'Làm phim chỉ để hù dọa, câu khách thì hơi đáng tiếc'

Gần đây, Cục trưởng Cục Điện ảnh Đặng Trần Cường đã đưa ra thông báo khẩn liên quan đến dòng phim kinh dị, yêu cầu các đơn vị sản xuất cân nhắc, thận trọng trong việc lựa chọn, khai thác và thể hiện những đề tài có yếu tố bạo lực, kinh dị, mê tín dị đoan. Theo ông, văn bản này được ban hành nhằm nhắc nhở, định hướng để cân bằng giữa yếu tố thị trường và giá trị mà tác phẩm đem lại cho xã hội.

Động thái trên của cơ quan quản lý khiến giới làm phim và những người đam mê điện ảnh không khỏi bàn tán, bởi kinh dị đang được xem như “mỏ vàng” của thị trường phim Việt. Đặc biệt là thời gian qua, khi phần lớn dự án thuộc thể loại này đều có khả năng sinh lời, thậm chí chạm mốc doanh thu trăm tỷ.

Giữa bối cảnh đó, tại Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng (DANAFF) mới đây, câu chuyện về dòng phim này tiếp tục trở thành chủ đề được nhiều chuyên gia, đạo diễn và người trong ngành bàn luận sôi nổi.

"Làm phim chỉ để hù dọa thì hơi đáng tiếc"

Trong tham luận Sự phát triển của điện ảnh Việt Nam nhìn từ thể loại phim (hội thảo Diện mạo điện ảnh Việt Nam thời đổi mới - DANAFF), Tiến sĩ Mai Anh Tuấn đánh giá kinh dị là thể loại “sinh sau đẻ muộn”, có phần “phi truyền thống” trong tiến trình phát triển của điện ảnh Việt. Tuy nhiên, dòng phim này lại tạo nên một bước ngoặt đáng chú ý khi phát triển mạnh mẽ trong nhiều năm liên tiếp, nhiều lần bùng nổ tại phòng vé, góp phần làm thị trường thêm sôi động và mở rộng biên độ thể loại cho điện ảnh Việt.

Dù vậy, sự trỗi dậy và dần chiếm ưu thế của phim kinh dị cũng là vấn đề cần được nhìn nhận một cách thận trọng.

Theo đó, đạo diễn Lê Hoàng cũng chỉ ra tỷ lệ phim kinh dị trong nhóm phim nội địa ở mức khoảng 30% - 50%, tập trung nhiều vào các yếu tố dân gian, tâm linh, nhân quả. Con số này thậm chí cao hơn Indonesia (25% - 30%) - quốc gia vốn nổi tiếng với việc xuất khẩu phim kinh dị, song hiện bước vào giai đoạn bão hòa.

Đạo diễn Lê Hoàng lo ngại về sự phát triển quá nhanh của phòng phim kinh dị. Ảnh: BTC.

Khi được Tri Thức - Znews đặt câu hỏi về công văn của Cục Điện ảnh liên quan đến dòng phim kinh dị, đạo diễn Lê Hoàng cho rằng xét trên phương diện sáng tạo, phim kinh dị không hề thua kém các thể loại khác, nhiều tác phẩm đã cho thấy sự đầu tư nghiêm túc và chất lượng chuyên môn tốt. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh một bộ phim, dù được thực hiện đẹp đến đâu, vẫn cần tạo ra tác động tích cực đối với xã hội.

"Dù quay đẹp, diễn xuất hay âm nhạc có hay đến mấy, thì cuối cùng bộ phim vẫn cần hiệu quả đến cảm xúc xã hội, giúp xã hội có những bài học, ước mơ chính đáng. Thẳng ra, cuộc sống của chúng ta, cái quan trọng nhất là giữa con người với nhau, chứ không phải với ma với quỷ. Toàn bộ vấn đề con người là do con người mà ra. Nên khi hướng về chuyện đấu tranh với ma quỷ, thì thật lòng, chúng ta đang chạy trốn hiện thực, và bí đề tài. Sự phát triển phim kinh dị Việt Nam hiện nay có thể dùng một từ: quá nhanh, quá nguy hiểm", ông phân tích.

Dù vậy, đạo diễn Lê Hoàng cho rằng sự phát triển của dòng phim kinh dị chưa đến mức phải nhìn nhận như một vấn đề tiêu cực hay cần cảnh báo gay gắt. Theo ông, điều đáng nói nằm ở việc người làm phim cần tự ý thức hơn về trách nhiệm xã hội của tác phẩm.

