Lai Châu, Điện Biên: Sắp xếp mạng lưới, ưu tiên nguồn lực cho giáo dục

Tiết mục văn nghệ chào mừng lễ khai giảng năm học mới 2026 - 2027 tại Trường PTNT Tiểu học và THCS Si Pa Phìn, Điện Biên. Ảnh: Baodienbienphu

Sắp xếp, tinh gọn mạng lưới cơ sở giáo dục

Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cả Điện Biên và Lai Châu đều tiến hành rà soát, quy hoạch lại mạng lưới cơ sở giáo dục nhằm khắc phục tình trạng chia nhỏ nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản lý và đáp ứng tốt hơn điều kiện thực tế tại địa phương.

Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Lê Văn Lương cho biết, tính đến ngày 30/8/2026, toàn tỉnh đã hoàn thành việc giảm từ 466 đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập xuống còn 194 đơn vị, tương ứng mức giảm 58,4%. Việc sắp xếp được thực hiện dựa trên nguyên tắc lấy người học làm trung tâm, bảo đảm duy trì hoạt động dạy học ổn định và không để xuất hiện tình trạng học sinh bỏ học do ảnh hưởng của quá trình sáp nhập.

Song song với việc thu gọn đầu mối, tỉnh Điện Biên đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin. Hiện tại, 100% cơ sở giáo dục trên địa bàn đã triển khai phần mềm quản lý, hồ sơ điện tử và học bạ số. Việc xác thực dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đạt tỷ lệ 99,98%, cùng hơn 70.000 bản ghi văn bằng, chứng chỉ được số hóa.

Lãnh đạo tỉnh Điện Biên cho biết, tiếp tục dành ưu tiên cao cho giáo dục và đào tạo; sử dụng hiệu quả nguồn lực của Trung ương; chủ động huy động nguồn lực xã hội; xây dựng đội ngũ nhà giáo; tổ chức tốt các mô hình đang được đầu tư để mỗi công trình trường học thực sự trở thành một công trình phát triển con người, phát triển vùng và củng cố vững chắc niềm tin của đồng bào nơi biên cương Tổ quốc.

Tương tự Điện Biên, tỉnh Lai Châu cũng đã hoàn thành công tác sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục tại 38/38 xã, phường. Sau khi rà soát, toàn tỉnh còn 194 cơ sở giáo dục công lập, giảm 141 cơ sở (giảm 42,1% so với trước đây).

Để bộ máy mới đi vào hoạt động ổn định trước năm học 2026-2027, ngành giáo dục và đào tạo Lai Châu đã phối hợp với các sở, ngành liên quan hoàn thiện công tác bố trí nhân sự, thực hiện bàn giao tài chính, tài sản, cơ sở vật chất, đồng thời đánh giá lại nhu cầu giáo viên để bảo đảm các nhiệm vụ chuyên môn không bị gián đoạn.

Điện Biên đầu tư cơ sở vật chất, bảo đảm điều kiện dạy và học

Bên cạnh việc kiện toàn tổ chức, nhiệm vụ trọng tâm của hai tỉnh là tập trung nguồn lực đầu tư hạ tầng, đặc biệt là hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp tại vùng biên giới, nhằm chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho năm học 2026-2027.

Năm học 2026-2027, tỉnh Điện Biên có 7.289 lớp với 207.118 học sinh, học viên. Để cải thiện điều kiện học tập cho con em vùng khó khăn, tỉnh đã và đang triển khai 15 dự án trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS tại 15 xã biên giới, với tổng kinh phí đầu tư khoảng 3.893,5 tỷ đồng.

Trong số đó, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Si Pa Phìn đã đưa vào sử dụng từ học kỳ II năm học 2025-2026. Tính đến nay, 10 trường đã tiến hành tuyển sinh được 10.157 học sinh (đạt từ 98,8% đến 100% chỉ tiêu). Đối với 9 dự án khởi công trong năm 2025, các hạng mục chính cơ bản đã hoàn thành, đưa vào sử dụng từ đầu năm học. Ngoài ra, việc thành lập Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Điện Biên cũng góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục đại học cho người học tại khu vực Tây Bắc.

