Làm sạch dữ liệu y tế: Nền tảng cho chuyển đổi số lấy người dân làm trung tâm

Trọng tâm của chiến dịch là thực hiện rà soát, làm sạch và chuẩn hóa toàn diện trên phạm vi 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế quan trọng, gồm: cơ sở trợ giúp xã hội; đối tượng trợ giúp xã hội; lĩnh vực dự phòng, HIV/AIDS; môi trường cơ sở y tế; người khuyết tật; người làm công tác xã hội; quản lý trẻ em; an toàn thực phẩm; khám, chữa bệnh; nhân lực y tế; hệ thống quản lý thông tin tiêm chủng quốc gia và hệ thống thông tin lĩnh vực sức khỏe bà mẹ trẻ em/sức khỏe sinh sản.

Tại xã Lý Bôn, quá trình triển khai chiến dịch làm sạch dữ liệu y tế đối mặt không ít thử thách từ đặc thù địa bàn vùng biên giới. Công tác rà soát và cập nhật dữ liệu vấp phải những rào cản không nhỏ. Hệ thống máy móc, trang thiết bị máy tính tại trạm y tế (TYT) xã phần lớn đã cũ, thiếu đồng bộ, ảnh hưởng tốc độ truyền tải và xử lý dữ liệu theo thời gian thực. Xã có tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 90% dân số. Trong đó, một bộ phận đồng bào trình độ dân trí thấp, nhận thức của người dân về tầm quan trọng của việc chuẩn hóa dữ liệu cá nhân còn hạn chế dẫn đến tâm lý e ngại, lúng túng hoặc chưa thực sự phối hợp cung cấp thông tin. Cùng với đó, nhiều người dân đi làm xa tại các tỉnh, thành phố khác hoặc xuất khẩu lao động khiến việc gặp gỡ trực tiếp để cập nhật thông tin còn nhiều khó khăn. Đối với công tác chuẩn hóa dữ liệu y tế, tại Hệ thống quản lý thông tin tiêm chủng quốc gia, xã đã làm sạch 3.878 hồ sơ; cơ sở dữ liệu lĩnh vực dự phòng HIV/AIDS làm sạch 3/3 hồ sơ; hệ thống thông tin lĩnh vực sức khỏe bà mẹ, trẻ em và sức khỏe sinh sản có 42 hồ sơ đã được liên thông và làm sạch.

Ông Lãnh Văn Kiến, Giám đốc TYT xã Lý Bôn cho biết: Đơn vị chủ động phối hợp với lực lượng Công an xã và cán bộ tư pháp - hộ tịch của xã để đối sánh giữa sổ hộ tịch gốc và dữ liệu trên hệ thống. Thông tin được cập nhật linh hoạt từ nhiều kênh khác nhau như: phần mềm khám, chữa bệnh, bảo hiểm y tế hay liên hệ gọi điện trực tiếp. Địa phương phát huy tối đa vai trò của các tổ chức đoàn thể ở thôn bản để làm “cánh tay nối dài” trong việc vận động và thu thập thông tin. Đối với những công dân thường xuyên vắng mặt tại địa bàn, tổ công tác chủ động lập danh sách, phối hợp với công an địa bàn nơi công dân đến tạm trú, làm việc để xác minh từ xa, đồng thời tận dụng điện thoại và các nền tảng mạng xã hội như zalo, facebook để trực tiếp hướng dẫn người dân tự đối soát thông tin cá nhân một cách hiệu quả.

Cơ sở dữ liệu về khám, chữa bệnh được làm sạch, làm giàu, chuẩn hóa trong quá trình người dân đến thăm khám tại các cơ sở y tế.

Thực hiện chiến dịch, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh được giao chuẩn hóa cơ sở dữ liệu trên Hệ thống Quản lý thông tin tiêm chủng quốc gia (NHS); lĩnh vực dự phòng, HIV/AIDS và hệ thống thông tin lĩnh vực sức khỏe bà mẹ trẻ em/sức khỏe sinh sản. Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Nông Trí Truyền cho biết: Do khối lượng dữ liệu cần rà soát lớn, nhiều hồ sơ thiếu một hoặc nhiều trường thông tin đòi hỏi phải được rà soát, đối chiếu nhiều lần. Bên cạnh đó, nhân lực tại TYT xã, phường đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ, dân cư di biến động, thay đổi nơi cư trú, đặc biệt tại địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa và khu vực giáp ranh, gây khó khăn cho việc xác minh tình trạng cư trú, Trung tâm ban hành các công văn, kế hoạch chi tiết, tổ chức kiểm tra, giám sát tại các TYT xã có tỷ lệ làm sạch dữ liệu thấp, hỗ trợ hướng dẫn các TYT xã bằng nhiều hình thức trực tiếp và trực tuyến. Qua đó, từng bước nâng cao chất lượng, tính đầy đủ và chính xác của các dữ liệu, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, theo dõi và triển khai các hoạt động y tế trên địa bàn. 

Theo báo cáo của Sở Y tế, nhiều cơ sở dữ liệu đạt tỷ lệ chuẩn hóa cao. Trong đó, dữ liệu lĩnh vực dự phòng, HIV/AIDS đã rà soát 100% trong tổng số 1.039 người nhiễm HIV còn sống, đồng thời hoàn thành rà soát 839/839 bệnh nhân đang được quản lý tại 15 cơ sở điều trị; dữ liệu người khuyết tật đã làm giàu 7.483/7.880 trường hợp, đạt 95%. Cơ sở dữ liệu quản lý trẻ em làm giàu thông tin của 135.533/143.254 trẻ dưới 16 tuổi, đạt 94,61%, trong đó đã cập nhật dữ liệu về trẻ có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ có nguy cơ và trẻ được trợ giúp. 

Đối với dữ liệu khám, chữa bệnh, toàn tỉnh có 344 cơ sở được quản lý trên Cổng dữ liệu Bộ Y tế, trong đó 252 cơ sở đã hoàn thành làm sạch dữ liệu, đạt 73,3%. Dữ liệu nhân lực y tế với 2.184 công chức, viên chức được cập nhật đầy đủ thông tin hồ sơ; Hệ thống quản lý thông tin tiêm chủng quốc gia có 281.747 đối tượng, trong đó 262.498 đối tượng đã được xử lý, làm sạch, đạt 93,2%. Riêng hệ thống thông tin về sức khỏe bà mẹ, trẻ em và sức khỏe sinh sản (e-MCH) đã làm sạch 7.704 hồ sơ, đạt 99,7%, làm giàu 7.715 hồ sơ, đạt 98,5%. 

Từ những dữ liệu được rà soát, làm sạch và cập nhật, ngành có thêm cơ sở để kết nối, chia sẻ và khai thác thông tin chính xác, kịp thời, phục vụ công tác chuyên môn, dự báo, chỉ đạo, điều hành và cung cấp dịch vụ y tế. Cùng với sự phối hợp giữa ngành y tế, lực lượng Công an và chính quyền các cấp, việc từng bước tháo gỡ những “nút thắt” về dữ liệu sẽ tạo nền tảng vững chắc để chuyển đổi số đi vào chiều sâu, thực chất và lấy người dân làm trung tâm.