Lai Châu hoàn thành khám sàng lọc bệnh miễn phí cho người dân

Vào mùa mưa, đường xa, địa hình khó khăn, việc đi lại của cán bộ y tế đến với người dân gặp nhiều trở ngại. Ở nhiều bản vùng cao, vùng xa Lai Châu, những vất vả đó khiến không ít người chỉ tìm đến cơ sở y tế khi có bệnh tật ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Vì thế, việc tổ chức khám sức khỏe miễn phí cho người dân ngay tại địa bàn dân cư giúp bà con có thêm cơ hội kiểm tra sức khỏe mà không phải đi xa.

Nhân viên y tế xã Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu đến khám chữa bệnh miễn phí cho người dân. Ảnh: Lò A Tập.

Theo Ban Chỉ đạo khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân tỉnh Lai Châu, tính đến hết ngày 30/9, đã có 100% dân số có mặt tại địa phương được khám sàng lọc bệnh miễn phí trong Chiến dịch.  

Để đạt kết quả trên, Lai Châu đã huy động nhiều nguồn lực, tổ chức khám tại 10 điểm cố định và 1.062 điểm lưu động, với 42 tổ, đội khám. Các điểm khám được bố trí tại trạm y tế, điểm trạm, thôn, bản và tổ dân phố. Lịch khám được bố trí linh hoạt, kể cả ngày nghỉ, ngày lễ và ngoài giờ hành chính, tạo điều kiện để người dân được thăm, khám.

Tại các xã vùng sâu, vùng xa, công việc không chỉ dừng ở việc bố trí địa điểm khám. Chính quyền địa phương, cán bộ y tế, công an, bộ đội biên phòng, giáo viên, trưởng bản và người có uy tín cùng rà soát từng hộ, vận động những người chưa được khám. Ở nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số, việc tuyên truyền bằng tiếng địa phương giúp người dân hiểu rõ hơn lợi ích của khám sức khỏe định kỳ.

Xã Dào San đã thành lập 15 tổ phụ trách 15 bản, phối hợp với các lực lượng đến từng hộ vận động người dân. Cách làm này giúp địa phương chủ động nắm số người đã khám, những trường hợp còn thiếu và các đối tượng cần được hỗ trợ.

Anh Chang A Khi, ở bản Dền Thàng, chia sẻ: "Nhà tôi ở cách xa trung tâm xã nên ít khi đi khám bệnh. Nay đến đây được các y, bác sĩ khám miễn phí nên tôi thấy vui mừng và yên tâm lắm".

Lời chia sẻ mộc mạc ấy cũng cho thấy một trong những rào cản đối với người dân vùng cao: không phải ai cũng thuận tiện đến cơ sở y tế để kiểm tra sức khỏe định kỳ. Khi điểm khám được đưa về gần nơi sinh sống, việc tiếp cận dịch vụ y tế trở nên dễ dàng hơn, nhất là với người nghèo, người cao tuổi và người đi lại khó khăn.

Các tổ khám lưu động còn ưu tiên đến tận nhà những trường hợp già yếu, khuyết tật, neo đơn hoặc thuộc nhóm yếu thế. Trong điều kiện mùa mưa đường đi trơn trượt, có nơi cán bộ y tế phải đi bộ nhiều giờ mới đến được bản, việc tổ chức khám tại chỗ đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế và lực lượng tại cơ sở.

Phát hiện bệnh ngay từ cộng đồng

Tại các điểm khám, người dân được kiểm tra sức khỏe, đo huyết áp, đánh giá những chỉ số cơ bản, tư vấn dinh dưỡng và hướng dẫn theo dõi sức khỏe tại nhà. Những trường hợp có dấu hiệu bất thường được tư vấn đến cơ sở y tế phù hợp để kiểm tra chuyên sâu, xác định bệnh và điều trị.

Đến điểm khám người dân được kiểm tra sức khỏe, đo huyết áp, đánh giá những chỉ số cơ bản, tư vấn dinh dưỡng...  Ảnh: Thanh Lan.

Báo cáo khảo sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Lai Châu tại 5 xã: Bản Bo, Nậm Sỏ, Khổng Lào, Pa Ủ và Hua Bum ghi nhận 43.122 lượt người được khám. Qua sàng lọc, cán bộ y tế phát hiện 3.086 trường hợp có dấu hiệu bệnh lý bất thường, trong đó có 1.028 trường hợp tăng huyết áp, 146 trường hợp đái tháo đường và 517 trường hợp mắc bệnh đường hô hấp.

