'Kỳ thi của chúng ta mang ý nghĩa vượt ra ngoài một cuộc tranh tài'

Đây là lần đầu tiên Việt Nam đăng cai Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế.

Chiều 26-9, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cùng nhiều lãnh đạo thành phố Hà Nội đã dự lễ khai mạc Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ 19 được tổ chức tại trường ĐH Phenikaa.

Tham dự IOAA 2026 tại Hà Nội có 65 đội tuyển với gần 500 học sinh và lãnh đoàn đến từ 64 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, đưa quy mô kỳ thi lên mức lớn nhất từ trước đến nay.

Phát biểu tại lễ Khai mạc cuộc thi, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh: "Trong một thế giới nhiều biến động, khoa học chính là ngôn ngữ chung có sức mạnh đưa con người đến gần nhau hơn bằng tri thức, sự thật và tinh thần hợp tác. Do đó, kỳ thi của chúng ta mang ý nghĩa vượt ra ngoài một cuộc tranh tài. Đó không chỉ là một kỳ thi dành cho những học sinh xuất sắc, mà còn là một diễn đàn khoa học trẻ, nơi các em học sinh được chia sẻ tri thức, khơi mở tài năng và hình thành những trải nghiệm mới."

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh, kỳ thi của chúng ta mang ý nghĩa vượt ra ngoài một cuộc tranh tài.

Cũng theo Phó Thủ tướng, mới đây Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nêu rõ thông điệp của Việt Nam đối với cộng đồng quốc tế, đó là: chúng ta cần giữ gìn không gian vũ trụ vì mục đích hòa bình; đặt con người và phát triển bền vững trên Trái đất ở vị trí trung tâm; bảo đảm bình đẳng giữa các quốc gia trong tham gia và thụ hưởng thành quả nghiên cứu, công nghệ.

Và kỳ thi hôm nay chính là giải pháp góp phần vun đắp nền móng cho tầm nhìn đó. Bởi mọi chương trình vũ trụ, mọi sáng kiến hợp tác đều bắt đầu từ con người - từ những bạn trẻ biết say mê đặt câu hỏi trước bầu trời. Đầu tư cho các em hôm nay chính là đầu tư cho tương lai chung của nhân loại.

Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho rằng việc đăng cai IOAA 2026 có ý nghĩa thiết thực đối với Hà Nội.

Phát biểu khai mạc cuộc thi, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho rằng, với nền tảng về giáo dục, nghiên cứu và nguồn nhân lực, cùng quyết tâm đổi mới mạnh mẽ, Hà Nội đang hướng tới trở thành một trung tâm có sức cạnh tranh về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; một điểm kết nối ngày càng quan trọng giữa các nhà khoa học, chuyên gia, cơ sở nghiên cứu và những tài năng trẻ của Việt Nam với khu vực và thế giới.

Trong tiến trình đó, việc đăng cai IOAA 2026 có ý nghĩa thiết thực đối với Hà Nội. Một kỳ thi khoa học quốc tế có sự tham gia của những học sinh tài năng, các nhà khoa học và nhà giáo từ nhiều quốc gia là cơ hội để Thủ đô tiếp cận những ý tưởng mới, thúc đẩy giao lưu học thuật và khơi dậy mạnh mẽ hơn niềm say mê khoa học trong thế hệ trẻ.

Đây là kỳ thi có quy mô lớn nhất từ trước đến nay với 65 đội tuyển từ 64 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.

"Trong những ngày diễn ra IOAA 2026, chính các em – những người trẻ có chung niềm say mê khám phá vũ trụ và khoa học – sẽ làm nên sức sống và ý nghĩa đặc biệt của Kỳ thi.

Để có mặt tại đây, mỗi em đã trải qua một quá trình học tập, rèn luyện và tuyển chọn nghiêm túc. Tôi mong các em bước vào Kỳ thi với sự tự tin, trung thực và quyết tâm; phát huy tốt nhất kiến thức, tư duy và năng lực của mình.

Quan trọng hơn, tôi mong các em luôn giữ được sự tò mò, niềm say mê khám phá và tinh thần không ngừng đặt ra những câu hỏi mới. Bởi khoa học luôn bắt đầu từ những câu hỏi; và những bước tiến mới của khoa học sẽ được tạo nên bởi những người trẻ có khát vọng tìm hiểu những điều chưa biết và đủ bền bỉ để đi tìm câu trả lời." - Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội gửi thông điệp tới các thí sinh dự thi.

Việt Nam tham dự IOAA 2026 với 10 học sinh chia thành 2 đội tuyển. Kể từ lần đầu tham gia IOAA năm 2016 tại Ấn Độ đến nay, đội tuyển Việt Nam đã liên tục đạt thành tích cao ở các kỳ thi tại Thái Lan, Trung Quốc, Hungary, Colombia, Georgia, Ba Lan, Brazil...

Việt Nam tham gia cuộc thi với 2 đội tuyển gồm 10 thành viên

Thành viên của 2 đội thi Việt Nam chủ yếu là học sinh của các trường THPT chuyên. Đội 1 gồm 5 học sinh đến từ Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam và Trường THPT Chuyên Nguyễn Huệ (Hà Nội). Đội 2 gồm 5 học sinh đến từ các trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc (Phú Thọ), THPT Chuyên Lam Sơn (Thanh Hóa), Phổ thông Năng khiếu ĐHQG TPHCM và THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên - ĐH Quốc gia Hà Nội.

Kỳ thi gồm các phần thi lý thuyết, phân tích dữ liệu, quan sát và phối hợp đồng đội. Đề thi được xây dựng bằng tiếng Anh, sau đó trưởng đoàn dịch theo quy trình chuyên môn và bảo mật của IOAA. Hội đồng quốc tế và Ban giám khảo sẽ phê duyệt kết quả theo điều lệ. Với 320 thí sinh, dự kiến 60% sẽ đạt giải, gồm Huy chương Vàng, Bạc, Đồng, Bằng khen và các giải thưởng đặc biệt.