đình, Hà Nội. Ảnh: TTXVN

- “Một trong những nội dung cơ bản của đường lối và nghệ thuật tổ chức của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước là: Xây dựng khối đoàn kết toàn dân theo tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Ba mươi mốt triệu đồng bào cả nước là ba mươi mốt triệu chiến sĩ diệt Mỹ”. Nghĩa là tập hợp tất cả mọi tầng lớp người Việt Nam trong một mặt trận dân tộc thống nhất nhằm chống đế quốc Mỹ xâm lược, vì độc lập, tự do, vì thống nhất Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội”(5). Kết quả như một tất yếu lịch sử, đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào, miền Nam hoàn toàn được giải phóng, non sông thu về một mối, nước nhà thống nhất đi lên chủ nghĩa xã hội.

- Còn ngày nay, như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nhấn đậm: “Chính sức mạnh nhân dân, sự đồng tâm, hiệp lực của hàng triệu con người Việt Nam yêu nước đã làm nên kỳ tích... Chúng ta có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày hôm nay phần nhiều do sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc bồi đắp nên”.

3. Đoàn kết toàn dân tộc là nền tảng, là nguồn sức mạnh to lớn: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ: Ngay từ khi ra đời, Đảng Cộng sản Việt Nam đã kiên định đường lối đại đoàn kết toàn dân tộc, coi đó vừa là mục tiêu vừa là nguồn sức mạnh quyết định thắng lợi sự nghiệp cách mạng. Đảng luôn xác định giữ vững đoàn kết nội bộ là nguyên tắc sống còn trong công tác xây dựng Đảng. Và đại đoàn kết toàn dân tộc là truyền thống quý báu, là đường lối chiến lược xuyên suốt của Đảng; là nguồn sức mạnh to lớn, nhân tố quyết định mọi thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong chiến tranh chống Mỹ cứu nước, cả nước chỉ có 31 triệu dân, chúng ta đã làm nên đại thắng mùa Xuân 1975, ngày nay phải nhân lên sức vóc của khối đại đoàn kết toàn dân tộc với cả trăm triệu người để tiếp tục tạo nên sức mạnh thần kỳ, thực hiện cho được các mục tiêu dài hạn và mục tiêu trước mắt.

Mục tiêu dài hạn, đó là nhiệm vụ chính trị của đất nước đã được xác định ở mỗi nhiệm kỳ Đại hội của Đảng. Đại hội XIII của Đảng đã chỉ rõ: Đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng nước ta sẽ là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao. Đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam sẽ trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến dự, chung vui Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc phường Ba Đình, Hà Nội. Ảnh: TTXVN

Mục tiêu trước mắt, ngay bây giờ, đó là cải cách mạnh mẽ tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; sắp xếp lại đơn vị hành chính các cấp và triển khai vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Mục tiêu là tinh giản bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả bộ máy quản lý, quản trị nhà nước, đồng thời thực hiện phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn cho địa phương. Mô hình này không chỉ cắt bỏ cấp trung gian không cần thiết, mà điều quan trọng hơn là tổ chức lại không gian cho phát triển bền vững, để chính quyền gần dân, sát dân, vì dân, phục vụ nhân dân được tốt hơn; Trung ương cũng phân định rõ thẩm quyền và trao quyền chủ động nhiều hơn cho chính quyền địa phương để mỗi nơi năng động, sáng tạo phát triển phù hợp với thực tiễn... Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan Trung ương và chính quyền địa phương để kịp thời tháo gỡ khó khăn; sự đồng lòng của đội ngũ cán bộ, công chức và nhân dân sẽ tạo nền tảng ổn định triển khai hiệu quả mô hình mới. Chưa bao giờ yêu cầu “trên dưới đồng lòng, dọc ngang thông suốt” trong bộ máy của hệ thống chính trị lại quan trọng như lúc này.

Để nêu bật vai trò to lớn của đại đoàn kết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định: “Tóm lại, thiếu sự đoàn kết, đồng thuận sẽ làm chệch hướng hoặc kìm hãm hiệu quả vận hành bộ máy. Bởi vậy, giữ gìn đoàn kết chính là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu - là điều kiện tiên quyết để mọi công việc cải cách khác diễn ra thuận lợi”. Để giữ gìn và củng cố đoàn kết trong không gian phát triển mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo phải triển khai và thực thi đồng bộ 5 giải pháp cơ bản: Một là, tăng cường sự lãnh đạo và chỉ đạo thống nhất, tập trung của các cấp ủy Đảng và chính quyền từ Trung ương đến địa phương. Hai là, đề cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo. Ba là, tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích và công bằng xã hội, góp phần củng cố đoàn kết. Bốn là, đẩy mạnh công tác tư tưởng, tuyên truyền sâu rộng trong toàn thể cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân. Năm là, phát huy mạnh mẽ “tính Đảng” và bản lĩnh chính trị trong mỗi tổ chức Đảng và từng đảng viên; mọi cán bộ, đảng viên phải chấp hành nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ và kỷ luật của Đảng...

Các đại biểu dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc phường Ba Đình, Hà Nội. Ảnh: TTXVN

Những luận giải trên đây cho thấy, đoàn kết đã trở thành một động lực to lớn, một triết lý nhân sinh và hành động để dân tộc ta vượt qua bao biến cố, thăng trầm của thiên tai, địch họa và để tồn tại, phát triển bền vững. Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng với bản lĩnh và trí tuệ anh minh cùng truyền thống đại đoàn kết dân tộc, nhất định đất nước chúng ta sẽ tiếp tục thành công trong việc thực hiện các mục tiêu dài hạn và ngắn hạn trong kỷ nguyên vươn mình, phát triển của dân tộc.

-----------------------------

(a) Nguyên văn bài viết đã đăng trên Tạp chí Cộng sản, số 1.065 (7-2025).

(b) Hồ Chí Minh Toàn tập, Tập 2 (1924-1930), NXB CTQG, Hà Nội 1995, trang 280.

(1) Hồ Chí Minh Toàn tập, Tập 6, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 1995, trang 181-182.

(2) Như (1), trang 281-282.

(3) Văn kiện Đảng Toàn tập, Tập 7 (1940-1945), NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2000, trang 417-418.

(4) Như (3) , Tập 8 (1945-1947), trang 160. V.n được chú thích là Việt Nam.

(5) Tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước thắng lợi và bài học. Nxb CTQG, HN. 1996, trang 199-200.