Lãi suất toàn cầu tăng gây sức ép lên thị trường trái phiếu

Trong số 32 thị trường hoán đổi lãi suất được Bloomberg theo dõi, khoảng 2/3 đang phản ánh khả năng ngân hàng trung ương tăng lãi suất, trong đó, Hàn Quốc được dự báo tăng hơn 100 điểm cơ bản. Tổng mức tăng được thị trường dự báo tại 7 nền kinh tế lớn có thể lên tới khoảng 400 điểm cơ bản trong năm tới.

Đồng USD. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN

Diễn biến này cho thấy, chu kỳ tiền tệ toàn cầu không còn chủ yếu do Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) chi phối. Các ngân hàng trung ương tại Hàn Quốc, Nhật Bản, Canada, Vương quốc Anh và khu vực đồng Euro đang chịu áp lực từ giá năng lượng tăng do xung đột tại Trung Đông, chi tiêu chính phủ và quốc phòng mở rộng, cùng làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo làm tăng nhu cầu về chip, điện năng và lao động. Lạm phát tại các nước thành viên Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) gần đây đã lên mức cao nhất trong hai năm.

Lãi suất tăng đồng loạt có thể làm suy yếu vai trò phòng vệ truyền thống của trái phiếu trong danh mục đầu tư. Nếu cổ phiếu công nghệ điều chỉnh hoặc căng thẳng thương mại làm giảm tăng trưởng, giá trái phiếu có thể không tăng để bù đắp mà tiếp tục giảm do chính sách tiền tệ bị thắt chặt.

Lợi suất tiền mặt cao hơn cũng buộc chính phủ và doanh nghiệp phải trả mức lãi suất lớn hơn để thu hút vốn, qua đó làm tăng chi phí vay và gây áp lực lên các cổ phiếu có định giá cao.

Hàn Quốc và Nhật Bản được dự báo dẫn đầu giai đoạn thắt chặt tiếp theo. Từ đầu năm, trái phiếu chính phủ Hàn Quốc đã giảm hơn 9% tính theo nội tệ, mức kém nhất trong 44 thị trường Bloomberg theo dõi. Trái phiếu Nhật Bản giảm khoảng 4%.

Tại châu Âu, giá năng lượng và chi tiêu quốc phòng gia tăng khiến lợi suất trái phiếu chuẩn của Đức, Pháp và Italy tăng khoảng 30 điểm cơ bản. Tuy nhiên, một số nhà đầu tư vẫn đánh giá trái phiếu ngắn hạn châu Âu, đặc biệt là trái phiếu chính phủ Anh, hấp dẫn hơn trái phiếu Mỹ vì chính sách tiền tệ và tài khóa tại khu vực này tương đối dễ dự báo. Họ cho rằng thị trường đã phản ánh quá mức khả năng Ngân hàng Trung ương Anh tiếp tục thắt chặt.

Tại Mỹ, nhà đầu tư đã giảm gần hết kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong năm 2026 do sức ép lạm phát hạ nhiệt. Dù vậy, lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm vẫn tăng khoảng 50 điểm cơ bản từ đầu năm. Chi phí vay trong phiên đấu giá trái phiếu 30 năm gần đây lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ, phản ánh lo ngại về thâm hụt ngân sách và lượng trái phiếu chính phủ phát hành ngày càng lớn.

Các chuyên gia nhận định phần dài hạn của đường cong lợi suất Mỹ tiếp tục chịu áp lực mang tính cơ cấu. Trong bối cảnh nhiều ngân hàng trung ương cùng thắt chặt chính sách, trái phiếu có thể chiếm tỷ trọng nhỏ hơn trong danh mục đầu tư và không còn cung cấp mức độ bảo vệ hiệu quả như trong những chu kỳ kinh tế trước đây.