Làm thủ tục cấp sổ đỏ nhưng hàng xóm không chịu ký giáp ranh thì phải làm sao?

Một bạn đọc tại TP Hà Nội hỏi: Gia đình tôi đang làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), tuy nhiên đến bước xác nhận ranh giới với thửa đất liền kề thì hàng xóm không đồng ý ký giáp ranh. Trong trường hợp này, tôi cần làm gì để tiếp tục hoàn tất thủ tục theo đúng quy định pháp luật?.

Luật sư Lê Văn Kiên, Trưởng Văn phòng Luật sư Ánh Sáng Công Lý, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho biết, việc hàng xóm không ký giáp ranh khi làm sổ đỏ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, phổ biến nhất là mâu thuẫn cá nhân hoặc phát sinh tranh chấp đất đai. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành đã có những quy định cụ thể nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.

Luật sư Kiên nhấn mạnh, trong trường hợp việc không ký giáp ranh không xuất phát từ tranh chấp đất đai mà chỉ do mâu thuẫn cá nhân, né tránh trách nhiệm hoặc các lý do chủ quan khác, người sử dụng đất vẫn có thể tiếp tục thực hiện thủ tục cấp sổ đỏ. Khi đó, Văn phòng đăng ký đất đai sẽ căn cứ vào hồ sơ pháp lý về nguồn gốc đất, quá trình sử dụng đất ổn định, lâu dài, phù hợp quy hoạch và không có đơn tranh chấp hợp pháp để xem xét, giải quyết theo quy định.

Ảnh minh họa tạo bởi AI.

Theo khoản 2 Điều 19 Nghị định 101/2024/NĐ-CP, cơ quan tiếp nhận hồ sơ không được từ chối tiếp nhận hồ sơ chỉ vì lý do hàng xóm không ký giáp ranh trong trường hợp không có tranh chấp đất đai. Đồng thời, cơ quan có thẩm quyền cũng không được viện dẫn lý do ‘có tranh chấp trên thực tế’ để từ chối hồ sơ, trừ khi đã có văn bản chính thức của cơ quan có thẩm quyền về việc thụ lý giải quyết tranh chấp đất đai.

Như vậy, dù hàng xóm không ký giáp ranh hoặc cho rằng việc không ký sẽ khiến người sử dụng đất không được cấp sổ đỏ, người sử dụng đất vẫn có quyền nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận theo đúng quy định của pháp luật.

Thứ hai, người dân có thể đề nghị cơ quan nhà nước trả lời bằng văn bản nếu hồ sơ bị ách tắc. Thực tế cho thấy, không ít trường hợp người sử dụng đất đủ điều kiện nhưng vẫn bị chậm hoặc không được cấp Giấy chứng nhận do hàng xóm không ký giáp ranh. Trong trường hợp này, cần căn cứ Điều 11 và khoản 3 Điều 12 Thông tư 25/2014/TT-BTNMT về việc xác định, đo vẽ ranh giới thửa đất.

Theo quy định, ranh giới thửa đất đã được cơ quan địa chính xác định, lập bản mô tả ranh giới, mốc giới và lưu trong hồ sơ địa chính để quản lý, kể cả khi chưa được cấp Giấy chứng nhận. Khi đo vẽ chi tiết, nếu người sử dụng đất liền kề vắng mặt thì phải thực hiện niêm yết công khai trong thời hạn 15 ngày; đây được coi là căn cứ pháp lý thể hiện việc ghi nhận ranh giới thửa đất theo quy định.

Do đó, trong trường hợp hàng xóm không ký giáp ranh nhưng cũng không có đơn đề nghị giải quyết tranh chấp đất đai, vẫn có đủ căn cứ pháp lý để xem xét cấp Giấy chứng nhận nếu người sử dụng đất đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Thứ ba, trường hợp phát sinh tranh chấp đất đai, người dân cần thực hiện đúng trình tự, thủ tục giải quyết tranh chấp theo quy định. Khi hàng xóm không ký giáp ranh với lý do có tranh chấp, người đề nghị cấp Giấy chứng nhận có thể tự hòa giải, thông qua hòa giải viên, hoặc gửi đơn đề nghị UBND xã, phường, thị trấn nơi có đất tổ chức hòa giải.

Trong thời gian tranh chấp chưa được giải quyết, thủ tục cấp Giấy chứng nhận sẽ tạm dừng. Nếu hòa giải thành, tranh chấp chấm dứt và người sử dụng đất tiếp tục thực hiện thủ tục cấp sổ đỏ. Trường hợp hòa giải không thành, người dân có quyền khởi kiện ra Tòa án hoặc đề nghị UBND cấp có thẩm quyền giải quyết theo quy định. Sau khi có kết quả giải quyết tranh chấp, việc cấp Giấy chứng nhận sẽ được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.

Y Nhụy