Lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc Mông từ ngày hội

Tiếng khèn rộn rã hòa cùng những điệu múa duyên dáng, sắc màu trang phục truyền thống, làm bừng lên không khí vui tươi tại Không gian văn hóa dân tộc Mông tỉnh Điện Biên.

Giữa không gian văn hóa tỉnh Đắk Lắk, tiếng đàn ghi ta điện vang lên cùng lời hát bằng tiếng Mông của một nghệ nhân trẻ. Tiết mục khiến chị Lý Thị Kía dừng chân lâu hơn. Với chị, điều thú vị không nằm ở nhạc cụ hiện đại, mà ở cách người trẻ dùng âm nhạc hôm nay để cất lên tiếng nói của dân tộc mình. Các không gian của 11 tỉnh khiến chuyến đi hội thành dịp khám phá văn hóa.

Chị Kía chia sẻ: “Tôi đi xem nhiều gian trưng bày, chỗ nào cũng đẹp, cũng có điều để học. Nhưng tôi nhớ nhất nghệ nhân trẻ ở Đắk Lắk, vừa đệm ghi ta điện, vừa hát tiếng Mông. Nghe lạ mà vẫn thấy gần gũi. Người trẻ yêu tiếng nói, bài hát của dân tộc mình và biết cách đưa vào cuộc sống hôm nay như thế, tôi rất vui”.

Nghệ nhân trẻ biểu diễn hát tiếng Mông kết hợp đệm đàn ghi ta điện tại không gian văn hóa tỉnh Đắk Lắk.

Gặp chị Lý Thị Ghếnh, đến từ xã Na Sang đang chăm chú tìm hiểu nghệ thuật dệt vải lanh tại không gian văn hóa tỉnh Tuyên Quang, chúng tôi cảm nhận rõ sự hào hứng của chị trước những công đoạn làm nên tấm vải truyền thống. Chị Ghếnh bày tỏ: “Cùng là người Mông nhưng đến đây tôi mới được biết thêm nhiều nét văn hóa đặc sắc của đồng bào ở các tỉnh. Tôi thích nhất là được tận mắt xem các nghệ nhân dệt vải lanh. Nhìn đôi bàn tay họ làm việc khéo léo, tỉ mỉ mới thấy để có một tấm vải đẹp phải bỏ ra biết bao công sức. Đi hội vừa vui, vừa học hỏi được nhiều điều, khiến tôi càng thêm tự hào về văn hóa dân tộc mình”.

Những điệu múa Mông duyên dáng trong sắc màu trang phục truyền thống thu hút đông đảo người dân và du khách.

Không khí ngày hội hiện diện trong các hoạt động trải dài suốt ba ngày. Có lúc người xem hướng về tiếng khèn, điệu múa; lúc lại dừng bên không gian giới thiệu nghề truyền thống, ngắm các bộ trang phục với đường kim, hoa văn công phu. Ở khu vực thi đấu, tiếng reo hò theo những màn kéo co, đẩy gậy, tù lu, bắn nỏ, pa pao.

Không gian văn hóa tỉnh Phú Thọ rộn ràng với những điệu múa truyền thống, góp thêm sắc màu vui tươi cho ngày hội.

Đã hai lần tham dự Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông, chị Nguyễn Thị Thủy, đại biểu đến từ tỉnh Lào Cai, cho biết, mỗi lần tham gia đều mang đến những trải nghiệm đáng quý. Theo chị, dù cùng chung bản sắc văn hóa dân tộc Mông nhưng mỗi địa phương có những nét đặc trưng trong trang phục, nghệ thuật và phong tục truyền thống. Ngày hội tạo điều kiện để các đoàn giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, chia sẻ cách gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa của dân tộc mình. Chị đặc biệt ấn tượng với công tác tổ chức và sự đón tiếp chu đáo, thân tình của tỉnh Điện Biên. Những cuộc gặp gỡ, trao đổi trong những ngày hội cũng góp phần gắn kết các địa phương, tạo thêm động lực để cùng chung tay bảo tồn văn hóa truyền thống.

Phụ nữ dân tộc Mông xã Nà Tấu rạng rỡ trong trang phục truyền thống, vui hội và giao lưu văn hóa tại ngày hội.

