Lan tỏa phong trào toàn dân giữ gìn Thủ đô sạch đẹp

Phong trào được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và từng người dân.

Tăng cường vệ sinh môi trường, giữ cho Thủ đô luôn sạch - đẹp. Ảnh: Hoàng Sơn

Phát động đến từng khu dân cư, tổ dân phố

Trong bối cảnh áp lực rác thải sinh hoạt ngày càng gia tăng, thành phố Hà Nội đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải đổi mới công tác quản lý chất thải rắn theo hướng bền vững, hiện đại. Kế hoạch phát động phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường; giảm thiểu phát sinh, phân loại, thu gom, xử lý rác thải vì Thủ đô sáng - xanh - sạch - đẹp được UBND thành phố ban hành đầu năm 2026 đã tạo ra khuôn khổ hành động thống nhất, đồng bộ trên toàn địa bàn.

Theo kế hoạch, mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc nâng cao nhận thức mà còn tạo chuyển biến rõ nét trong hành vi của cộng đồng, hình thành thói quen sống thân thiện với môi trường, coi phân loại rác tại nguồn và giữ gìn vệ sinh đô thị là trách nhiệm thường xuyên của mỗi tổ chức, cá nhân. Thành phố xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, vừa cấp bách, vừa lâu dài, cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Các sở, ngành, địa phương, tổ chức đoàn thể, doanh nghiệp và người dân đều có vai trò cụ thể trong việc triển khai, giám sát và duy trì phong trào.

Thành phố yêu cầu 100% xã, phường tổ chức phát động phong trào trước ngày 1-3-2026. Ảnh: Hoàng Sơn

Một trong những điểm nhấn của kế hoạch là yêu cầu 100% xã, phường tổ chức phát động phong trào trước ngày 1-3-2026, đồng thời duy trì hoạt động tổng vệ sinh môi trường định kỳ hằng tuần. Tại các cơ quan, đơn vị là chiều thứ sáu; tại khu dân cư là sáng thứ bảy, gắn với kiểm tra, đánh giá thực chất kết quả thực hiện. Cùng với đó, thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030: 100% chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý theo quy định; 100% hộ gia đình thực hiện phân loại rác tại nguồn; xóa bỏ các điểm đen ô nhiễm và đóng cửa các bãi rác tự phát gây ảnh hưởng đến môi trường sống.

Tại nhiều xã, phường, phong trào đã được triển khai với cách làm linh hoạt, sáng tạo. Tổ dân phố đưa nội dung bảo vệ môi trường vào hương ước, quy ước; đoàn thể tổ chức các buổi ra quân vệ sinh đường làng, ngõ xóm; trường học lồng ghép giáo dục phân loại rác và giảm sử dụng nhựa dùng một lần. Những việc làm tưởng chừng nhỏ nhưng góp phần thay đổi nhận thức và hành vi của cộng đồng.

Đồng bộ giải pháp giảm rác, tăng tái chế

Để phong trào đi vào thực chất, thành phố không chỉ dừng ở vận động mà còn triển khai hàng loạt giải pháp quản lý, đầu tư hạ tầng và ứng dụng công nghệ. Thành phố Hà Nội sẽ hoàn thiện hệ thống thu gom, trung chuyển, xử lý rác thải đồng bộ, ưu tiên công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường, giảm dần tỷ lệ chôn lấp, tăng cường xử lý bằng phương pháp đốt phát điện và các công nghệ tiên tiến.

Thành phố Hà Nội sẽ hoàn thiện hệ thống thu gom, trung chuyển, xử lý rác thải đồng bộ. Ảnh: Hoàng Sơn

Hạ tầng kỹ thuật phục vụ phân loại rác tại nguồn cũng được chú trọng. Các xã, phường có trách nhiệm bố trí đủ điểm tập kết, phương tiện thu gom phù hợp, chuyển đổi dần sang phương tiện sử dụng điện, năng lượng xanh. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành việc chuyển đổi toàn bộ phương tiện thu gom, vận chuyển rác chạy xăng, dầu sang sử dụng năng lượng sạch.

Song song với đó là việc phát triển ngành công nghiệp tái chế, khuyến khích tái sử dụng chất thải và hạn chế tối đa sản phẩm nhựa dùng một lần. Các chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực tái chế, kinh tế tuần hoàn, trách nhiệm thu gom – tái chế của nhà sản xuất, nhập khẩu cũng được nghiên cứu, triển khai.

Ứng dụng công nghệ số được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý. Thành phố hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý chất thải rắn, kết nối thông tin giữa các khâu phân loại, thu gom, vận chuyển và xử lý. Hệ thống camera, ứng dụng di động, nền tảng đô thị thông minh sẽ hỗ trợ giám sát, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm như đổ trộm rác, đốt rác không đúng quy định.

Đợt này, thành phố yêu cầu mọi tầng lớp nhân dân tham gia phong trào vệ sinh môi trường. Ảnh: ST

Công tác kiểm tra, xử lý vi phạm cũng được siết chặt. Các cơ quan chức năng tăng cường thanh tra chuyên ngành, kiểm tra chất lượng dịch vụ vệ sinh môi trường, xử lý nghiêm hành vi xả rác bừa bãi, đổ rác không đúng nơi, đúng giờ. Kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm sẽ được công khai nhằm nâng cao tính răn đe và tạo sự minh bạch.

Đáng chú ý, phong trào bảo vệ môi trường không chỉ là nhiệm vụ của chính quyền mà còn là trách nhiệm của mỗi người dân. Thành phố kêu gọi từng hộ gia đình, từng cá nhân thay đổi thói quen tiêu dùng, thực hiện phân loại rác tại nguồn, giảm sử dụng túi nilon, tích cực tham gia các hoạt động vệ sinh môi trường tại địa phương.

Sự tham gia của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể được xác định là nòng cốt trong vận động, giám sát và nhân rộng mô hình hiệu quả. Các cuộc thi, hoạt động cộng đồng về phân loại rác, tái chế, giữ gìn vệ sinh môi trường sẽ được tổ chức thường xuyên để tạo sự lan tỏa sâu rộng.

Phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường vì Thủ đô sáng – xanh - sạch - đẹp là bước đi quan trọng nhằm nâng cao chất lượng sống của người dân và xây dựng hình ảnh một Hà Nội văn minh, hiện đại. Tuy nhiên, để phong trào không chỉ dừng ở khẩu hiệu, đòi hỏi sự kiên trì, đồng bộ và trách nhiệm từ cả hệ thống chính trị đến từng khu dân cư, từng hộ gia đình.

Khi mỗi người dân trở thành một “chiến sĩ môi trường”, mỗi tuyến phố, ngõ xóm đều sạch đẹp, nếp sống văn minh đô thị sẽ dần hình thành bền vững. Đó chính là nền tảng để thành phố Hà Nội hướng tới mục tiêu phát triển xanh, bền vững, xứng đáng với vai trò Thủ đô của cả nước.

Hoàng Văn