Lan tỏa tri thức - thắp sáng ước mơ từ những trang sách nơi biên thùy
Ở vùng phên giậu cực Bắc của Tổ quốc, nơi quanh năm mây phủ, núi đá dựng đứng và sương mù dày đặc, cuộc sống của đồng bào vẫn còn nhiều khó khăn. Những con đường quanh co, gập ghềnh dẫn vào các thôn, bản xa xôi khiến việc tiếp cận tri thức, đặc biệt là sách, báo là điều không hề dễ dàng. Thế nhưng, chính trong hoàn cảnh ấy, giá trị của tri thức lại càng được trân quý với đồng bào nơi đây. Những cuốn sách, báo đã trở thành 'tài sản' tinh thần quý giá, thắp lên niềm tin và hy vọng cho thế hệ trẻ ở vùng biên.

Các em học sinh Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Tả Ván chăm chú đọc sách để có thêm kiến thức trong học tập và cuộc sống. Ảnh: Hoàng Chính
Những năm gần đây, nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của các cấp, các ngành, địa phương, phong trào phát triển văn hóa đọc tại các xã vùng biên của tỉnh Tuyên Quang đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tại các trường học và nhà văn hóa thôn, bản, những tủ sách, thư viện, góc đọc sách được xây dựng ngày càng nhiều. Không chỉ dừng lại ở sách giáo khoa, các đầu sách về kỹ năng sống, khoa học, pháp luật, lịch sử... cũng được bổ sung, góp phần mở rộng hiểu biết và từng bước nâng cao dân trí cho đồng bào, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Cách trung tâm tỉnh khoảng 200km, xã Tùng Vài hiện lên giữa núi non trùng điệp với địa hình, khí hậu khắc nghiệt và làn sương mù bao phủ. Trong hành trình đến thăm Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Tả Ván vào những ngày cuối tháng 4 vừa qua, hình ảnh để lại ấn tượng sâu sắc cho chúng tôi chính là những em học sinh dân tộc thiểu số trong trang phục truyền thống say sưa bên những trang sách.
Dưới mái trường còn nhiều thiếu thốn, từng cuốn sách được các em nâng niu, trân trọng như những người bạn thân thiết trong học tập, cuộc sống. Mỗi trang sách mở ra một thế giới mới, có em nuôi dưỡng ước mơ trở thành bác sĩ, kỹ sư từ những cuốn sách khoa học; có em lại tìm thấy niềm vui và sự trong trẻo của tâm hồn qua những câu chuyện cổ tích. Em Giàng Thị Phương, học sinh lớp 5B, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Tả Ván chia sẻ: “Em rất thích đọc sách, vì sách không chỉ dạy chúng em con chữ, mà còn dạy cách làm người, biết yêu thương và nuôi dưỡng ước mơ của mình”.
“Hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026, nhà trường đã tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, tạo nên không khí sôi nổi, lan tỏa tinh thần yêu sách trong cộng đồng. Với chủ đề “Cùng sách bước vào kỷ nguyên vươn mình”, ngày hội không chỉ tôn vinh giá trị của sách, mà còn mở ra không gian học tập bổ ích, giúp học sinh tiếp cận tri thức một cách sinh động và gần gũi hơn”- cô giáo Hoàng Thị Chinh, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Tả Ván thông tin.
Trong khuôn khổ Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026 (diễn ra ngày 21/4), xã Tùng Vài đã tổ chức các hoạt động thiết thực như: Giới thiệu sách hay; kể chuyện theo sách; thi xếp sách nghệ thuật; giao lưu chia sẻ kinh nghiệm đọc sách... Hoạt động này thu hút trên 3.500 lượt cán bộ, giáo viên, học sinh và nhân dân tham gia, góp phần tạo nên một ngày hội thực sự của tri thức và sáng tạo. Đặc biệt, thông qua hoạt động này đã khẳng định vai trò của thế hệ trẻ trong việc gìn giữ và phát huy văn hóa đọc; chính các em sẽ là những “đại sứ văn hóa đọc”, mang tri thức lan tỏa rộng khắp trong cộng đồng.
Cô giáo Nguyễn Thị Tuyến, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Tùng Vài cho biết: “Để văn hóa đọc được lan tỏa, nhà trường tổ chức các buổi ngoại khóa, sinh hoạt dưới cờ Tổ quốc nhằm tuyên truyền ý nghĩa của văn hóa đọc, giới thiệu những cuốn sách hay, ý nghĩa đến cán bộ, giáo viên, học sinh nhà trường. Bên cạnh đó, hằng năm, nhà trường kêu gọi các tổ chức, cá nhân, giáo viên, học sinh, phụ huynh quyên góp hàng trăm cuốn sách với nhiều đầu sách, nhằm làm đa dạng, phong phú thêm tủ sách học đường, tạo điều kiện cho học sinh có thêm cơ hội tiếp cận tri thức”.
Từ những trang sách nhỏ bé, một hành trình lớn đang dần được mở ra, đó là hành trình của tri thức, của khát vọng vươn lên và đổi thay cuộc sống theo hướng ấm no, hạnh phúc ở vùng biên cương của Tổ quốc. Mỗi câu chuyện, mỗi bài học trong sách, báo tuy giản dị nhưng lại là tài sản quý báu nuôi dưỡng tinh thần tự học, ý chí vượt khó và ước mơ vươn tới tương lai tươi sáng của các em học sinh nơi miền biên viễn Tuyên Quang.
Đến các xã biên giới của tỉnh Tuyên Quang, chúng tôi cảm nhận rằng, sách không còn là điều xa xỉ mà đã trở thành người bạn gần gũi với đồng bào. Sách giúp người nông dân có thêm kiến thức về khoa học - kỹ thuật để áp dụng trong sản xuất, chăn nuôi; giúp cán bộ thôn bản cập nhật và nâng cao kiến thức cho công việc ở địa bàn; các bạn nhỏ tìm đến sách, báo như một thế giới kỳ diệu đầy màu sắc và sự khám phá về một tương lai đang chào đón.
Có thể thấy, việc lan tỏa tri thức từ sách, báo không chỉ góp phần nâng cao dân trí, mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế, xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh nơi biên cương Tổ quốc. Những cuốn sách chứa đựng sức mạnh to lớn, giúp đồng bào nơi đây tự tin bước vào kỷ nguyên mới, khi mà tri thức chính là chìa khóa mở ra cánh cửa tương lai.










