L-15, máy bay huấn luyện siêu âm của Trung Quốc mang tham vọng vượt khỏi vai trò đào tạo

Trong nỗ lực hiện đại hóa lực lượng không quân và giảm phụ thuộc vào các nền tảng cũ, Trung Quốc đã đầu tư mạnh vào dòng máy bay huấn luyện phản lực tiên tiến.

Kết quả là L-15, còn được biết đến với tên Hongdu L-15 ra đời, do Tập đoàn công nghiệp hàng không Trung Quốc phát triển.

Xuất phát điểm L-15 đã được định hình không chỉ là máy bay huấn luyện nâng cao, mà còn là một nền tảng đa năng, có thể chuyển đổi nhanh sang vai trò chiến đấu hạng nhẹ.

Về thiết kế, L-15 mang dáng dấp của một tiêm kích thu nhỏ, với cánh xuôi góc lớn, cửa hút khí hai bên thân và buồng lái kính hóa.

Máy bay có chiều dài khoảng 12,3 m, sải cánh gần 9,5 m, trọng lượng rỗng xấp xỉ 6,4 tấn và trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 10,5 tấn.

Kết cấu khí động học này cho phép L-15 thực hiện các bài bay huấn luyện phức tạp, mô phỏng sát đặc tính của tiêm kích hiện đại.

Trái tim của L-15 là 2 động cơ phản lực cánh quạt đẩy AI-222K-25, mỗi động cơ tạo lực đẩy khoảng 24,5 kN.

Nhờ cấu hình động cơ đôi, máy bay đạt tốc độ tối đa khoảng 1.700 km/h, tiệm cận ngưỡng siêu âm cao, với trần bay khoảng 16 km.

Tầm bay của L-15 đạt hơn 3.100 km khi mang thùng nhiên liệu phụ, cho phép thực hiện các chuyến bay huấn luyện đường dài và tuần tra khu vực.

Buồng lái của L-15 được số hóa toàn diện, với nhiều màn hình hiển thị đa chức năng, màn hình hiển thị trước mặt và hệ thống điều khiển bay điện tử.

Phi công học viên có thể làm quen với cách quản lý cảm biến, vũ khí và tác chiến mạng trung tâm, những yếu tố ngày càng quan trọng trong không chiến hiện đại.

Hệ thống mô phỏng tích hợp cho phép huấn luyện sử dụng radar, tên lửa và tác chiến điện tử mà không cần mang đầy đủ vũ khí thật, giúp giảm chi phí và tăng độ an toàn.

Điểm đáng chú ý là L-15 không chỉ dừng lại ở huấn luyện. Máy bay được thiết kế với 9 điểm treo vũ khí, cho phép mang tải trọng tối đa khoảng 3,5 tấn.

Điều này biến L-15 thành một máy bay chiến đấu hạng nhẹ đúng nghĩa, đủ sức tham gia các nhiệm vụ phòng thủ không phận cục bộ hoặc yểm trợ hỏa lực cho lực lượng mặt đất.

Danh mục vũ khí của L-15 khá đa dạng. Trong vai trò không chiến tầm gần, máy bay có thể mang tên lửa không đối không tầm ngắn dẫn đường hồng ngoại PL-5E hoặc PL-8, là các loại tên lửa được thiết kế để tấn công mục tiêu trong tầm nhìn trực tiếp.

Với nhiệm vụ tấn công mặt đất, L-15 có khả năng sử dụng bom hàng không không điều khiển cỡ 250 kg và 500 kg, bom dẫn đường bằng laser, bom dẫn đường vệ tinh và rocket không điều khiển cỡ 57 mm hoặc 90 mm.

Ngoài ra, máy bay còn có thể mang pod pháo hàng không gắn ngoài với cỡ nòng 23 mm, phù hợp cho nhiệm vụ yểm trợ tầm gần.

Từ góc độ chiến lược, sự xuất hiện của L-15 phản ánh cách tiếp cận thực dụng của Trung Quốc trong xây dựng không quân.

Thay vì sử dụng tiêm kích đắt tiền cho mọi giai đoạn đào tạo, L-15 cho phép phi công làm quen sớm với môi trường bay tốc độ cao, buồng lái số và quy trình tác chiến hiện đại. Điều này rút ngắn đáng kể thời gian chuyển loại lên các tiêm kích tuyến đầu, đồng thời giảm chi phí vận hành.

Ở khía cạnh xuất khẩu, L-15 cũng được Trung Quốc kỳ vọng sẽ cạnh tranh trong phân khúc máy bay huấn luyện phản lực cao cấp.

Với khả năng vừa huấn luyện vừa chiến đấu, L-15 hấp dẫn các quốc gia có nhu cầu xây dựng không quân hiện đại nhưng ngân sách hạn chế.

Một nền tảng có thể đảm nhiệm nhiều vai trò giúp các nước này duy trì năng lực phòng không cơ bản mà không cần đầu tư số lượng lớn tiêm kích.

Trong bức tranh tổng thể, L-15 là minh chứng cho tham vọng công nghệ của Trung Quốc trong lĩnh vực hàng không quân sự. Từ một máy bay huấn luyện, L-15 đã được mở rộng vai trò, trở thành cầu nối giữa đào tạo và tác chiến.

Điều đó cho thấy xu hướng chung của không quân hiện đại, nơi ranh giới giữa học bay và chiến đấu ngày càng mờ, và nơi những nền tảng đa năng như L-15 đóng vai trò ngày càng quan trọng.

Việt Hùng