Lãi suất huy động 'nóng' ngay sau Tết: Big 4 gánh áp lực kép, dự báo đà tăng chưa dừng

Thay vì hạ nhiệt sau mùa cao điểm, mặt bằng lãi suất đầu năm 2026 tiếp tục tăng nhiệt với sự nhập cuộc của các ngân hàng lớn. Diễn biến này cho thấy cuộc đua thu hút nguồn vốn giữa các nhà băng đang trở nên gay gắt nhằm tối ưu hóa thanh khoản và đón đầu nhu cầu tín dụng trong năm mới.

Big 4 phân hóa mạnh, gửi tiền ngân hàng nào lợi nhất?

Trong bối cảnh này, các ngân hàng thương mại tiếp tục tăng lãi suất huy động. Thống kê cho thấy, trong tháng 1/2026, có 15 ngân hàng TMCP tư nhân đã tăng lãi suất, bước sang tháng 2 có 8 ngân hàng tăng lãi suất. Nhóm ngân hàng thương mại nhà nước cũng buộc phải điều chỉnh theo.

Một điểm đáng chú ý trong đợt biến động này là sự thu hẹp chênh lệch lãi suất giữa nhóm 4 ngân hàng thương mại Nhà nước (Big 4) và khối ngân hàng tư nhân. Hiện tại, khoảng cách này dao động khoảng 0,75 điểm phần trăm ở kỳ hạn ngắn, nhưng lại mở rộng lên trên 1,4 điểm phần trăm ở các kỳ hạn trung và dài hạn.

Trong nhóm Big 4 (Agribank, BIDV, VietinBank, Vietcombank), sự phân hóa cũng diễn ra rõ nét:

Kỳ hạn 1 tháng, Vietcombank trả lãi cao nhất nhóm (4%/năm), trong khi Agribank là 3,2%/năm và hai ngân hàng còn lại là 3%/năm.

Ở kỳ hạn 3 tháng, Vietcombank tiếp tục dẫn đầu với 4,5%/năm, Agribank áp dụng 3,7%/năm, còn BIDV và VietinBank cùng mức 3,4%/năm.

Với kỳ hạn 6-9 tháng, Agribank vươn lên dẫn đầu với mức 5,7%/năm. Vietcombank đứng thứ hai với 5,5%/năm, trong khi BIDV và VietinBank thấp hơn hẳn, chỉ ở mức 4,5%/năm.

Kỳ hạn 12 tháng, Agribank áp dụng mức 6%/năm (tăng 0,3% so với kỳ hạn 6 tháng). Ngược lại, Vietcombank giữ nguyên mức 5,5%/năm (bằng kỳ hạn 6 tháng). BIDV và VietinBank cùng niêm yết 5,2%/năm.

Thực tế, với các ngân hàng thương mại nhà nước, áp lực thanh khoản không chỉ đến từ cung ứng vốn cho nền kinh tế để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng mà còn từ trách nhiệm “chủ lực” trên thị trường liên ngân hàng.

Hiện nay, các ngân hàng cho vay trên thị trường liên ngân hàng chủ yếu là nhóm big 4, như Agribank, Vietcombank... Nói cách khác, ngoài cung ứng vốn cho doanh nghiệp, người dân, các ngân hàng big 4 đang phải “gánh” thanh khoản cho nhiều ngân hàng nhỏ. Vì vậy, việc big 4 tăng lãi suất huy động là dễ hiểu.

Căng thẳng thanh khoản và biến động lãi suất liên ngân hàng

Diễn biến tăng lãi suất huy động diễn ra trong bối cảnh thanh khoản hệ thống chịu áp lực lớn vào giai đoạn trước và sau Tết Nguyên đán. Báo cáo từ Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) chỉ ra rằng, giai đoạn cuối năm 2025 đầu năm 2026, lãi suất liên ngân hàng (nơi các tổ chức tín dụng vay mượn lẫn nhau) đã có những biến động bất thường.

Đỉnh điểm vào đầu tháng 2/2026, lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng có lúc vọt lên tới 17%/năm – mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Nguyên nhân chính đến từ nhu cầu tiền mặt tăng đột biến dịp cận Tết, dòng tiền chuyển dịch ra khỏi hệ thống để phục vụ chi tiêu và thanh toán, cộng với việc các ngân hàng phải cân đối lại tỷ lệ dư nợ trên huy động (LDR) khi tăng trưởng tín dụng cuối năm 2025 cao hơn nhiều so với huy động vốn.

Trước tình hình này, Ngân hàng Nhà nước đã can thiệp mạnh mẽ bằng cách bơm ròng hơn 159.000 tỷ đồng qua kênh OMO và thực hiện hoán đổi ngoại tệ USD/VND để bổ sung thanh khoản tiền đồng. Nhờ đó, đến trước kỳ nghỉ Tết, lãi suất qua đêm đã hạ nhiệt về mức 3,76%, tuy nhiên lãi suất kỳ hạn 1 tuần vẫn neo cao ở mức 9,1%.

Lý giải về diễn biến thị trường, các chuyên gia phân tích từ Công ty chứng khoán Maybank cho rằng, sự căng thẳng trên thị trường liên ngân hàng vừa qua phản ánh trạng thái "căng" của thanh khoản VND, trong khi thanh khoản USD lại khá dồi dào. Ngân hàng Nhà nước dù đóng vai trò là nhà cung cấp VND lớn nhất nhưng vẫn giới hạn quy mô can thiệp nhằm mục tiêu kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng năm nay ở mức 15-16% (thấp hơn mức 19% của năm trước), tránh tình trạng tín dụng tăng quá nóng.

Về triển vọng lãi suất, bà Trần Thị Khánh Hiền - Giám đốc phân tích Chứng khoán MB (MBS) nhận định, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng có thể sẽ tiếp tục tăng thêm trung bình 50 điểm cơ bản trong năm 2026.

Đồng quan điểm, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thanh Hà cũng dự báo huy động vốn thời gian tới sẽ tăng chậm hơn so với tín dụng. Ngành ngân hàng sẽ phải đối mặt với áp lực cung ứng vốn ngày càng lớn khi nền kinh tế vẫn phụ thuộc nhiều vào tín dụng, đồng thời phải cạnh tranh gay gắt với các kênh đầu tư khác để thu hút dòng tiền nhàn rỗi.

Giới phân tích kỳ vọng lãi suất liên ngân hàng sẽ dần ổn định sau Tết khi yếu tố mùa vụ qua đi. Tuy nhiên, với việc các ngân hàng thương mại (cả quốc doanh và tư nhân) đang tích cực đẩy lãi suất huy động lên vùng cao, đặc biệt ở các kỳ hạn dài, cho thấy các nhà băng đang rất thận trọng và chủ động củng cố "bộ đệm" nguồn vốn cho cả năm tài chính, chuẩn bị cho một chu kỳ tăng trưởng tín dụng mới đầy thách thức.

Huyền Anh