Làm rõ tiến độ, trách nhiệm hoàn thành các đoạn tuyến đường Hồ Chí Minh

Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang Lê Quang Tùng điều hành phiên thảo luận tổ. Ảnh: Mạnh Hưng

Sáng 18/10, Tổ 16 (gồm Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang, Lai Châu) thảo luận về: Tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027; Tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027; tình hình thực hiện kế hoạch đầu tư công năm 2026 và dự kiến kế hoạch đầu tư công năm 2027; Quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025; Việc tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 66/2013/QH13 ngày 29/11/2013 của Quốc hội và kết thúc đầu tư xây dựng dự án đường Hồ Chí Minh quy mô hai làn xe. Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân dự phiên thảo luận tại Tổ 16.

Nhiều đoạn đường hư hỏng nghiêm trọng nhưng việc sửa chữa, nâng cấp chưa kịp thời

Liên quan đến nội dung kết thúc đầu tư xây dựng dự án đường Hồ Chí Minh quy mô hai làn xe, ĐBQH Nguyễn Tiến Hải (An Giang) bày tỏ băn khoăn về chất lượng một số đoạn đường thuộc dự án qua khu vực phía Nam, đặc biệt là đoạn qua đồng bằng sông Cửu Long về vùng bán đảo Cà Mau.

Theo đại biểu, dù điểm cuối đường Hồ Chí Minh đã đến Đất Mũi (Cà Mau), nhiều đoạn đường bị sụt lún, hư hỏng nghiêm trọng nhưng việc sửa chữa, nâng cấp chưa kịp thời, dù các địa phương đã nhiều lần báo cáo, đề xuất khắc phục. Trong khi đó, đây là tuyến đường có ý nghĩa chiến lược.

ĐBQH Nguyễn Tiến Hải (An Giang) phát biểu. Ảnh: Mạnh Hưng

Đại biểu cũng nêu thực trạng dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận, qua địa bàn An Giang và Cà Mau vẫn chưa hoàn thành, dù các cây cầu trên tuyến đã được xây dựng từ nhiều năm trước. Tình trạng cầu đã có nhưng đường chưa hoàn thành gây lãng phí đầu tư và khiến người dân phàn nàn.

Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang tại phiên thảo luận tổ. Ảnh: Mạnh Hưng

Đại biểu Nguyễn Tiến Hải đề nghị chỉ kết thúc đầu tư xây dựng dự án sau khi hoàn thành các đoạn tuyến còn dang dở; đồng thời nâng cấp, sửa chữa những đoạn hư hỏng, xuống cấp nghiêm trọng để bảo đảm chất lượng và sự ổn định của tuyến đường. Đại biểu nhấn mạnh, nếu kết thúc dự án khi những hạng mục này chưa được giải quyết, việc tiếp tục đầu tư khắc phục sau này sẽ gặp nhiều khó khăn.

Phải tiếp tục giải quyết dứt điểm những tồn tại về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

ĐBQH Lý Anh Thư (An Giang) bày tỏ cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết để tổng kết giai đoạn đầu tư đường Hồ Chí Minh quy mô tối thiểu hai làn xe, chuyển sang đầu tư, nâng cấp theo quy hoạch. Đại biểu nhấn mạnh, đây là công trình có ý nghĩa chiến lược về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và cải thiện đời sống Nhân dân, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

ĐBQH Lý Anh Thư (An Giang) phát biểu. Ảnh: Mạnh Hưng

Để Nghị quyết chặt chẽ, khả thi và xác định đầy đủ trách nhiệm đối với những nhiệm vụ còn lại, đại biểu góp ý 3 nội dung.

Thứ nhất, về cơ sở và điều kiện kết thúc thực hiện các mục tiêu của hai Nghị quyết, khoản 1 Điều 1 dự thảo ghi nhận đến hết năm 2026 đã cơ bản nối thông toàn tuyến. Tuy nhiên, tại thời điểm lập hồ sơ, một số đoạn vẫn đang thi công; riêng đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận dự kiến đưa vào khai thác quý I/2027. Vì vậy, cần cập nhật kết quả thực tế trước khi Quốc hội thông qua, làm rõ tiêu chí “cơ bản nối thông”, bao gồm việc sử dụng Quốc lộ 32 và Quốc lộ 21.

