Lần đầu tiên tại Việt Nam: Phẫu thuật Bentall nội soi toàn bộ qua 2 cổng thao tác
Khoảng ba năm trước, người bệnh nam (48 tuổi, ngụ tại TP. Hồ Chí Minh) từng được phát hiện có bệnh lý van tim. Thời gian gần đây, những cơn mệt và đuối sức xuất hiện rõ hơn mỗi khi làm việc nặng hoặc gắng sức mức độ vừa, ảnh hưởng đến sinh hoạt và công việc hằng ngày. Qua thăm khám, các bác sĩ xác định van động mạch chủ xơ hóa, hở nặng, đồng thời gốc động mạch chủ giãn 50 mm.

Ê-kíp Khoa Phẫu thuật Tim mạch thực hiện phẫu thuật Bentall nội soi toàn bộ qua 2 cổng thao tác. (Ảnh trong bài: BV ĐHYD)
Sau khi tìm hiểu về các phương pháp điều trị, người bệnh tìm đến Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh (BV ĐHYD) vì mong muốn được phẫu thuật bằng phương pháp ít xâm lấn. Qua thăm khám và đánh giá chuyên môn, ê-kíp nhận định người bệnh phù hợp để thực hiện phẫu thuật Bentall nội soi toàn bộ.
Một cuộc phẫu thuật vốn gần như gắn liền với đường mở dọc xương ức đã được thực hiện bằng một cách tiếp cận hoàn toàn khác. Lần đầu tiên tại Việt Nam, ê-kíp Khoa Phẫu thuật Tim mạch, BV ĐHYD thực hiện thành công phẫu thuật Bentall nội soi toàn bộ qua 2 cổng thao tác. Toàn bộ các bước phức tạp, từ thay gốc và van động mạch chủ đến cắm lại hai động mạch vành nuôi tim, được thực hiện dưới hình ảnh nội soi 3D qua những đường rạch da rất nhỏ ở ngực phải.
Điểm đặc biệt của kỹ thuật nằm ở cách bố trí 2 cổng thao tác, trong đó cổng chính khoảng 4 cm, kết hợp với camera nội soi 3D để tạo trường nhìn và không gian làm việc phù hợp. Theo TS BS. Phạm Trần Việt Chương - Khoa Phẫu thuật Tim mạch, BV ĐHYD, thách thức lớn nhất là cắm lại hai gốc động mạch vành. Trong không gian giới hạn, chỉ một sai lệch về độ căng, độ xoắn hoặc điểm chảy máu tại miệng nối cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả cuộc mổ, đòi hỏi độ chính xác cao và sự phối hợp chặt chẽ của toàn ê-kíp.
Một điểm nhấn chuyên môn của ca mổ là thời gian kẹp động mạch chủ 160 phút, thời gian tuần hoàn ngoài cơ thể 215 phút và tổng thời gian phẫu thuật khoảng 5 giờ. Theo TS BS. Phạm Trần Việt Chương, đây là khoảng thời gian không dài đối với một phẫu thuật có mức độ phức tạp cao, đặc biệt khi toàn bộ thao tác được thực hiện bằng nội soi.


Người bệnh được theo dõi, đánh giá và trao đổi tình trạng sức khỏe sau can thiệp.
Trong phẫu thuật tim, thời gian kẹp động mạch chủ là khoảng thời gian tim tạm ngừng hoạt động và được bảo vệ bằng dung dịch liệt tim. Vì vậy, ê-kíp luôn hướng đến kiểm soát thời gian kẹp động mạch chủ ngắn nhất có thể, đồng thời vẫn bảo đảm chất lượng các miệng nối và an toàn phẫu thuật. Ca mổ được thực hiện với thời gian kẹp động mạch chủ 160 phút, thời gian tuần hoàn ngoài cơ thể 215 phút và tổng thời gian phẫu thuật khoảng 5 giờ. Theo TS BS. Phạm Trần Việt Chương, đây là khoảng thời gian không dài đối với một phẫu thuật có mức độ phức tạp cao, đặc biệt khi toàn bộ thao tác được thực hiện bằng nội soi. Trong 160 phút, tim được bảo vệ bằng hai lần truyền dung dịch bảo vệ cơ tim; sau khi hoạt động trở lại, chức năng co bóp được ghi nhận tốt.
Không phải cưa xương ức, không cắt hay banh sườn giúp bảo tồn cấu trúc thành ngực và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hồi phục. Người bệnh được rút nội khí quản ở giờ thứ 4 sau mổ, chuyển về phòng điều trị thường vào ngày hậu phẫu thứ 2 và xuất viện vào ngày hậu phẫu thứ 4.
Từ những ngày trước mổ thường xuyên hụt hơi khi gắng sức, sau điều trị người bệnh đã cảm nhận rõ sự thay đổi. Anh chia sẻ: “Tôi thấy khỏe hơn nhiều, thở được dài hơn và không còn hụt hơi như trước. Sau mổ tôi không đau nhiều, có thể vận động sớm và cũng rất hài lòng với vết mổ nhỏ, thẩm mỹ.” Sự tư vấn và chăm sóc kỹ lưỡng của đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng cũng giúp người bệnh thêm yên tâm trong suốt hành trình điều trị.
Theo GS TS BS. Nguyễn Hoàng Định - Phó Giám đốc BV ĐHYD, việc thực hiện thành công Bentall nội soi toàn bộ qua 2 cổng thao tác tiếp tục mở rộng khả năng ứng dụng của phẫu thuật tim nội soi toàn bộ tại Bệnh viện. Đến nay, kỹ thuật này đã được mở rộng thành công cho nhiều bệnh lý và kỹ thuật phức tạp như phẫu thuật sửa và thay đa van tim, phẫu thuật động mạch chủ, mở rộng đường thoát thất trái, từng bước tạo nền tảng hướng đến phẫu thuật Robot trong tương lai.
Trong thời gian tới, Bệnh viện tiếp tục định hướng chuẩn hóa quy trình, tối ưu kỹ thuật và đánh giá khách quan kết quả điều trị. Mục tiêu không chỉ là mở rộng giới hạn của phẫu thuật tim nội soi, mà quan trọng hơn là ứng dụng các tiến bộ chuyên môn một cách an toàn, hiệu quả và mang lại giá trị thiết thực, lâu dài cho người bệnh.

