Lâm Đồng rà soát hướng khoanh nợ cho 3 công ty lâm nghiệp

Nhiều chủ rừng tại Lâm Đồng quản lý, bảo vệ diện tích rừng lớn và đang nợ tiền thuê đất gần 20 năm qua

Từ đề xuất xóa nợ sang hướng khoanh nợ

Sau khi Bộ Tài chính có hướng dẫn xử lý các khoản nợ tiền thuê đất của các công ty lâm nghiệp, Lâm Đồng đang chuyển sang rà soát điều kiện khoanh nợ đối với Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đức Hòa, Công ty TNHH MTV Thuận Tân và Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Trường Xuân.

Đây là hướng xử lý mới sau khi đề xuất miễn, xóa nợ trước đó chưa có đủ căn cứ pháp lý. Căn cứ vào hướng dẫn của Bộ Tài chính, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Võ Ngọc Hiệp đã chỉ đạo Sở Tài chính chủ trì, triển khai theo hướng dẫn của bộ.

Theo Sở Tài chính Lâm Đồng, cả 3 doanh nghiệp đều được xem xét điều kiện khoanh nợ theo Luật Quản lý thuế và Nghị định số 252/2026/NĐ-CP. Trong đó, Đức Hòa được rà soát theo trường hợp doanh nghiệp bị hạn chế quyền khai thác, sử dụng đất do nguyên nhân từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Thuận Tân và Trường Xuân được xem xét theo trường hợp doanh nghiệp đã có quyết định giải thể, đang thực hiện thủ tục nhưng chưa hoàn tất.

Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đức Hòa đang nợ tiền thuê đất khoảng 87 tỷ đồng, trong đó Thanh tra Chính phủ yêu cầu tỉnh Lâm Đồng thu hồi 7,3 tỷ đồng từ năm 2010 nhưng tới nay vẫn chưa hoàn thành

Với Đức Hòa, vướng mắc nằm ở quá trình thay đổi doanh nghiệp và diện tích đất quản lý. Công ty Lâm nghiệp Đắk Mol ký hợp đồng thuê hơn 13.100 ha đất từ năm 2008. Sau khi sắp xếp lại vào năm 2016, Công ty Đức Hòa quản lý hơn 10.300 ha.

Lãnh đạo Công ty Đức Hòa cho biết, tiền thuê đất hằng năm vẫn được tính theo hợp đồng cũ. Trong diện tích doanh nghiệp đang quản lý có hơn 6.000 ha đất không có rừng đã bị người dân lấn chiếm, canh tác trái phép.

Nguồn thu của doanh nghiệp mỗi năm khoảng 3,6 tỷ đồng, cơ bản không đủ chi lương và các chế độ cho người lao động. Lãnh đạo doanh nghiệp cho biết không đủ khả năng thanh toán khoản tiền thuê đất đang tiếp tục tăng qua các năm, tạo ra nợ thuê đất đến nay khoảng 87 tỷ đồng.

Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đức Hòa chỉ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng với kinh phí hỗ trợ hạn hẹp nên không có khả năng trả nợ tiền thuê đất tăng dần qua từng năm

Với Thuận Tân và Trường Xuân, khó khăn lại nằm ở quá trình giải thể kéo dài. Hai doanh nghiệp đã thực hiện thủ tục giải thể hơn 10 năm nhưng đến nay chưa hoàn tất do còn các khoản nợ và những vướng mắc liên quan đến phương án giải thể. Giá trị tài sản còn lại sau thanh lý không đủ để thanh toán các khoản nợ và chi phí giải thể.

Rà soát để xử lý từng trường hợp

Theo Phó Giám đốc Sở Tài chính Lâm Đồng Nguyễn Văn Dũng, để có căn cứ khoanh nợ thì các doanh nghiệp và hội đồng giải thể của Thuận Tân, Trường Xuân phải chủ động rà soát, đối chiếu toàn diện các điều kiện pháp lý hiện hành. Các đơn vị phải rà soát, báo cáo cụ thể tình hình nợ tiền thuê đất, nguyên nhân chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính và những khó khăn trong quá trình xử lý.

