Làn sóng nhạc AI Trung Quốc nhìn từ hiện tượng 'Đại Đầu Châm'

Với chất giọng khàn đặc trưng của dòng heavy metal, nhân vật này liên tục tung ra các bản cover nhiều ca khúc nổi tiếng và nhanh chóng tạo hiệu ứng lan truyền trên mạng. Tuy nhiên, “Đại Đầu Châm” không phải là ca sĩ thật, mà là một nhân vật do AI tạo ra, được phát triển bởi Kugou Music cùng một số đơn vị công nghệ liên quan.

Hiện tượng ‘Đại Đầu Châm’

AI đang định hình lại ngành âm nhạc

Hiện tượng “Đại Đầu Châm” chỉ là một ví dụ tiêu biểu trong làn sóng ứng dụng AI vào âm nhạc tại Trung Quốc. Trong khoảng 2 - 3 năm gần đây, công nghệ này đã nhanh chóng tác động đến toàn bộ chuỗi sản xuất âm nhạc, từ sáng tác, biểu diễn đến phân phối.

Nhiều sản phẩm và nền tảng AI đã xuất hiện, trong đó có các hệ thống sáng tác và sản xuất nhạc như "Võng Dịch Thiên Âm" của NetEase Cloud Music, "Hải Miên âm nhạc” của ByteDance hay “Khải minh tinh” của Tencent Music.

Theo bà Trương Phong Diễm, Viện trưởng Viện Đổi mới Nghệ thuật thuộc Đại học Truyền thông Trung Quốc, ngành nhạc AI tại Trung Quốc đã bước vào giai đoạn mới với ba đặc điểm chính: công nghệ trở nên thực dụng hơn, sản phẩm phát triển theo mô hình nền tảng, và nội dung ngày càng được xây dựng như các IP có giá trị lâu dài. Trong tương lai, AI sẽ được dùng để tạo ra nhiều tác phẩm âm nhạc nguyên bản có giá trị thẩm mỹ riêng, đồng thời ngành cũng cần xây dựng hệ thống quy tắc bản quyền rõ ràng cho nhạc AI.

Các ứng dụng mới liên tục xuất hiện

Ông Chu Á Bình, Tổng thư ký Hiệp hội Quản lý tập thể quyền tác giả âm thanh hình ảnh Trung Quốc, cho biết sự nổi tiếng của “Đại Đầu Châm” đến từ việc mô hình AI được huấn luyện bằng khối lượng lớn dữ liệu giọng hát của các ca sĩ chuyên nghiệp. Từ đó, hệ thống có thể trích xuất đặc điểm giọng hát và phong cách trình diễn, rồi tạo ra giọng hát mới với độ chân thực cao.

Hiện nay, công nghệ nhạc AI tại Trung Quốc đã đạt được nhiều bước tiến đáng kể. Các hệ thống AI có thể hỗ trợ sáng tác ca khúc hoàn chỉnh với ngưỡng sử dụng thấp, giúp ngay cả người không có nền tảng âm nhạc cũng có thể tự tạo bài hát. Bên cạnh đó, công nghệ tổng hợp giọng hát AI ngày càng tinh vi, có khả năng mô phỏng giọng người thật với độ chính xác cao và cho phép tùy chỉnh phong cách biểu diễn.

Ngoài ra, các mô hình AI hiện đã có thể xử lý dữ liệu đa phương thức, kết hợp văn bản, âm thanh và hình ảnh trong quá trình sáng tác. Cùng với đó, sự phát triển của các nền tảng sáng tác và cộng đồng người dùng cũng đang thúc đẩy việc chia sẻ, thử nghiệm và phổ biến các sản phẩm âm nhạc do AI tạo ra.

Theo các thống kê quốc tế, hiện có hơn 20% ca khúc mới được tải lên các nền tảng nghe nhạc trực tuyến mỗi ngày có sử dụng AI ở những mức độ khác nhau.

Bài toán bản quyền ngày càng cấp bách

Bên cạnh những cơ hội mới, làn sóng nhạc AI cũng đặt ra nhiều vấn đề pháp lý, đặc biệt liên quan đến bản quyền. Các chuyên gia cho rằng hiện nay có bốn rủi ro lớn cần được chú ý.

Trước hết là việc sử dụng dữ liệu chưa được cấp phép để huấn luyện mô hình AI. Ngoài ra, công nghệ mô phỏng giọng hát có thể xâm phạm quyền của nghệ sĩ nếu tái tạo giọng đặc trưng mà chưa được sự cho phép. Bên cạnh đó, quyền sở hữu đối với các tác phẩm do AI tạo ra vẫn chưa được quy định rõ ràng. Cuối cùng, việc sử dụng AI để tạo các bản cover cũng có thể dẫn đến vi phạm quyền sao chép và quyền truyền tải tác phẩm trên môi trường mạng.

Làn sóng nhạc AI Trung Quốc nhìn từ hiện tượng ‘Đại Đầu Châm’

Theo giới chuyên môn, quan điểm “công nghệ trung lập” không còn đủ để tránh trách nhiệm pháp lý. Trong tương lai, các sản phẩm âm nhạc do AI tạo ra có thể phải gắn nhãn rõ ràng, đồng thời việc mô phỏng hoặc “nhân bản” giọng hát của nghệ sĩ mà chưa được cấp phép sẽ bị xem là hành vi vi phạm pháp luật.

Sự phát triển nhanh chóng của nhạc AI đang mở ra nhiều cơ hội sáng tạo mới, nhưng cũng buộc ngành công nghiệp âm nhạc phải nhanh chóng thiết lập những quy tắc rõ ràng để cân bằng giữa đổi mới công nghệ và bảo vệ quyền lợi của nghệ sĩ.