Tuy đạt được nhiều kết quả, hạ tầng giáo dục tại Điện Biên vẫn đối mặt với một số khó khăn. Tỉnh hiện còn 180 phòng học tạm hoặc phải đi mượn; thiết bị dạy học mới đáp ứng khoảng 50,8% danh mục tối thiểu, cùng tình trạng thiếu giáo viên cục bộ ở một số môn học đặc thù.

Tại buổi làm việc với tỉnh ngày 03/9 vừa qua, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Đoàn Trung Kiên đề nghị địa phương chú trọng công tác vận hành các trường nội trú mới xây dựng, bảo đảm các điều kiện về quản lý, ăn ở, y tế và an toàn thực phẩm. Tỉnh cũng được đề nghị tiếp tục cân đối ngân sách, bảo đảm tỷ lệ chi cho giáo dục tối thiểu 20% và rà soát, bố trí hợp lý đội ngũ giáo viên.

Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Phong Thổ (Lai Châu) đã sẵn sàng khai giảng cho năm học mới. Ảnh: TTXVN

Lai Châu: Hoàn thiện công tác tuyển sinh, tổ chức khai giảng

Tại Lai Châu, Lễ khai giảng năm học 2026-2027 và Lễ khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp được tổ chức theo kế hoạch. Công tác tuyển sinh đạt tỷ lệ cao: mầm non đạt 99,8% (riêng trẻ 5 tuổi đạt 99,9%), trẻ 6 tuổi vào lớp 1 đạt 99,9%.

Đối với hệ thống 5 trường Phổ thông nội trú liên cấp (Pa Tần, Bum Nưa, Dào San, Petrovietnam - Phong Thổ và Hua Bum), công tác tuyển sinh đã hoàn thành với 5.318/5.320 chỉ tiêu được duyệt (đạt 99,96%), bao gồm 4.557 học sinh nội trú và 761 học sinh bán trú.

Về công tác tổ chức khai giảng, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Pa Tần được chọn làm điểm cầu chính của tỉnh, kết nối với điểm cầu trung tâm tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Mường Khương (tỉnh Lào Cai). Các trường còn lại tổ chức trực tiếp kết hợp theo dõi chương trình trên sóng VTV1. Đối với 3 trường chưa hoàn thiện toàn bộ hạ tầng, ngành giáo dục địa phương đã xây dựng phương án dạy học tạm thời để bảo đảm sinh hoạt và học tập cho học sinh.

Lãnh đạo tỉnh Lai Châu yêu cầu các cơ quan chuyên môn tiếp tục bảo đảm các điều kiện vận hành năm học, rà soát việc tổ chức dạy học, đồng thời bảo đảm kinh phí, sách giáo khoa, các chính sách hỗ trợ học sinh nghèo, an toàn thực phẩm và phương án ứng phó với thiên tai, sạt lở trong mùa mưa lũ.

Quá trình sắp xếp lại bộ máy và tập trung nguồn lực đầu tư hạ tầng tại Lai Châu và Điện Biên phản ánh nỗ lực của hai tỉnh trong việc thích ứng với mô hình quản lý mới và triển khai các định hướng lớn của ngành giáo dục. Việc thu gọn đầu mối giúp tập trung nguồn lực quản lý, trong khi các dự án trường nội trú biên giới tạo điều kiện cải thiện môi trường học tập cho học sinh vùng đặc biệt khó khăn.

Tuy nhiên, thách thức về thiếu hụt thiết bị dạy học, phòng học tạm và sự mất cân đối giáo viên cục bộ vẫn là những vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ. Sự phối hợp giữa Trung ương và địa phương trong việc duy trì nguồn lực tài chính, ổn định biên chế và bảo đảm cơ chế vận hành lâu dài sẽ là yếu tố quyết định tính hiệu quả và độ bền vững của các chính sách giáo dục tại khu vực biên giới trong các năm học tiếp theo./.