Lâm Đồng chấn chỉnh việc xử lý rác

Khi Nhà máy xử lý chất thải rắn Đà Lạt tạm dừng tiếp nhận rác gần 2 ngày vào tháng 6/2026, hàng trăm tấn rác tồn đọng tại nhiều tuyến phố. Ảnh: TTXVN phát

Đây là nội dung trọng tâm trong văn bản ngày 12/9 của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Ngọc Phúc về việc khẩn trương hoàn tất lựa chọn, ký kết hợp đồng cung ứng dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Chỉ đạo được đưa ra trên cơ sở báo cáo lần thứ 20 của Sở Nông nghiệp và Môi trường về tình hình lựa chọn, ký hợp đồng cung ứng dịch vụ tại các địa phương.

Theo đó, UBND tỉnh yêu cầu 8 xã, phường gồm Sơn Điền, Phan Rí Cửa, Phan Sơn, Hòa Thắng, Hàm Thuận, Nam Thành, Đắk Mil và Quảng Hòa khẩn trương hoàn tất thủ tục lựa chọn, ký kết hợp đồng, báo cáo kết quả qua Sở Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 20/9/2026.

Điểm đáng chú ý trong chỉ đạo lần này là tỉnh không chỉ yêu cầu hoàn tất thủ tục, mà còn yêu cầu các địa phương rà soát, làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan đến việc chậm tổ chức thực hiện. Kết quả phải được báo cáo qua Sở Nội vụ trước ngày 30/9 để tham mưu UBND tỉnh xử lý trách nhiệm theo quy định; thời hạn hoàn thành việc tham mưu là trước ngày 5/10.

Đối với các xã Tà Hine, Tà Năng, Bảo Lâm 3, Hàm Tân và đặc khu Phú Quý, UBND tỉnh yêu cầu tiếp tục khẩn trương thực hiện thủ tục lựa chọn đơn vị cung ứng theo quy định. Trường hợp không có đơn vị tham gia hoặc phát sinh khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền, các địa phương phải kịp thời báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan để được hướng dẫn, xử lý.

Với những địa phương đã ký hợp đồng thu gom, vận chuyển nhưng chưa hoàn tất hợp đồng xử lý, UBND tỉnh yêu cầu khẩn trương rà soát, hoàn thành các thủ tục còn lại; chủ động giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền, bảo đảm việc thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt được duy trì liên tục, không để rác tồn đọng gây ô nhiễm môi trường.

Rác bủa vây 1 khu chợ ở đô thị Bảo Lộc khi Nhà máy xử lý rác của Công ty Cổ phần Môi trường Xanh Friendly tạm dừng tiếp nhận rác tại phường 1 do các bên còn vướng mắc về khối lượng, đơn giá, nghiệm thu, thanh toán. Ảnh: TTXVN phát

UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn các địa phương hoàn tất việc lựa chọn và ký kết hợp đồng; giao Sở Nội vụ, trên cơ sở báo cáo của 8 địa phương nêu trên, tham mưu xử lý trách nhiệm các tổ chức, cá nhân liên quan theo quy định.

Chỉ đạo được đưa ra trong bối cảnh thực tế tại một số địa phương cho thấy những vướng mắc trong hoạt động xử lý rác có thể nhanh chóng dẫn tới tình trạng ùn ứ, gây áp lực cho môi trường và đời sống người dân.

Cụ thể tại đô thị Đà Lạt (trung tâm tỉnh lỵ Lâm Đồng) ngày 10/9/2026, Công ty TNHH Môi trường Năng lượng xanh, chủ đầu tư Nhà máy xử lý chất thải rắn Đà Lạt đã có văn bản đề nghị tạm ngưng hoạt động nhà máy từ 0 giờ ngày 1/10/2026 do khó khăn về tài chính. Doanh nghiệp cho biết từ tháng 1/2026 đến nay, việc thanh toán chi phí xử lý rác gặp khó khăn, trong khi đơn vị còn chịu áp lực từ cơ quan thi hành án.