Đối với Đức Hòa, doanh nghiệp phải cung cấp hồ sơ, tài liệu chứng minh việc bị hạn chế quyền khai thác, sử dụng đất do nguyên nhân từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Yêu cầu này được đặt trong bối cảnh doanh nghiệp đã được sắp xếp lại, diện tích quản lý giảm đáng kể so với hợp đồng thuê đất năm 2008 nhưng nghĩa vụ tiền thuê đất vẫn được tính theo hợp đồng cũ.

Cơ quan chuyên môn yêu cầu Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đức Hòa phải cung cấp hồ sơ, tài liệu chứng minh việc bị hạn chế quyền khai thác, sử dụng đất nhiều năm qua

Đối với Thuận Tân và Trường Xuân, hồ sơ cần làm rõ tình trạng pháp lý, tiến độ giải thể, những vướng mắc trong quá trình thực hiện và khả năng thanh toán các khoản nợ. Hai doanh nghiệp đã làm thủ tục giải thể trong thời gian dài nhưng chưa thể hoàn tất phương án do còn vướng các khoản nợ và việc xử lý tài sản. Vì vậy, việc xác định tình trạng pháp lý, hồ sơ và tiến độ giải thể là một trong những nội dung phải được làm rõ trước khi xem xét khoanh nợ.

Sở Tài chính đề xuất UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan xác định diện tích, đơn giá và thời điểm tính tiền thuê đất của 3 doanh nghiệp. Cơ quan chuyên môn phải làm rõ việc hạn chế sử dụng đất của Đức Hòa và tình trạng, tiến độ giải thể của Thuận Tân, Trường Xuân.

Trên cơ sở hồ sơ được rà soát, Thuế tỉnh Lâm Đồng sẽ đối chiếu các điều kiện theo Luật Quản lý thuế và Nghị định số 252/2026/NĐ-CP để lập hồ sơ, xử lý tiền thuê đất còn nợ theo thẩm quyền.

Việc thu hồi tiền thuê đất của các công ty lâm nghiệp là một trong những nội dung phải khắc phục theo kết luận của Trung ương. Đáng chú ý, Sở Tài chính đề xuất UBND tỉnh báo cáo Đảng ủy UBND tỉnh xem xét, thống nhất chuyển nội dung này từ nhóm 4 sang nhóm 3 - nhóm các vấn đề thuộc thẩm quyền UBND tỉnh nhưng còn khó khăn, vướng mắc trong quá trình khắc phục.

Khoản nợ tiền thuê đất của nhiều công ty lâm nghiệp tại Lâm Đồng đang tăng dần qua từng năm và chưa có hướng tháo gỡ

Cùng với việc rà soát các khoản nợ, Lâm Đồng tiếp tục tìm hướng tháo gỡ kinh phí quản lý, bảo vệ rừng cho các công ty lâm nghiệp. Sở Tài chính đề xuất Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu UBND tỉnh làm việc với Bộ Nông nghiệp và Môi trường về cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng bằng nguồn ngân sách.

Sau khi phương án miễn, xóa nợ chưa có đủ căn cứ thực hiện, Lâm Đồng đang chuyển sang rà soát từng trường hợp để xem xét khoanh nợ theo quy định. Trước mắt, các cơ quan liên quan tập trung hoàn thiện hồ sơ, xác định tình trạng pháp lý và đối chiếu điều kiện của từng doanh nghiệp để có cơ sở xử lý các khoản nợ.

Theo Kết luận số 2267/KL-TTCP, ngày 4/10/2010 của Thanh tra Chính phủ, công tác quản lý, sử dụng đất đai, giao đất, giao rừng và một số dự án trên địa bàn tỉnh Đắk Nông (cũ) giai đoạn 2004 - 2011 còn một số tồn tại, hạn chế.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị thu hồi tiền thuê đất của các công ty lâm nghiệp. Trong đó, Công ty Đức Hòa, Thuận Tân và Trường Xuân có tổng số tiền được kiến nghị thu hồi hơn 12,6 tỷ đồng, nhưng đến nay vẫn chưa xử lý dứt điểm.