Lâm Đồng gỡ điểm nghẽn giải ngân vốn các chương trình mục tiêu quốc gia

Nhờ nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia, đời sống người dân tại Tiểu khu Tây Sơn, xã Đam Rông 2 không ngừng được nâng lên

Giải ngân chậm, nhiều nguồn vốn tồn đọng

Theo báo cáo của Sở Tài chính, năm 2026, Lâm Đồng được giao tổng dự toán ngân sách nhà nước thực hiện các chương trình MTQG là 1.277,312 tỷ đồng, gồm: 699,333 tỷ đồng ngân sách Trung ương và 577,979 tỷ đồng ngân sách địa phương đối ứng.

Tuy nhiên, lũy kế đến hết ngày 20/10/2026, toàn tỉnh mới giải ngân 145,305 tỷ đồng, đạt 11,4% dự toán. Trong đó, vốn đầu tư phát triển đạt 100,711 tỷ đồng, bằng 11,3%; kinh phí sự nghiệp đạt 44,594 tỷ đồng, bằng 11,6%.

Đối với 3 chương trình gồm xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, tổng dự toán được giao là 843,409 tỷ đồng, nhưng mới giải ngân 84,547 tỷ đồng, đạt 10%.

Chương trình MTQG về phát triển văn hóa được giao 391,903 tỷ đồng, đã phân bổ 100% dự toán nhưng tỷ lệ giải ngân mới đạt 11%. Riêng chương trình phòng, chống ma túy giải ngân 17,833 tỷ đồng trong tổng số 42 tỷ đồng, đạt 42,5%.

Đầu tư xây dựng đường giao thông vào Tiểu khu 181, xã Đam Rông 2

Theo ông Võ Đức Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính, tổng kinh phí các chương trình MTQG được phép kéo dài sang năm 2026 là 887,252 tỷ đồng gồm: 379,284 tỷ đồng vốn đầu tư công và 507,968 tỷ đồng kinh phí sự nghiệp. Đến ngày 20/10, số vốn giải ngân đạt 304,974 tỷ đồng, tương đương 34,4% kế hoạch. Trong đó, vốn đầu tư công đạt 44,4%, kinh phí sự nghiệp đạt 26,9%.

Đặc biệt, việc phân bổ chi tiết vốn đối với các dự án cấp tỉnh còn chậm. Đến ngày 20/10, Sở Tài chính mới nhận được đề xuất của 5/15 đơn vị; tổng số vốn được giao chi tiết là 30,75/135,748 tỷ đồng, đạt 23%. Còn 10 đơn vị với 104,998 tỷ đồng chưa hoàn thiện thủ tục đầu tư để đủ điều kiện phân bổ.

Nhờ các nguồn vốn vay ưu đãi, người dân xã Đạ Tẻh 2 mạnh dạn đầu tư phát triển mô hình trồng ca cao đem lại hiệu quả kinh tế cao

Nguyên nhân chủ yếu do một số đơn vị chưa chủ động rà soát, xác định nhu cầu sử dụng vốn kéo dài; thủ tục đầu tư tại một số dự án chưa hoàn thiện; công tác phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương có lúc chưa kịp thời.

Bên cạnh đó, năm 2026 là năm chuyển tiếp giữa 2 giai đoạn thực hiện chương trình, trong khi cơ chế, chính sách mới đang được hoàn thiện và đội ngũ cán bộ cấp xã sau sắp xếp còn lúng túng trong quá trình triển khai.

Rõ trách nhiệm, đẩy nhanh tiến độ giải ngân

Trước thực trạng trên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Võ Ngọc Hiệp yêu cầu các sở, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng kế hoạch thực hiện cụ thể đối với từng dự án, nhiệm vụ; xác định rõ số vốn còn lại, nguyên nhân chậm giải ngân và thời hạn hoàn thành. Tiến độ thực hiện phải được cụ thể hóa theo từng tháng, gắn với trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và chủ đầu tư.

Một góc Tiểu khu 181, xã Đam Rông 2

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Võ Ngọc Hiệp nhấn mạnh, các chủ đầu tư sớm hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đầu tư, bảo đảm đủ điều kiện phân bổ chi tiết vốn. Đối với những dự án đã được giao vốn, cần tập trung triển khai các phần việc theo kế hoạch, chủ động phối hợp với cơ quan chuyên môn tháo gỡ khó khăn, không để vướng mắc về thủ tục làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện.

