Kỳ tích hơn 3.500km cao tốc: Từ những thách thức tạo nên bước tiến lịch sử

“Cuộc cách mạng về tư duy quản lý”

Theo Bộ Xây dựng, đến hết năm 2025, cả nước hoàn thành 3.345km tuyến chính cao tốc Bắc - Nam và một số cao tốc khác, 458km nút giao và đường dẫn (tổng số km đường bộ cao tốc trên cả nước sẽ đạt 3.803km); 1.586km đường quốc lộ; 1.701km đường bộ ven biển.

Tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn thông xe ngày 19/12

Đây là cột mốc chưa từng có tiền lệ trong lịch sử ngành giao thông vận tải. Thống kê cho thấy, chỉ trong vòng 5 năm, hệ thống cao tốc Việt Nam đã mở rộng với tốc độ nhanh nhất từ trước tới nay, đánh dấu bước phát triển quan trọng nhằm hoàn thiện hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại và tăng tính liên kết vùng.

Thành tựu này không chỉ thể hiện nỗ lực vượt bậc về thi công và quản trị dự án hạ tầng giao thông, mà còn mở ra bước ngoặt về tư duy quản lý, hoàn thiện cơ chế chính sách, phát triển nội lực doanh nghiệp và khẳng định vai trò của khoa học – công nghệ trong xây dựng hạ tầng.

Mốc hơn 3.500km cũng là bước tiến quan trọng hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết Đại hội XIII, Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2021 - 2030 và chỉ tiêu Quốc hội đặt ra: 3.000km đường cao tốc vào năm 2025, 5.000km vào năm 2030 mà Bộ xay dựng đã nỗ lực vượt qua.

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn, quá trình hiện thực hóa mục tiêu cao tốc diễn ra trong bối cảnh nhiều biến động: đại dịch COVID-19, đứt gãy chuỗi cung ứng, áp lực vật liệu, tác động thời tiết và yêu cầu tiến độ gắt gao.

Tuy nhiên, bằng sự lãnh đạo quyết liệt của Chính phủ, sự phối hợp của các bộ ngành và địa phương, cùng tinh thần làm việc ngày đêm của hàng nghìn cán bộ, công nhân, mục tiêu 3.000km cao tốc vào năm 2025 đã về đích và vượt chỉ tiêu đến hơn 500km cao tốc đánh dấu một kỳ tích lớn của ngành giao thông nước nhà.

Dự án thành phần cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn thuộc tuyến cao tốc Bắc-Nam phía Đông đã được hoàn thành vào dịp 19/8/2025, trước tiến độ 8 tháng,

“Đây là cuộc cách mạng về tư duy quản lý, là thao trường hun đúc ý chí, khát vọng và bản lĩnh của con người Việt Nam. Hơn cả những con số, hành trình hơn 3.500km đường bộ cao tốc như một cuộc ‘cách mạng” về tư duy quản lý, mở tuyến, thông đường, là “thao trường” hun đúc ý chí, khát vọng của con người Việt Nam”, ông Tuấn khẳng định.

Tự hào những dấu ấn người Việt trên công trình kỷ nguyên mới

Ghi nhận trong chặng đường xây dựng hơn 3.500km cao tốc, Thủ tướng đánh giá cao và biểu dương những nỗ lực, kết quả rất đáng ghi nhận của Bộ, Ngành Xây dựng vào thành tựu chung của đất nước, đặc biệt là xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông. Thủ tướng nhấn mạnh, năm 2026 yêu cầu đặt ra rất cao, trong đó tăng trưởng phải đạt mức 2 con số, do đó ngành Xây dựng cần phải nỗ lực hơn nữa để đạt được.

Để có hơn 3.500km cao tốc hoàn thành trong năm qua, ngoài nỗ lực của ngành xây dựng, không thể không nói đến vai trò của doanh nghiệp xây dựng trong nước ngày càng khẳng định vai trò chủ lực.

Ông Nguyễn Quang Huy-Tổng giám đốc Tập đoàn Đèo Cả cho biết, các doanh nghiệp Việt hiện có đủ khả năng đảm nhận những dự án hầm xuyên núi phức tạp, trước đây phụ thuộc phần lớn vào công nghệ nước ngoài.

Nhiều chuyên gia khẳng dịnh, 3.500km cao tốc là cuộc “cách mạng” tư duy quản lý, mở tuyến, thông đường.

Tại dự án cao tốc Quảng Ngãi – Hoài Nhơn, hầm số 3 dài 3,2km, hầm dài thứ 3 tại Việt Nam – dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2025. Nhờ cải tiến kỹ thuật, tổ chức thi công hợp lý và áp dụng công nghệ tuần hoàn nước thi công hầm, doanh nghiệp đã rút ngắn tiến độ và nâng hiệu suất thi công.