"Tôi trân trọng những người làm phim kinh dị, đặc biệt là những người làm thành công. Vì như vậy, họ sáng tạo rất nhiều, đột phá trong suy nghĩ. Nhưng nếu tỷ lệ phim kinh dị quá nhiều, và những phim thành công đa phần là kinh dị, thì rất đáng phải suy ngẫm nếu đứng ở góc độ xã hội", ông chốt lại.

Trong khi đó, Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, Giám đốc Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng 2026, cho biết đã đến lúc cơ quan quản lý cần có sự theo dõi sát sao để chấn chỉnh, khôi phục sự cân bằng giữa các dòng phim.

“Thị trường thời gian qua gần như một nửa là phim ma quỷ, kinh dị, điều này đã được Cục Điện ảnh cảnh báo. Làm phim như thế không sai nhưng các nhà làm phim cần nêu cao tính nhân văn, bản sắc Việt Nam trong mỗi tác phẩm. Còn nếu phim làm ra chỉ để hù dọa, câu khách thì hơi đáng tiếc”, bà nói.

Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, Giám đốc Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng 2026, phát biểu kết lại hội nghị. Ảnh: BTC.

Phim kinh dị chiếm ưu thế ở rạp Việt

Trước đó, khi chia sẻ với Tri Thức - Znews, hầu hết chuyên gia đều cho rằng công văn mới của Cục Điện ảnh sẽ ít tác động đến những bộ phim đã hoàn tất quá trình sản xuất, được cấp phép phát hành và đang chờ ra rạp. Trong khi đó, thế khó chủ yếu rơi vào các dự án còn nằm trên giấy hoặc đang sản xuất dang dở.

Vì vậy, ở thời điểm hiện tại, rạp Việt vẫn chưa có nhiều biến chuyển. Theo ghi nhận, 4/5 tác phẩm dẫn đầu phòng vé Việt hiện nay là phim kinh dị, gồm Obsession, Backrooms - hai phim kinh dị độc lập của Mỹ, Colony - phim xác sống Hàn Quốc và phim Việt Lầu chúa hỏa. Đáng chú ý, Obsession và Colony dù đã ra mắt một thời gian vẫn tiếp tục kiếm tiền khá tốt tại rạp Việt, điều không thường thấy đối với các tác phẩm ngoại.

Theo lịch phát hành hiện tại, ít nhất trong vài tháng tới, dòng phim kinh dị vẫn sẽ tiếp tục xuất hiện dày đặc tại rạp. Trong tuần đầu tháng 7/2026, có 3 tác phẩm thuộc thể loại này ra rạp, đến từ nhiều quốc gia như Thái Lan, Mỹ và Hàn Quốc. Một tuần sau đó, rạp Việt tiếp tục chứng kiến sự đổ bộ của 3 tác phẩm kinh dị khác, trong đó có dự án nội địa Quỷ bắt hồn (Bùi Văn Hải). Đến giữa tháng 8, phòng vé dự kiến đón thêm bom tấn kinh dị Sợi chỉ đỏ (Hàm Trần).

Phim kinh dị vẫn tràn lan ở rạp Việt.

Thực tế, trước khi công văn của Cục Điện ảnh được ban hành, số lượng phim Việt đã bước vào quá trình sản xuất là khá nhiều, trong đó có cả những dự án được đầu tư kinh phí lớn. Điều này hoàn toàn dễ hiểu, đặc biệt sau khi dòng phim kinh dị cho thấy sự áp đảo ở quý II/2026 - giai đoạn vốn được xem là thấp điểm của rạp Việt. Thậm chí, theo Box Office Vietnam, chỉ duy nhất phim kinh dị giành chiến thắng trong giai đoạn phòng vé này.

Song theo thông tin của Tri Thức - Znews, dù diện mạo rạp Việt chưa lập tức thay đổi, một số dự án kinh dị nặng đô (body horror, extreme horror) đã tạm dừng triển khai hoặc điều chỉnh lại kịch bản để phù hợp với định hướng của Cục Điện ảnh. Trong khi đó, một số thể loại khác như lịch sử, gia đình cũng đang có dấu hiệu trở lại, được các nhà sản xuất đầu tư mạnh tay hơn.