Trong dòng người đến tham dự, các nghệ nhân có niềm vui riêng. Họ mang tới những tri thức được trao truyền qua nhiều thế hệ. Nghệ nhân ưu tú Sình A Tâu, xã Sính Phình là một trong sáu nghệ nhân ưu tú được Bộ Dân tộc và Tôn giáo tặng quà ghi nhận đóng góp tại ngày hội. Ông tự hào khi văn hóa Mông được giới thiệu rộng rãi, được người dân và du khách quan tâm. Song điều ông trăn trở là làm sao những giá trị ấy không dừng lại ở vài ngày trình diễn. Theo ông, người biết nghề, hiểu phong tục phải kiên trì truyền dạy để lớp trẻ cần học, thực hành thì tiếng khèn, nghề thủ công và những nét đẹp của cha ông mới tiếp tục hiện diện trong đời sống.

Du khách thích thú tìm hiểu kỹ thuật vẽ hoa văn bằng sáp ong trên vải lanh của phụ nữ Mông, thêm những trải nghiệm gần gũi, đáng nhớ tại ngày hội.

Không gian trưng bày “Sợi lanh kể chuyện” giới thiệu nghề dệt lanh và trang phục truyền thống, góp phần tôn vinh bản sắc văn hóa dân tộc Mông tại ngày hội.

Sau những ngày tham quan, trải nghiệm, anh Hà Huy Hoàng, du khách đến từ Hà Nội, đặc biệt ấn tượng với sự phong phú, đa dạng của các hoạt động trong khuôn khổ Ngày hội. Từ những tiết mục trình diễn nghệ thuật khèn Mông, liên hoan văn nghệ quần chúng, trình diễn trang phục truyền thống đến các không gian trưng bày, giới thiệu nghề dệt vải lanh, thêu hoa văn, sản phẩm thủ công của đồng bào Mông ở 11 tỉnh, mỗi hoạt động đều mang đến những trải nghiệm thú vị. Các môn thể thao dân tộc như kéo co, đẩy gậy, bắn nỏ, tù lu, pa pao cũng thu hút đông đảo người dân, du khách theo dõi, cổ vũ, tạo nên không khí vui tươi, náo nhiệt.

Điều khiến anh Hoàng thích thú là khoảng cách giữa người biểu diễn và người thưởng thức dường như được xóa nhòa. Du khách có thể dừng chân trò chuyện với nghệ nhân, tìm hiểu cách làm ra những sản phẩm truyền thống, hòa mình vào không khí giao lưu, cùng chia sẻ niềm vui với đồng bào. Theo anh, chính sự gần gũi, sinh động ấy giúp người xem cảm nhận rõ hơn đời sống, phong tục và những giá trị văn hóa được đồng bào Mông gìn giữ qua nhiều thế hệ. Chuyến đi cuối tuần vì thế trở thành một trải nghiệm đáng nhớ, để lại trong anh nhiều ấn tượng đẹp về văn hóa và con người Điện Biên.

Du khách Pháp Philippe Le Goff (áo xám) chụp ảnh lưu niệm cùng đồng bào dân tộc Mông tại không gian văn hóa tỉnh Điện Biên.

Chúng tôi gặp ông Philippe Le Goff, 54 tuổi, du khách đến từ Pháp, khi ông đang trầm ngâm trước không gian văn hóa dân tộc Mông tỉnh Điện Biên. Qua câu chuyện, được biết đây là lần thứ 5 ông đến Việt Nam và lần thứ hai trở lại Điện Biên. Ông cho biết mình thật may mắn khi chuyến đi lần này đúng dịp diễn ra Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông, được hòa mình vào không khí lễ hội, tìm hiểu những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào vùng cao. Thế nhưng, điều khiến ông dành tình cảm đặc biệt cho Điện Biên còn là cảnh quan núi rừng, con người và chiều sâu lịch sử của vùng đất này. Ông xúc động chia sẻ: “Tôi muốn được trở lại nơi đây vì những ngọn núi và con người thật tuyệt vời. Điều đặc biệt còn là bầu không khí, là lịch sử của Điện Biên Phủ. Lần đầu tiên đến đây, tôi đã khóc vì xúc động. Mỗi lần trở lại, tôi vẫn có những cảm xúc rất mạnh mẽ. Tôi ngưỡng mộ người Việt Nam...”

Hoạt động giã bánh dày truyền thống của đồng bào Mông thu hút đông đảo người dân và du khách đến xem, cổ vũ, góp thêm không khí vui tươi, rộn ràng cho ngày hội.

Ngày hội khép lại, song những giá trị văn hóa được giới thiệu, những cuộc gặp gỡ và tình cảm giữa đồng bào các địa phương tiếp tục được lưu giữ, vun đắp. Thành công của Ngày hội góp phần khẳng định sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc; đồng thời khơi dậy niềm tự hào, trách nhiệm của cộng đồng trong gìn giữ di sản, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát huy nguồn lực văn hóa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.