Đại diện đơn vị cho biết thêm, giải pháp tuần hoàn nước đã được đăng ký sở hữu trí tuệ và mở hướng phát triển mới cho công trình ngầm tại Việt Nam.

Cùng đánh giá về sự chuyển biến của ngành xây dựng, ông Nguyễn Hải Vinh-Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Thăng Long nhận định, các dự án cao tốc, đặc biệt tuyến Bắc-Nam qua hai giai đoạn, đã tạo môi trường thực tiễn giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực thi công và quy mô tổ chức.

Nếu ở giai đoạn 1, số lượng nhà thầu đáp ứng yêu cầu còn hạn chế, thì sang giai đoạn 2, đã có nhiều doanh nghiệp tham gia hơn với giá trị gói thầu và năng lực triển khai lớn hơn đáng kể, ông Vinh nói.

PGS.TS Trần Chủng – nguyên Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng công trình xây dựng đánh giá, thực tiễn đã chứng minh việc rút ngắn tiến độ không đồng nghĩa đánh đổi chất lượng. Nhờ đổi mới công nghệ, quy trình hiện đại và năng lực quản trị nâng cao, chất lượng công trình vẫn được đảm bảo theo tiêu chuẩn kỹ thuật.

Để hướng tới mục tiêu tiếp theo, ông đề xuất tiếp tục tháo gỡ vướng mắc về thủ tục khai thác vật liệu xây dựng, rà soát cơ chế đấu thầu và xem xét áp dụng chỉ định thầu trong một số trường hợp cấp bách, nhằm tăng trách nhiệm và hiệu quả triển khai.

Toàn cảnh cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn.

Đồng thời, Bộ Xây dựng, Bộ GTVT và các hiệp hội chuyên ngành cần tiếp tục tổ chức diễn đàn trao đổi kinh nghiệm, sáng kiến công nghệ và hoàn thiện hệ thống quy chuẩn kỹ thuật.

Mốc 3.000km cao tốc được xem là điểm khởi đầu cho hành trình dài hơi hướng tới hoàn thiện 5.000km đường cao tốc vào năm 2030; Hiện đại hóa hạ tầng quốc gia; Tăng khả năng liên kết vùng; Nâng cao năng lực cạnh tranh kinh tế, Tạo động lực phát triển doanh nghiệp xây dựng trong nước

Với sự trưởng thành của doanh nghiệp nội địa, sự bứt phá về công nghệ, đổi mới chính sách và niềm tin từ xã hội, ngành giao thông vận tải đang bước vào giai đoạn phát triển mới, hướng tới hệ thống hạ tầng hiện đại, hiệu quả, mang bản sắc và trí tuệ Việt Nam.

Hơn 3.500km đường cao tốc không chỉ là con số về hạ tầng, mà là biểu tượng của khát vọng phát triển đất nước. Đây cũng là dấu ấn mới của ngành giao thông trên hành trình kiến tạo tương lai.

Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 của Bộ Xây dựng, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đánh giá, năm 2025, Bộ Xây dựng đã ghi tên mình vào những cột mốc lịch sử chưa từng có với những "người lính" quả cảm.

Sau khi triển khai hoàn thành 3.000km đường bộ cao tốc vào cuối năm 2025, các doanh nghiệp ngành Xây dựng đã trưởng thành, sẵn sàng trở thành động lực và nguồn lực kiến tạo đất nước.

“Năm 2025 đã xác lập về kỷ lục thành tích, kỷ lục các dự án có ý nghĩa lịch sử, là nền tảng cho kỷ nguyên mới của Bộ Xây dựng. Bộ Xây dựng đã ghi tên mình vào những cột mốc lịch sử chưa từng có ở sự kiện khởi công, khánh thành các công trình, dự án dịp 19/4 - 19/8 - 19/12. Cũng chưa ngành nào có công trình vươn tầm thiên niên kỷ như ngành Xây dựng”, Phó Thủ tướng nói.

Theo Phó Thủ tướng, những dự án hạ tầng nói chung triển khai trong thời gian qua Bộ Xây dựng tuy không trực tiếp làm tất cả. Song, mỗi dự án đều mang dấu ấn của ngành Xây dựng. Đó là dấu ấn của công tác quy hoạch, đầu tư, xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn.

"Tôi biết các đồng chí đã rất vất vả và áp lực. Thế nhưng, áp lực đã chuyển biến thành động lực. Động lực đã chuyển biến thành kết quả.

Với trái tim người lính, tác phong người lính từ người đứng đầu, ngành Xây dựng đã có những người lính hết sức quả cảm trong thực hiện nhiệm vụ.

Bước vào giai đoạn kế tiếp (2026 - 2030), tôi kỳ vọng Bộ Xây dựng sẽ có những giải pháp lớn hơn để đạt thành tựu cao hơn, lập những kỳ tích lớn hơn", Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nói.

Phi Long/VOV.VN