Tại xã Khổng Lào, chương trình phát hiện 118 người cao tuổi bị đục thủy tinh thể và hỗ trợ phẫu thuật. Ở hai xã Pa Ủ và Hua Bum, 472 trường hợp mắc bệnh đường hô hấp được phát hiện để tư vấn, khám chữa kịp thời. Qua kết quả tại 5 xã được khảo sát cho thấy ý nghĩa của việc chủ động tìm kiếm nguy cơ bệnh tật trong cộng đồng. Tăng huyết áp và đái tháo đường có thể tiến triển âm thầm, người mắc bệnh đôi khi vẫn sinh hoạt bình thường nên không nhận ra vấn đề sức khỏe. Nếu không được phát hiện và theo dõi, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng.

Vì vậy, giá trị của đợt khám không chỉ nằm ở số người được kiểm tra mà còn ở việc những trường hợp nghi mắc bệnh được hướng dẫn bước tiếp theo. Người dân cần được tư vấn rõ khi nào phải tái khám, cơ sở nào có thể tiếp tục kiểm tra và cách duy trì điều trị nếu mắc bệnh mạn tính.

Ngành Y tế Lai Châu hiện có 2.820 nhân lực, trong đó có 661 bác sĩ, đạt 13,07 bác sĩ/vạn dân. 100% xã có bác sĩ và y sĩ đa khoa được bố trí tại trạm y tế. Các cơ sở khám, chữa bệnh duy trì thường trực cấp cứu 24/24 giờ; công tác phòng, chống dịch bệnh được triển khai chủ động, không để xảy ra dịch lớn và không có trường hợp tử vong do dịch.

Giám đốc Sở Y tế Lai Châu Bùi Tiến Thanh cho biết, ngành Y tế đã tập trung nhân lực, trang thiết bị, vật tư tiêu hao, hóa chất và các điều kiện xét nghiệm theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Bệnh viện Đa khoa tỉnh, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh và các trạm y tế được chỉ đạo tăng cường khám tại đơn vị, đồng thời tổ chức các tổ khám lưu động về xã, phường để đưa dịch vụ y tế đến gần người dân, nhất là người nghèo.

Sau chiến dịch là quản lý sức khỏe lâu dài

Qua Chiến dịch khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho thấy ý nghĩa của việc chủ động tìm kiếm nguy cơ bệnh tật trong cộng đồng. Ảnh: Hoa Mai.

Lai Châu đã hoàn thành mục tiêu khám cho toàn bộ người dân có mặt tại địa phương, nhưng vẫn còn một bộ phận dân cư cần được cập nhật thông tin khám sức khỏe. Trong số người vắng mặt có lao động đi làm ăn xa, người đi học hoặc công tác tại các tỉnh, thành phố khác. Việc liên hệ, xác nhận kết quả khám và cập nhật dữ liệu của những trường hợp này là một trong những nhiệm vụ cần tiếp tục thực hiện.

Địa hình chia cắt, sóng điện thoại và kết nối Internet chưa đồng đều tại một số bản vùng sâu, vùng biên giới cũng gây khó khăn cho công tác quản lý dữ liệu. Bên cạnh đó, trang thiết bị tại nhiều trạm y tế chủ yếu phục vụ kiểm tra cơ bản, các thiết bị như máy siêu âm xách tay, máy điện tim và phương tiện xét nghiệm còn thiếu.

Đến ngày 30/9, Lai Châu đã lập 401.358 hồ sơ sức khỏe điện tử, tương đương 80,03% dân số. Sở Y tế cung cấp tài khoản quản trị, nhập liệu và tài khoản liên thông trên Cổng dữ liệu sức khỏe Bộ Y tế cho 10/10 đơn vị khám sức khỏe định kỳ. Đây là cơ sở để tiếp tục cập nhật thông tin, theo dõi tình trạng sức khỏe người dân và kết nối kết quả khám với hoạt động chăm sóc, điều trị.

Theo lãnh đạo tỉnh Lai Châu, để không bỏ sót người có nhu cầu khám chữa bệnh, các xã, phường cần tiếp tục rà soát người chưa có thông tin khám, vận động người dân đi làm xa chủ động khám sức khỏe tại nơi làm việc hoặc nơi tạm trú, sau đó gửi kết quả về địa phương để cập nhật và quản lý. Với những người đã được phát hiện có dấu hiệu bệnh lý, trạm y tế cần hướng dẫn theo dõi, tái khám hoặc chuyển tuyến phù hợp.

Một đợt khám có thể giúp người dân biết thêm về tình trạng sức khỏe của mình, nhưng để lợi ích ấy được duy trì, việc theo dõi và chăm sóc phải tiếp tục sau khi điểm khám lưu động rời bản. Với Lai Châu, nhiệm vụ tiếp theo không chỉ là hoàn thiện dữ liệu của những người còn thiếu, mà còn đưa khám sức khỏe định kỳ trở thành thói quen, để người dân chủ động phòng bệnh thay vì đợi đến khi bệnh nặng mới tìm đến cơ sở y tế.