Kỹ sư Công ty Nhiệt điện Duyên Hải chủ động cải tiến, nâng cao hiệu quả sản xuất

Mô hình thiết bị quay phục vụ nghiên cứu, đào tạo kỹ thuật.

Xuất phát từ yêu cầu thực tế

Trong hoạt động sản xuất điện, việc duy trì thiết bị vận hành an toàn, ổn định đòi hỏi công tác sửa chữa, bảo dưỡng phải không ngừng được cải tiến. Với đội ngũ kỹ thuật tại Công ty Nhiệt điện Duyên Hải, những vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành cũng là cơ sở để nghiên cứu, tìm kiếm giải pháp phù hợp.

Đối với anh Trần Hoàng Khiêm, quá trình nghiên cứu, cải tiến gắn liền với những yêu cầu cụ thể phát sinh trong công việc tại Phân xưởng Sửa chữa Cơ nhiệt. Một trong những vấn đề được anh cùng các đồng nghiệp tìm cách giải quyết là rút ngắn thời gian cân bằng động quạt ly tâm.

Kỹ sư thực hiện cân bằng động quạt gió ly tâm 1 tầng cánh tại hiện trường.

Trước đây, khi thực hiện cân bằng động, kỹ thuật viên thường phải tháo tấm che quạt để tiếp cận vị trí đo và để có không gian gắn đối trọng vào cánh quạt. Quá trình tháo lắp mất nhiều thời gian, đồng thời có thể làm thay đổi điều kiện vận hành, ảnh hưởng đến quá trình thu thập và phân tích tín hiệu rung động.

Từ thực tế đó, anh Khiêm cùng các thành viên trong nhóm công tác trao đổi, nghiên cứu phương án bố trí cửa thăm kỹ thuật trên tấm che quạt, cho phép thực hiện thao tác đo mà không cần tháo toàn bộ tấm che. Kết hợp với việc bố trí vị trí đo bằng cảm biến laser, giải pháp được hoàn thiện trên cơ sở tiếp thu các ý kiến đóng góp, bảo đảm phù hợp với điều kiện thao tác và yêu cầu kỹ thuật tại hiện trường.

Điểm đáng chú ý của giải pháp nằm ở cách tiếp cận vấn đề: thay vì thay đổi toàn bộ thiết bị, nhóm thực hiện tập trung điều chỉnh một chi tiết trong quy trình thao tác để giải quyết bất cập ngay tại hiện trường. Thời gian xử lý nhờ đó giảm từ khoảng hai ngày xuống còn khoảng hai giờ, góp phần tiết kiệm thời gian sửa chữa và sớm đưa thiết bị trở lại trạng thái vận hành.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong công tác sửa chữa

Bên cạnh cải tiến trực tiếp tại hiện trường, anh Khiêm còn tham gia phát triển phần mềm tính toán cân bằng động thiết bị quay. Phần mềm hỗ trợ xử lý các bài toán cân bằng động từ một đến nhiều mặt phẳng, tính toán phương án hiệu chỉnh, lưu trữ dữ liệu và xuất báo cáo, qua đó góp phần chuẩn hóa quy trình thực hiện.

Phần mềm tính toán cân bằng động thiết bị quay hỗ trợ kỹ thuật viên xử lý số liệu, xác định phương án hiệu chỉnh và lưu trữ kết quả phục vụ công tác sửa chữa.

Trong thực tế, cân bằng động đòi hỏi kỹ thuật viên phải xử lý các thông số đo, thực hiện tính toán và xác định vị trí, khối lượng hiệu chỉnh phù hợp. Với những bài toán có nhiều mặt phẳng cân bằng, khối lượng tính toán tăng lên, đòi hỏi sự cẩn trọng và kinh nghiệm của người thực hiện. Khi phụ thuộc nhiều vào thao tác thủ công, quá trình này có thể kéo dài và gây khó khăn cho việc lưu trữ, tra cứu dữ liệu.

Anh Trần Hoàng Khiêm trao đổi giải pháp cải tiến kỹ thuật phục vụ công tác sửa chữa, bảo dưỡng thiết bị.

Từ yêu cầu đó, anh Khiêm tham gia phát triển phần mềm hỗ trợ tính toán cân bằng động thiết bị quay, tích hợp các chức năng xử lý bài toán từ một đến nhiều mặt phẳng, xác định phương án hiệu chỉnh, lưu trữ dữ liệu và xuất báo cáo. Trong quá trình xây dựng phần mềm, các ý kiến trao đổi, góp ý từ nhóm công tác và những người trực tiếp thực hiện cân bằng động được tiếp nhận để rà soát, điều chỉnh các chức năng, giúp công cụ đáp ứng tốt hơn yêu cầu sử dụng thực tế. Sự quan tâm, hỗ trợ và tạo điều kiện của lãnh đạo Công ty cũng góp phần giúp quá trình nghiên cứu, hoàn thiện và đưa phần mềm vào ứng dụng được thuận lợi.

Thay vì mất khoảng 60–90 phút tính toán, thời gian xử lý được rút xuống còn khoảng 3–5 phút. Phần mềm đã được đưa vào sử dụng tại Phân xưởng Sửa chữa Cơ nhiệt từ tháng 6/2025. Đến ngày 27/8/2026, sáng kiến được EVN ghi nhận theo Quyết định số 998/QĐ-EVN; tháng 9/2026, phần mềm được cấp giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả.

