Kỳ vọng về nguồn lực mới cho công nghiệp văn hóa và du lịch đêm ở Huế

Bảo tàng kể chuyện áo dài bằng không gian, hiện vật và trình diễn

Ngày 10/1, thông tin từ UBND Tp.Huế, Sở Tài chính thành phố vừa công bố công khai Dự án Bảo tàng tư nhân Áo dài tại phường Kim Long, Tp.Huế.

Theo thông tin công bố, tổng mức đầu tư của dự án là 55,773 tỷ đồng. Trong đó, vốn tự có của nhà đầu tư đạt 11,154 tỷ đồng, chiếm tối thiểu 20% tổng vốn đầu tư; phần còn lại, khoảng 44,618 tỷ đồng, được huy động từ các tổ chức tín dụng và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Học sinh trường tiểu học Quang Trung (Tp.Huế) mặc áo dài trong một hoạt động ngoại khóa.

Thời gian thực hiện dự án không quá 36 tháng. Theo kế hoạch, công trình sẽ được khởi công chậm nhất trong vòng 12 tháng kể từ ngày được giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định. Việc triển khai dự án được kỳ vọng sẽ sớm tạo thêm một không gian văn hóa mang tính biểu tượng tại khu vực Kim Long, nơi giàu giá trị lịch sử và cảnh quan đặc trưng của Huế.

Liên quan đến quy mô dự án, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Hỗ trợ doanh nghiệp Tp.Huế thông tin, dự án được xây dựng trên diện tích sử dụng đất khoảng 4.335 m². Công suất phục vụ trung bình dự kiến đạt 150–200 khách mỗi lượt, tương đương khoảng 50.000 lượt khách/năm trong giai đoạn đầu; từ năm thứ ba, lượng khách được kỳ vọng tăng trưởng 10–15% mỗi năm, đạt khoảng 80.000 lượt khách/năm.

Đặc biệt, bảo tàng sẽ trưng bày thường xuyên từ 300–350 hiện vật áo dài tiêu biểu, đồng thời lưu giữ và bảo quản trên 500 hiện vật áo dài qua các thời kỳ. Mỗi năm, không gian này dự kiến tổ chức 2–3 triển lãm chuyên đề và 5–10 sự kiện văn hóa phục vụ công chúng.

Bên cạnh chức năng trưng bày và bảo tồn, Bảo tàng Áo dài còn phát triển các hoạt động trải nghiệm như: tham quan có hướng dẫn viên, chụp ảnh và mặc thử áo dài, mua sắm quà lưu niệm văn hóa. Dự án cũng bố trí không gian trình diễn áo dài kết hợp biểu diễn nghệ thuật với quy mô khoảng 150 chỗ ngồi, tổ chức hội thảo, hoạt động giáo dục di sản và kết nối các tour du lịch đến những điểm di sản lân cận như chùa Thiên Mụ, Kim Long…

Nguồn lực mới cho công nghiệp văn hóa và du lịch đêm

Liên quan đến việc xây dựng một bảo tàng ngoài công lập về áo dài ở Huế, trao đổi với Người Đưa Tin, Nghệ nhân áo dài Đặng Viết Bảo, người thành công trong ứng dụng kế thừa di sản trong các thiết kế đương đại về áo dài, chia sẻ: “Áo dài không chỉ là một trang phục, mà còn là phần căn cốt trong văn hóa Huế. Từ áo dài ngũ thân thời chúa Nguyễn, áo Nhật Bình cho đến áo dài trong đời sống thường nhật của người dân Huế xưa, tất cả đều gắn liền với nhịp sống chậm rãi, thanh nhã và tinh tế của vùng đất này”.

Nghệ nhân áo dài Đặng Viết Bảo (bên trái) tại Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam gắn với Festival Bảo tồn và phát triển làng nghề quốc tế năm 2025.

Theo Nghệ nhân Viết Bảo, không phải ngẫu nhiên Kim Long được chọn làm nơi đặt Bảo tàng Áo dài. Đây chính là thủ phủ đầu tiên của các chúa Nguyễn vào cuối thế kỷ XVII – đầu thế kỷ XVIII, là nơi định hình nền tảng chính trị, văn hóa, lễ nghi của Đàng Trong. Từ Kim Long, triều Nguyễn từng bước kiến tạo một không gian văn hóa cung đình mà y phục, lễ phục giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Lịch sử áo dài Việt Nam gắn chặt với cuộc cải cách trang phục thời chúa Nguyễn Phúc Khoát (1744) khi quy định “đàn ông, đàn bà đều mặc áo dài, quần dài” để phân biệt với Đàng Ngoài. Chính từ mạch nguồn ấy, áo dài Huế dần định hình phong thái riêng: kín đáo, thanh nhã, tiết chế nhưng tinh tế, phản ánh đúng khí chất con người và vùng đất cố đô. Đặt Bảo tàng Áo dài ở Kim Long vì thế là đặt di sản trở về đúng không gian lịch sử đã sinh ra nó.

Sản phẩm áo dài Huế luôn thu hút sự quan tâm của du khách.

Nghệ nhân Viết Bảo chia sẻ thêm, lâu nay, du lịch Huế thường được nhận diện mạnh vào ban ngày, trong khi hoạt động văn hóa – nghệ thuật về đêm còn khá hạn chế. Không gian trình diễn áo dài kết hợp nghệ thuật truyền thống, hội thảo, trình diễn chuyên đề tại bảo tàng có thể trở thành một điểm nhấn về đêm, vừa nhẹ nhàng, vừa sang trọng, rất “Huế”, phù hợp với dòng khách yêu di sản, nghệ thuật và văn hóa bản địa.

“Nếu được kết nối tốt với các tour đêm, không gian đi bộ, du thuyền sông Hương hay các lễ hội áo dài, bảo tàng hoàn toàn có thể trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi sản phẩm du lịch văn hóa ban đêm của thành phố”, Nghệ nhân Viết Bảo kỳ vọng.

Cũng theo nghệ nhân Viết Bảo, tháng 8/2024, tri thức dân gian "Tri thức may, mặc áo dài Huế" được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, chính vì vậy, dự án Bảo tàng Áo dài cũng rất phù hợp với tinh thần của Huế với Đề án Huế Kinh Đô Áo Dài, đặc biệt là nghị quyết của Trung ương về phát triển công nghiệp văn hóa, trong đó xác định di sản, thủ công mỹ nghệ, thiết kế thời trang, nghệ thuật biểu diễn và du lịch văn hóa là những trụ cột quan trọng.

“Áo dài, nếu chỉ dừng ở biểu tượng sẽ dễ bị 'đóng khung'. Nhưng khi được đưa vào không gian bảo tàng, gắn với trình diễn, thiết kế sáng tạo, giáo dục di sản và sản phẩm du lịch, áo dài trở thành nguồn lực kinh tế văn hóa, vừa bảo tồn giá trị truyền thống, vừa tạo sinh kế cho nghệ nhân, nhà thiết kế, nghệ sĩ và cộng đồng địa phương”, Nghệ nhân áo dài Đặng Viết Bảo nhấn mạnh.

Lê Kông