“Các sở, ngành, địa phương phải xác định rõ trách nhiệm, thời hạn hoàn thành từng nhiệm vụ; kiên quyết tháo gỡ vướng mắc, không để vốn tồn đọng, chậm giải ngân ảnh hưởng đến hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia”, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Võ Ngọc Hiệp

Đối với nguồn vốn được phép kéo dài sang năm 2026, các đơn vị phải rà soát, xác định cụ thể số vốn tiếp tục có nhu cầu sử dụng và số vốn không còn khả năng thực hiện. Trên cơ sở đó, xử lý dứt điểm các khoản vốn tồn đọng, đề xuất điều chỉnh hoặc bố trí cho nhiệm vụ, dự án khác theo đúng quy định, tránh để nguồn lực ngân sách bị lãng phí.

Điểm trường Tây Sơn, xã Đam Rông 2 được xây dựng từ nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia, giúp các em học sinh được đến trường gần nhà, điều kiện học tập ngày càng tốt hơn

Cùng với trách nhiệm của chủ đầu tư, các cơ quan chủ trì chương trình cần tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc tiến độ thực hiện tại các địa phương. Những khó khăn thuộc thẩm quyền phải chủ động phối hợp giải quyết; các vấn đề vượt thẩm quyền cần kịp thời tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh để xem xét, chỉ đạo hoặc kiến nghị Trung ương hướng dẫn xử lý.

Mặt khác, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo cấp tỉnh và bộ phận điều phối, giúp việc theo mô hình mới; phân công rõ cơ quan chủ trì, phối hợp và trách nhiệm của từng cấp, từng ngành. Đồng thời, đôn đốc các sở, ngành được giao làm chủ đầu tư hoàn thiện thủ tục đầu tư đối với các dự án thuộc chương trình.

Mô hình chuỗi liên kết trồng atisô với doanh nghiệp được triển khai tại xã Lạc Dương mang lại hiệu quả kinh tế cao cho đồng bào dân tộc thiểu số địa phương

Các cơ quan chủ trì chương trình cũng phải khẩn trương tham mưu UBND tỉnh giao chỉ tiêu, nhiệm vụ giải ngân hằng tháng cho từng đơn vị, địa phương. Qua đó, tạo cơ sở theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện, kịp thời nhận diện những dự án có tiến độ thấp để tập trung tháo gỡ.

Đặc biệt, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Võ Ngọc Hiệp yêu cầu phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện. UBND các xã, phường, đặc khu cần bố trí cán bộ có năng lực, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ; chủ động cập nhật các quy định mới, tăng cường phối hợp với cơ quan chuyên môn cấp tỉnh để xử lý kịp thời những khó khăn phát sinh, không để tình trạng chậm trễ kéo dài.

Tại vùng Đồng Nai Thượng, xã Cát Tiên 3, nghề truyền thống dệt thổ cẩm vẫn đang được đồng bào Mạ lưu giữ và phát huy nhờ nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia

Song song với nhiệm vụ giải ngân năm 2026, tỉnh cũng yêu cầu các sở, ngành, địa phương rà soát kết quả thực hiện, xây dựng dự toán năm 2027, xác định cụ thể mục tiêu, nhiệm vụ, danh mục dự án và nhu cầu vốn theo lĩnh vực, địa bàn quản lý. Việc triển khai Nghị định số 387/2026/NĐ-CP ngày 12/10/2026 của Chính phủ về thực hiện các chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2035 cũng cần được khẩn trương nghiên cứu, tham mưu phân công nhiệm vụ, bảo đảm thống nhất trong tổ chức thực hiện.

Với yêu cầu rõ việc, rõ trách nhiệm và thời hạn hoàn thành, Lâm Đồng đang tập trung xử lý những vướng mắc trong phân bổ, sử dụng nguồn vốn các chương trình MTQG. Mục tiêu không chỉ là cải thiện tỷ lệ giải ngân mà còn bảo đảm nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích, phát huy hiệu quả đầu tư, góp phần giảm nghèo, phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống người dân.