Lâm Đồng: Tìm giải pháp tăng chất lượng thanh long xuất khẩu

Ông Vũ Đình Cường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, phát biểu tại Hội nghị.

Lâm Đồng hiện có khoảng 25.800 ha thanh long, trong đó diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đạt gần 36%. Thanh long được trồng tập trung ở các xã, phường phía Đông tỉnh như: Hàm Kiệm, Tân Thành, Hàm Thuận Nam, Tân Lập, Tuyên Quang, Bình Thuận, Tiến Thành… Trái thanh long hiện được tiêu thụ trong nước và xuất khẩu đến nhiều thị trường như: Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, EU, Australia, New Zealand, Trung Đông và các nước Đông Nam Á. Toàn tỉnh hiện đã được cấp 571 mã số vùng trồng với diện tích hơn 25.200 ha và 282 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu.

Tại hội nghị, các đại biểu đã đánh giá toàn diện thực trạng sản xuất; đồng thời trao đổi, thảo luận khó khăn, vướng mắc trong quá trình sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu thanh long tại tỉnh Lâm Đồng. Ông Vũ Đình Cường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng cho biết: Thanh long hiện là một trong những ngành hàng cây ăn quả chủ lực của tỉnh, có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông nghiệp, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Những năm qua, tỉnh đã tập trung chỉ đạo phát triển ngành hàng thanh long theo hướng bền vững, nâng cao chất lượng và đáp ứng yêu cầu thị trường xuất khẩu.

Đặc biệt, UBND tỉnh đã ban hành nhiều chủ trương, kế hoạch quan trọng nhằm phát triển bền vững ngành hàng thanh long như: Đề án phát triển bền vững cây thanh long đến năm 2030, Chương trình sản xuất thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP và Kế hoạch thực hiện Chiến lược phát triển trồng trọt tỉnh Lâm Đồng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Tuy nhiên, ngành hàng thanh long vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Giá cả, thị trường còn biến động; liên kết sản xuất và tiêu thụ chưa chặt chẽ; yêu cầu về an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật và truy xuất nguồn gốc của các thị trường nhập khẩu ngày càng khắt khe.

Theo ông Trần Đức Thiện, Phó Chi cục trưởng Chi cục trồng trọt và Bảo vệ thực vật, những năm gần đây, giá cả thanh long không ổn định, vì vậy một phần diện tích thanh long đã được người dân chuyển sang các cây trồng khác đã làm giảm diện tích, sản lượng. Cùng đó, quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, xuất khẩu thanh long gặp một số khó khăn.

Hiện nay, nông dân vẫn giữ thói quen canh tác tự phát, dẫn đến rủi ro về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và an toàn thực phẩm. Việc ghi chép nhật ký sản xuất, nhật ký nhập hàng, xuất hàng, hay các sổ theo dõi các đối tượng kiểm dịch thực vật,… Nhiều tổ chức, cá nhân vẫn còn mang tính hình thức, gây khó khăn cho việc truy xuất nguồn gốc. Liên kết sản xuất theo chuỗi chưa nhiều, chưa chặt chẽ, phần lớn nông dân bán qua thương lái nên giá cả không ổn định, tìm ẩn rủi ro.

Chủ trì hội nghị.

Hội nghị ghi nhận nhiều ý kiến, đề xuất giải pháp thúc đẩy phát triển ngành hàng thanh long theo hướng bền vững, hiệu quả và thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Một số ý kiến cho rằng, cần có giải pháp đồng bộ từ phía Nhà nước, doanh nghiệp và người dân nhằm tái cơ cấu sản xuất, nâng cao chất lượng, tăng cường liên kết chuỗi giá trị và mở rộng thị trường tiêu thụ để ngành thanh long bền vững hơn; triển khai các chính sách xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp quảng bá, tiếp thị, tham gia đa dạng vào các kênh tiêu thụ trong và ngoài nước…

Ông Huỳnh Cảnh, Chủ tịch Hiệp hội thanh long Bình Thuận tỉnh Lâm Đồng cho rằng: Nhiều nơi vẫn sản xuất theo phong trào thay vì dựa trên tín hiệu thị trường. Vì vậy, người trồng thanh long cần thay đổi tư duy từ "sản xuất cái mình có"sang "sản xuất cái thị trường cần". Sản xuất thanh long phải gắn với hợp đồng tiêu thụ, tín hiệu thị trường và bám theo nhu cầu của thị trường.

Theo ông Cảnh, thanh long Bình Thuận đã được trồng qua nhiều thế hệ; hình ảnh những vườn thanh long thắp đèn vào ban đêm đã trở thành nét đặc trưng độc đáo của vùng đất Bình Thuận trước đây. Đây không chỉ là hoạt động sản xuất mà còn tạo nên giá trị văn hóa và du lịch nông nghiệp. Vì vậy, trong quảng bá, xúc tiến cần xây dựng các câu chuyện văn hóa liên quan về trái thanh long, khẳng định vị thế của thanh long trên thị trường quốc tế; góp phần quảng bá hình ảnh nông nghiệp Việt Nam ra thế giới.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng Vũ Đình Cường cho biết, trong thời gian tới, sở sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương, đơn vị tiếp tục rà soát, quản lý chặt chẽ mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói; tăng cường kiểm tra, giám sát việc duy trì điều kiện xuất khẩu theo quy định của thị trường nhập khẩu.

Đồng thời, ngành nông nghiệp đẩy mạnh hướng dẫn người dân áp dụng các quy trình sản xuất an toàn theo VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ; tăng cường sử dụng nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc và ứng dụng chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp; tăng cường thông tin thị trường, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước và xuất khẩu; chủ động thích ứng với quy định mới của các nước nhập khẩu, nhất là về kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm.

Trong khuôn khổ hội nghị, đại diện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Văn phòng SPS Việt Nam phổ biến Nghị định 280 và một số thông báo liên quan của GACC (Tổng cục Hải quan Trung Quốc) quy định về quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài nhập khẩu vào Trung Quốc; quy định kiểm dịch thực vật quả thanh long xuất khẩu… để đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu. Viện Cây ăn quả miền Nam thông tin về tình hình nghiên cứu, lai tạo giống thanh long có năng suất, chất lượng cao, có sức chống chịu tốt…