Trước nguy cơ nhà máy dừng tiếp nhận rác, UBND tỉnh đang khẩn trương khảo sát phương án lưu chứa rác tạm thời tại bãi rác Cam Ly. Tỉnh yêu cầu không mở rộng bãi rác hiện hữu, đồng thời phải xác định khả năng lưu chứa, các hạng mục cần đầu tư và bảo đảm yêu cầu về bảo vệ môi trường.

Thực tế hồi tháng 6 vừa qua cho thấy rõ nguy cơ này. Khi Nhà máy xử lý chất thải rắn Đà Lạt tạm dừng tiếp nhận rác gần 2 ngày, hàng trăm tấn rác tồn đọng tại nhiều tuyến phố. Công ty Cổ phần Dịch vụ đô thị Đà Lạt phải huy động khoảng 200 công nhân và 30 phương tiện chuyên dụng để xử lý lượng rác tồn.

Trong khi đó tại đô thị Bảo Lộc phía Nam của tỉnh, từ ngày 11/9, Nhà máy xử lý rác của Công ty Cổ phần Môi trường Xanh Friendly tạm dừng tiếp nhận rác tại phường 1 do các bên còn vướng mắc về khối lượng, đơn giá, nghiệm thu, thanh toán và trách nhiệm trong hợp đồng. Sau 4 ngày, khoảng 200 tấn rác tồn đọng tại các tuyến đường, khu dân cư và nơi công cộng. Sau khi chính quyền địa phương và doanh nghiệp làm việc, việc tiếp nhận rác được khôi phục từ tối 13/9 và các lực lượng được huy động để xử lý lượng rác tồn.

Hàng trăm tấn rác tồn đọng tại nhiều tuyến phố Đà Lạt khi Nhà máy xử lý chất thải rắn tạm dừng tiếp nhận rác gần 2 ngày do khó khăn về tài chính. Ảnh: TTXVN phát

Tại đô thị phía Đông của tỉnh là Phan Thiết (thủ phủ tỉnh Bình Thuận cũ), Nhà máy xử lý rác của Công ty TNHH Nhật Hoàng, công suất thiết kế 400 tấn/ngày, vẫn đang tạm ngừng hoạt động để khắc phục các tồn tại, vi phạm về bảo vệ môi trường. Nhà máy được quyết định ngừng hoạt động từ ngày 1/7/2025 trong thời gian 6 tháng để khắc phục, nhưng đến nay đã kéo dài hơn 13 tháng chưa hoạt động trở lại.

Những diễn biến trên cho thấy việc bảo đảm năng lực xử lý rác không chỉ phụ thuộc vào cơ sở xử lý mà còn liên quan trực tiếp đến hợp đồng cung ứng dịch vụ, cơ chế thanh toán, trách nhiệm của các bên và sự chủ động của chính quyền địa phương. Khi một khâu trong chuỗi này phát sinh vướng mắc, lượng rác tồn đọng có thể nhanh chóng gia tăng, tạo áp lực lên môi trường và sinh hoạt của người dân.

Vì vậy, yêu cầu tại văn bản số 15361/UBND-NNMT ngày 12/9 của UBND tỉnh Lâm Đồng mang tính chấn chỉnh và phòng ngừa, trong đó đặt trách nhiệm cụ thể cho từng nhóm địa phương, đồng thời yêu cầu xác định trách nhiệm đối với những trường hợp chậm triển khai. Mục tiêu là khắc phục tình trạng bị động khi cơ sở xử lý gặp sự cố hoặc hợp đồng chưa hoàn tất, bảo đảm rác thải sinh hoạt được thu gom, vận chuyển và xử lý liên tục.

Cùng với xử lý những vướng mắc trước mắt, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành và địa phương tiếp tục rà soát nhu cầu, năng lực xử lý chất thải rắn sinh hoạt, xây dựng phương án phù hợp trước mắt và lâu dài, bảo đảm đồng bộ, hiệu quả và đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường trên địa bàn.