Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026: Đề thi Ngữ văn có giá trị thực tiễn cao

Sáng nay, thí sinh thi môn Ngữ văn (thời gian làm bài 120 phút). Đây là môn duy nhất thi theo hình thức tự luận. Năm nay, môn Ngữ văn có 1.208.356 thí sinh đăng ký dự thi. Buổi thi đầu tiên diễn ra an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế. Công tác tổ chức thi tại các điểm thi được thực hiện chặt chẽ.

Đề thi có tính phân hóa cao

Đề thi môn Ngữ văn - kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 sáng 11/6/2026. Ảnh: TTXVN

Theo đánh giá của một số giáo viên, đề thi môn Ngữ văn năm 2026 tiếp tục bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018, chú trọng đánh giá năng lực, khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn thay vì kiểm tra ghi nhớ đơn thuần.

Đánh giá đề thi Ngữ văn của Kỳ thi Tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026, Tiến sĩ Chu Đình Kiên, giảng viên trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế cho rằng, cấu trúc đề thi quen thuộc với các học sinh lớp 12. Cụ thể, đề thi gồm hai phần, với cấu trúc này hoàn toàn không làm cho học sinh bất ngờ.

Việc phân tích bài thơ "Những chiếc lá" của nhà thơ Nguyễn Đình Thi thể hiện năng lực cảm thụ vẻ đẹp một tác phẩm văn học. Muốn làm tốt phần này, học sinh cần có những rung cảm tinh tế, sâu sắc trước vẻ đẹp của cuộc sống cũng như khả năng vận dụng kiến thức lí luận văn học về thể loại thơ để phân tích nội dung cũng như giá trị nghệ thuật đặc sắc của tác phẩm. "Những chiếc lá" của Nguyễn Đình Thi là một bài thơ với nhiều thông điệp, tầng ý nghĩa. Đây là dạng câu hỏi có độ phân hóa cao học sinh ở mức độ cảm thụ.

Theo Tiến sĩ Chu Đình Kiên, đề thi phân hóa ở năng lực nhận diện, đánh giá, phân tích và cảm thụ vấn đề tinh tế, sâu sắc, nhiều chiều cũng như khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn cuộc sống của học sinh.

Giáo viên môn Ngữ văn Lâm Thị Mai Huyên, Trường phổ thông Dân tộc nội trú Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Chiêm Hóa (Tuyên Quang) cho biết, nhìn chung đây là đề thi mang tính sáng tạo cao, ngữ liệu đề thi vận dụng mang tính thực tế, có tầm bao quát mạnh mẽ, có khả năng kết nối trực tiếp đến bối cảnh xã hội hiện nay. Phạm vi kiến thức nội dung phù hợp yêu cầu chương trình; đề mở, có sự phân hóa học sinh, phù hợp với chương trình và có tính đổi mới, thực tiễn, phát huy năng lực và sự chủ động, sáng tạo của học sinh.

Tại câu 1 của phần viết, yêu cầu thí sinh viết một bài văn nghị luận với chủ đề “ Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam”. Đây là câu hỏi có tính liên hệ thực tế nhằm gợi mở nhận thức của học sinh về tầm quan trọng của khoa học công nghệ trong bối cảnh đất nước đang trong quá trình thực hiện bước đột phá về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Cô Lê Thị Diệu Thúy, giáo viên Ngữ văn, Trường Trung học phổ thông Nguyễn Thị Minh Khai (Hà Tĩnh) nhận định, đề thi năm nay có cấu trúc quen thuộc nhưng ngữ liệu rất hay và mang tính thời đại.

Cụ thể, phần Đọc hiểu và Nghị luận xã hội sử dụng chung ngữ liệu về khoa học - công nghệ hiện đại trích từ tác phẩm “Code và Cát - Những quyền lực công nghệ xoay chuyển thế giới” (tác giả Phan Tuấn) rất phù hợp và khơi gợi được tư duy của tuổi trẻ.

Ở phần Nghị luận văn học, dù đưa ra tác giả quen thuộc là Nguyễn Đình Thi với bài thơ “Những chiếc lá”, đề thi vẫn có khả năng phân loại thí sinh. Những học sinh có năng lực cảm thụ văn chương sâu sắc và tinh thần khám phá thế giới mới có thể đạt điểm giỏi.

Gợi mở nhận thức về tầm quan trọng của khoa học công nghệ

Thí sinh dự thi tại điểm thi trường THPT Lý Bôn (xã Thư Trì, tỉnh Hưng Yên). Ảnh: Thế Duyệt/TTXVN

Hoàn thành môn thi đầu tiên tại điểm thi trường Trung học phổ thông Cao Thắng, bạn Võ Hồ Ngọc Hà (học sinh trường Trung học phổ thông Cao Thắng, Huế) tự tin chia sẻ: “Đề thi vừa sức với em. Dù Ngữ Văn là môn làm điều kiện tốt nghiệp nhưng em cũng có thể đạt khoảng 7-8 điểm”.

Phấn khởi vì làm tốt bài thi, bạn Hồ Minh Quân (học sinh trường Trung học phổ thông Nguyễn Huệ, Huế) cho hay, đề Văn bám sát chương trình và có tính thời sự. Đặc biệt, chủ đề liên quan đến công nghệ khiến thí sinh thích thú, tạo điều kiện bày tỏ quan điểm. Phần dễ kiếm điểm nhất là đọc hiểu và nghị luận xã hội, giúp thí sinh dễ liên hệ với thực tế và đưa ra chính kiến.

Cho rằng đề Văn mang hơi thở cuộc sống hiện đại, bạn Quốc Huy, học sinh trường Trung học phổ thông Chuyên Quốc Huế tâm sự: “Đề Văn khuyến khích các thí sinh bày tỏ quan điểm về sự phát triển công nghệ; đồng thời phải có kiến thức am hiểu xã hội. Phần đọc hiểu không quá đánh đố, học sinh dễ kiếm điểm phần này. Tuy nhiên ở phần viết nghị luận khoảng 600 chữ phân tích bài thơ “Những chiếc lá” của nhà thơ Nguyễn Đình Thi đòi hỏi thí sinh phải có khả năng phân tích, lập luận.

Đánh giá về đề thi Ngữ văn, thí sinh Trần Kiều Ân, điểm thi Trường Trung học phổ thông Tân Trào, phường Minh Xuân (Tuyên Quang) cho rằng, đề thi có nhiều điểm mới, đòi hỏi thí sinh phải có khả năng đọc hiểu và cảm thụ, chứ không thể học tủ hay học thuộc lòng một cách máy móc. Đề thi mang hơi thở của cuộc sống, đặt ra những vấn đề gần gũi với thế hệ trẻ trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ.

Các sĩ tử bước ra khỏi phòng thi nhìn chung khá thoải mái dù bất ngờ trước độ mở của đề. Em Trương Ngọc Linh (Trường Trung học phổ thông Chuyên Hà Tĩnh) cho rằng, tính chất mở của đề đòi hỏi thí sinh phải thực sự bản lĩnh mới có thể đạt điểm cao.