Toàn cảnh phiên thảo luận Tổ 16. Ảnh: Mạnh Hưng

Đại biểu Lý Anh Thư đề nghị Điều 1 xác định rõ phạm vi kết thúc giai đoạn đầu tư quy mô hai làn xe. Đồng thời, Điều 2 phải quy định đầy đủ các nhiệm vụ tiếp tục thực hiện, thời hạn và trách nhiệm hoàn thành. Việc kết thúc giai đoạn đầu tư phải bảo đảm tiếp tục bố trí vốn, thực hiện hợp đồng, nghiệm thu, quyết toán và giải quyết các nghĩa vụ còn tồn tại.

Đối với khoản 2 Điều 1 về “thông qua Báo cáo tổng kết”, đại biểu đề nghị cân nhắc lược bỏ những nội dung cần Quốc hội quyết định phải được thể hiện trực tiếp, rõ ràng trong Nghị quyết.

Các ĐBQH tại phiên thảo luận Tổ 16. Ảnh: Mạnh Hưng

Thứ hai, về tính khả thi của tiến độ hoàn thành các đoạn tuyến còn lại, đại biểu bày tỏ đặc biệt quan tâm đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận, nhấn mạnh đây là đoạn có ý nghĩa thiết thực đối với kết nối giao thông, giao thương và phát triển kinh tế - xã hội tỉnh An Giang cùng khu vực. Theo Báo cáo thẩm tra, dự kiến cuối năm 2026 vẫn còn 15,06 km đang gia tải, xử lý nền đất yếu. Do đó, mốc đưa vào khai thác quý I/2027 cần được chứng minh bằng tiến độ kỹ thuật cụ thể, nhất là thời gian chờ lún, dỡ tải, thi công móng, mặt đường và nghiệm thu.

Đại biểu đề nghị bổ sung vào khoản 1 Điều 2 nhiệm vụ hoàn thành từng đoạn tuyến đang thi công; phân biệt rõ mốc thông xe kỹ thuật với mốc đủ điều kiện đưa vào khai thác. Chính phủ cần chỉ đạo lập tiến độ đến từng hạng mục, xác định trách nhiệm của chủ đầu tư, nhà thầu và địa phương; xử lý dứt điểm vướng mắc về di dời đường điện, tái định cư, nguồn vật liệu và vốn.

Đại biểu Lý Anh Thư nhấn mạnh, yêu cầu xuyên suốt là bảo đảm chất lượng, an toàn công trình; việc dỡ tải phải căn cứ kết quả quan trắc và yêu cầu thiết kế, không vì áp lực tiến độ mà rút ngắn các điều kiện kỹ thuật bắt buộc.

Các ĐBQH tại phiên thảo luận Tổ 16. Ảnh: Mạnh Hưng

Thứ ba, về quyết toán, bảo trì và bảo đảm quyền lợi người dân, đại biểu bày tỏ thống nhất với yêu cầu hoàn thành quyết toán chậm nhất hết năm 2027. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị gắn thời hạn này với kế hoạch từng dự án, bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng, xử lý tài chính và thực hiện các kết luận thanh tra, kiến nghị kiểm toán. Cần làm rõ chi phí phát sinh do chậm tiến độ và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức liên quan.

Bên cạnh đó, đề nghị bổ sung vào Điều 2 trách nhiệm bố trí nguồn lực quản lý, bảo trì, khắc phục sạt lở; hoàn thiện đường gom, đường kết nối dân sinh và bảo đảm an toàn giao thông.

Đặc biệt, phải tiếp tục giải quyết dứt điểm những tồn tại về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; hoàn thiện hạ tầng khu tái định cư, hỗ trợ sản xuất, chuyển đổi nghề và ổn định sinh kế lâu dài. Nghị quyết cần khẳng định: “Việc kết thúc giai đoạn đầu tư không làm chấm dứt trách nhiệm thực hiện các nghĩa vụ còn lại và giải quyết các vấn đề liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân”.

Đại biểu Lý Anh Thư cũng đề nghị bổ sung tại Điều 3 trách nhiệm Chính phủ báo cáo Quốc hội tại kỳ họp cuối năm 2027 về kết quả hoàn thành các đoạn tuyến, quyết toán, xử lý vướng mắc BOT và giải quyết các tồn tại đối với người dân. Đồng thời, rà soát, thống nhất toàn bộ số liệu trong hồ sơ trước khi trình Quốc hội thông qua.