Lần đầu ghép cả gan và thận lợn biến đổi gene cho người

Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí y học Med, người đàn ông 53 tuổi được chẩn đoán chết não đã trở thành bệnh nhân đầu tiên trên thế giới được cấy ghép đồng thời hai quả thận và một lá gan từ lợn biến đổi gene.

Ca phẫu thuật được tiến hành với sự đồng thuận từ phía gia đình bệnh nhân. Đội ngũ nhân viên y tế đã duy trì thành công hoạt động của các nội tạng ghép trong gần 5 ngày. Đặc biệt, suốt 24 giờ đầu tiên sau ca phẫu thuật ghép đa tạng lợn, cơ thể người bệnh không xuất hiện dấu hiệu đào thải.

Lợn có kích thước và hình dáng nội tạng khá tương đồng với con người. Do đó, trong thời gian qua, nhiều nhà khoa học đã nghiên cứu nội tạng của lợn như một giải pháp thay thế nhằm giải quyết tình trạng thiếu tạng ghép. Quy trình này được gọi là cấy ghép dị chủng (xenotransplantation). Cho tới nay, các quy trình cấy ghép dị chủng đều chỉ giới hạn ở một cơ quan duy nhất.

GS.BS Tôn Húc Dũng (Xuyong Sun), người dẫn đầu ca phẫu thuật tại Bệnh viện số 2 trực thuộc Đại học Y khoa Quảng Tây ở Nam Ninh cho biết, các cơ quan cấy ghép được lấy từ một con lợn Bama của Quảng Tây đã được chỉnh sửa gene.

Để phòng ngừa phản ứng đào thải cấp tính, các chuyên gia đã chỉnh sửa 6 gene của con lợn Bama. Trong đó, 3 gene liên quan đến phản ứng đào thải miễn dịch đã bị loại bỏ và 3 gene của người được đưa vào để cải thiện khả năng đông máu và tương thích miễn dịch.

Các chuyên gia ở Trung Quốc đã thực hiện ca phẫu thuật ghép đa tạng lợn biến đổi gene đầu tiên trên thế giới. Ảnh: Danielle D. Hughson/Getty Images.

Theo nhóm chuyên gia, trong vòng 19 giờ sau khi cấy ghép, lá gan lợn bắt đầu tiết mật và cho thấy các dấu hiệu hoạt động bình thường. Chỉ số của các chất thải bao gồm creatinine và urea trong máu bệnh nhân, vốn tăng cao trước đó do bệnh thận, đã trở lại mức bình thường sau khi được ghép 2 quả thận lợn. Điều này chứng minh các cơ quan này bước đầu vận hành hiệu quả.

Khoảng 36 giờ sau cuộc phẫu thuật, ghi nhận những dấu hiệu sớm của hiện tượng đào thải nội tạng. Các tế bào lợn trong gan và thận bắt đầu bị thay thế dần bởi tế bào người, cho thấy hệ miễn dịch của bệnh nhân đã nhận diện được các cơ quan ngoại lai. Thêm nữa, một số vùng nhỏ trên lá gan lợn cũng xuất hiện tình trạng hoại tử mô và đông máu cục bộ.

Nhóm nghiên cứu cũng quan sát thấy trong các cơ quan được cấy ghép có sự gia tăng nồng độ của một loại tế bào miễn dịch mang tên S100A12+, vốn liên quan trực tiếp đến phản ứng viêm. Họ cho rằng, loại tế bào này có thể trở thành mục tiêu để nghiên cứu các loại thuốc ức chế, giúp giảm thiểu nguy cơ đào thải nội tạng về lâu dài.

Theo nhóm chuyên gia, đây là nghiên cứu đầu tiên chứng minh nhiều cơ quan được chỉnh sửa gene từ một con lợn có thể hoạt động đồng thời bên trong cơ thể người. Ca phẫu thuật ghép đa tạng lợn biến đổi gene này đánh dấu một bước tiến quan trọng hướng tới ứng dụng lâm sàng của việc ghép đa tạng từ động vật sang người.

Sau khi thông tin về ca phẫu thuật ghép đa tạng lợn biến đổi gene đầu tiên trên thế giới được công bố, TS Wayne Hawthorne, bác sĩ phẫu thuật và là nhà nghiên cứu cấy ghép tại Đại học Sydney (Australia) nhận định, nghiên cứu mới đã chứng minh tính khả thi của kỹ thuật cấy ghép dị chủng đa tạng. Phương pháp ghép đa tạng vốn được thực hiện bằng nguồn tạng hiến từ người, song do tình trạng khan hiếm nguồn tạng hiến tặng trầm trọng nên các nhóm nghiên cứu đang tích cực tìm kiếm giải pháp thay thế từ nội tạng lợn.

Mời độc giả xem video: Giáo sư đoạt giải Nobel Hóa Học giao lưu với sinh viên Việt Nam.Nguồn: VTV24.