Việc ứng dụng công cụ tính toán không chỉ hỗ trợ kỹ thuật viên xử lý công việc nhanh hơn mà còn tạo điều kiện lưu trữ, kế thừa dữ liệu kỹ thuật, giảm sự phụ thuộc vào thao tác tính toán thủ công và kinh nghiệm cá nhân. Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu từng bước số hóa công tác quản lý kỹ thuật, sửa chữa và bảo dưỡng thiết bị.

Giá trị của giải pháp không chỉ nằm ở thời gian xử lý được rút ngắn. Việc lưu trữ kết quả, dữ liệu và báo cáo còn tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình kiểm tra, đối chiếu và kế thừa thông tin kỹ thuật giữa các lần sửa chữa. Qua đó, kinh nghiệm chuyên môn từng bước được chuyển hóa thành công cụ có thể sử dụng, cập nhật và chia sẻ trong công việc.

Gắn nghiên cứu với đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

Một hướng nghiên cứu khác của anh Khiêm là thiết kế mô hình thực nghiệm phục vụ phân tích rung động và cân bằng động thiết bị quay. Nếu các sáng kiến trước tập trung giải quyết công việc đang diễn ra thì mô hình này hướng đến việc hỗ trợ đào tạo, thực hành và nâng cao năng lực chẩn đoán kỹ thuật trong thời gian tới.

Mô hình thiết bị quay phục vụ nghiên cứu, đào tạo kỹ thuật.

Các thiết bị quay có thể phát sinh nhiều dạng bất thường như mất cân bằng, lệch đồng tâm trục, lỏng cơ khí, chân đế động cơ không đồng phẳng hoặc cộng hưởng. Việc nhận diện đúng đặc điểm rung động của từng dạng sự cố là cơ sở để kỹ thuật viên xác định nguyên nhân và lựa chọn phương án xử lý phù hợp.

Theo định hướng thiết kế, mô hình sẽ tích hợp hệ thống cảm biến, bộ thu thập dữ liệu và phần mềm phân tích, cho phép người học quan sát tín hiệu rung động, thực hành nhận diện các dạng bất thường và tiếp cận phương pháp cân bằng động nhiều mặt phẳng. Thông qua việc chủ động tạo ra các tình huống kỹ thuật trên mô hình, quá trình đào tạo có thể gắn lý thuyết với thực hành, giúp người học hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa hiện tượng rung động và tình trạng thiết bị.

Hiện nội dung này được xác định ở hướng thiết kế, nghiên cứu mô hình thực nghiệm. Khi được hoàn thiện và triển khai theo điều kiện thực tế, mô hình có thể trở thành công cụ hỗ trợ đào tạo nội bộ, góp phần chuẩn hóa kiến thức thực hành và tạo điều kiện để đội ngũ kỹ thuật trẻ tiếp cận phương pháp chẩn đoán thiết bị một cách trực quan hơn.

Sáng kiến cần được kiểm chứng bằng hiệu quả thực tế

Chia sẻ về quá trình nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật, anh Trần Hoàng Khiêm cho rằng ý tưởng sáng kiến thường bắt đầu từ những vấn đề rất cụ thể trong công việc. Điều quan trọng là người làm kỹ thuật phải nhận diện được nguyên nhân, tìm phương án xử lý và đánh giá tính khả thi trước khi áp dụng.

Anh Trần Hoàng Khiêm trực tiếp hướng dẫn, đào tạo chuyên môn về phân tích rung động và thực hành bôi trơn máy móc cấp độ 2 cho cán bộ, người lao động các đơn vị thuộc EVNGENCO1.

“Trong quá trình làm việc, khi thấy một công đoạn còn mất nhiều thời gian hoặc thiết bị phát sinh bất cập, mình cần tìm hiểu nguyên nhân, trao đổi với đồng nghiệp và nghiên cứu giải pháp phù hợp. Theo tôi, một sáng kiến chỉ thực sự có ý nghĩa khi giải quyết được vấn đề thực tế, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, bảo đảm an toàn và mang lại hiệu quả trong quá trình áp dụng”, anh Khiêm chia sẻ.

Theo anh, từ ý tưởng đến một giải pháp có thể sử dụng là quá trình đòi hỏi sự kiên trì, bởi phương án kỹ thuật cần được tính toán, kiểm tra và điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện thiết bị. Trong quá trình đó, việc trao đổi chuyên môn, tiếp thu góp ý và phối hợp giữa những người tham gia giúp giải pháp được xem xét kỹ lưỡng hơn, hạn chế những bất cập khi đưa vào thực tế.

Nhìn từ các sáng kiến có sự tham gia của anh Khiêm, có thể thấy hoạt động đổi mới kỹ thuật tại cơ sở không nhất thiết bắt đầu bằng những thay đổi lớn. Đôi khi, hiệu quả đến từ việc cải tiến một thao tác, rút ngắn một bước tính toán hoặc tìm ra phương án phù hợp để xử lý bất cập của thiết bị. Để những ý tưởng đó trở thành giải pháp có thể áp dụng, bên cạnh sự chủ động của cá nhân còn cần sự phối hợp, chia sẻ kinh nghiệm của đồng nghiệp và môi trường thuận lợi để nghiên cứu, triển khai.

Đối với Công ty Nhiệt điện Duyên Hải, việc phát huy kinh nghiệm của đội ngũ kỹ thuật, khuyến khích nghiên cứu và chia sẻ sáng kiến là một trong những hướng góp phần nâng cao chất lượng sửa chữa, bảo dưỡng thiết bị. Từ những vấn đề phát sinh trong sản xuất, tinh thần chủ động tìm tòi và cải tiến của người lao động đang từng bước chuyển hóa thành các giải pháp cụ thể, phục vụ mục tiêu vận hành an toàn, ổn định và hiệu quả các tổ máy.