Lan tỏa mô hình 'Cánh đồng không vỏ thuốc bảo vệ thực vật'

Xã Nam Minh xây dựng cánh đồng không vỏ thuốc bảo vệ thực vật, góp phần nâng cao nhận thức, từng bước hình thành thói quen của người dân trong bảo vệ môi trường.

Nhận thức rõ những tác động tiêu cực đối với môi trường đất, nguồn nước và sức khỏe người dân, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đã chủ động triển khai các giải pháp thu gom, xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật, góp phần tạo chuyển biến trong nhận thức, hành động của nông dân về bảo vệ môi trường.

Trên những cánh đồng lúa thuộc Tổ dân phố Lạc Đạo, phường Hồng Quang, tình trạng vứt bỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng đã giảm rõ rệt so với những vụ sản xuất trước. Dọc các tuyến đường nội đồng hay khu vực đầu nguồn nước, chỉ còn lác đác một vài vỏ thuốc bị bỏ lại. Sự thay đổi này có được từ khi địa phương triển khai mô hình “Cánh đồng không vỏ thuốc bảo vệ thực vật”, góp phần nâng cao nhận thức, từng bước hình thành thói quen thu gom, xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật.

Bà Trần Thị Phượng, người dân phường Hồng Quang chia sẻ, vụ lúa này, gia đình bà gieo cấy 5 sào lúa (mỗi sào 360 m2) giống bắc thơm 7. Từ đầu vụ đến nay, gia đình đã tiến hành phòng trừ sâu bệnh 3 đợt theo lịch hướng dẫn của ngành nông nghiệp. Từ khi địa phương triển khai mô hình “Cánh đồng không vỏ thuốc bảo vệ thực vật”, ý thức bảo vệ môi trường của người dân được nâng lên rõ rệt. Sau mỗi lần phun thuốc, gia đình bà đều thu gom vỏ bao bì vào túi ni-lông, mang bỏ vào các bể chứa đặt trên bờ ruộng thay vì vứt bỏ tùy tiện như trước.

Tại xã Xuân Hồng, mô hình “Cánh đồng không vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật” cũng đang từng bước phát huy hiệu quả. Trên cánh đồng thôn 8, những thửa lúa chín vàng chuẩn bị bước vào thu hoạch, cảnh quan đồng ruộng ngày càng sạch hơn. Thay đổi này gắn với việc Hội Nông dân xã triển khai mô hình điểm, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, thu gom bao bì sau sử dụng đúng nơi quy định.

Nông dân xã Nam Minh bỏ vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng vào đúng nơi quy định.

Ông Nguyễn Xuân Hồng, Chủ tịch Hội Nông dân xã Xuân Hồng cho biết, tình trạng vứt bỏ chai lọ, bao bì thuốc bảo vệ thực vật trên đồng ruộng, ven đường giao thông và dọc các tuyến kênh mương từng xảy ra trên địa bàn, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Từ vụ lúa này, Hội Nông dân xã lựa chọn thôn 8 để triển khai mô hình điểm, hướng đến hình thành thói quen sản xuất nông nghiệp an toàn, có trách nhiệm với môi trường và cộng đồng.

Sau khoảng hai tháng thực hiện, nhận thức của người dân về bảo vệ môi trường đồng ruộng đã có chuyển biến tích cực; tình trạng vứt bỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật giảm rõ rệt. Theo ông Nguyễn Xuân Hồng, kết quả bước đầu là cơ sở để hội nông dân xã tiếp tục tuyên truyền, vận động và nhân rộng mô hình tại các thôn còn lại, góp phần giữ gìn cảnh quan nông thôn, bảo vệ môi trường sinh thái và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Cùng với việc nâng cao nhận thức, bố trí bể chứa tại các khu vực thuận tiện trên đồng ruộng là giải pháp quan trọng để tạo điều kiện cho người dân thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng. Thực tế tại xã Xuân Hưng cho thấy, khi có địa điểm tập kết phù hợp, kết hợp với tuyên truyền, vận động thường xuyên, việc thu gom bao bì từng bước trở thành thói quen trong sản xuất.

Ghi nhận trên các cánh đồng lúa tại xã Xuân Hưng cho thấy, việc thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng đang từng bước đi vào nền nếp. Thay vì vứt bỏ tùy tiện trên bờ ruộng hoặc tại các khu vực đầu nguồn nước như trước, người dân đã chủ động thu gom, đưa bao bì vào các bể chứa được bố trí tại các cánh đồng. Sự thay đổi này góp phần giữ gìn vệ sinh đồng ruộng, hạn chế nguy cơ ô nhiễm môi trường đất và nguồn nước.

Bà Nguyễn Thị Minh Huệ, Chủ tịch Hội Nông dân xã Xuân Hưng cho biết, toàn xã hiện có khoảng 450 bể chứa bao bì thuốc bảo vệ thực vật, riêng năm 2026 đã lắp đặt mới 80 bể. Cùng với đầu tư cơ sở vật chất, Hội Nông dân xã triển khai mô hình “Cánh đồng không vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật” tại thôn Nhân Thọ và thôn Hồng Thái; tăng cường tuyên truyền về tác hại của việc vứt bỏ bao bì không đúng quy định, hướng dẫn hội viên thu gom đúng nơi quy định và ký cam kết thực hiện.

Tuy đã được tuyên truyền về tác hại của vỏ thuốc bảo vệ thực vật đối với môi trường nhưng nhiều cánh đồng tại Ninh Bình vẫn còn tình trạng vỏ thuốc vứt tràn lan trên cánh đồng sau sử dụng.

Ông Phạm Xuân Vũ, Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Hưng cho biết, thời gian tới, địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng; đồng thời duy trì hiệu quả hoạt động của các bể chứa và từng bước nhân rộng mô hình trên địa bàn. Qua đó, góp phần hình thành thói quen thu gom, xử lý bao bì đúng quy định trong sản xuất nông nghiệp, hạn chế nguy cơ ô nhiễm môi trường, phục vụ mục tiêu xây dựng nông thôn mới.

Theo ông Nguyễn Quốc Việt, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Ninh Bình, việc bố trí và duy trì các bể chứa bao bì thuốc bảo vệ thực vật trên đồng ruộng là giải pháp thiết thực nhằm hạn chế nguy cơ ô nhiễm môi trường, nguồn nước, bảo vệ sức khỏe người dân. Thời gian tới, ngành tiếp tục phối hợp với chính quyền các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định, đồng thời duy trì hiệu quả mô hình “Cánh đồng không vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật”, góp phần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp.