Lan tỏa yêu từ những nhịp cầu phục hồi chức năng

Phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trò chuyện với ThS.BSCKII Nguyễn Thị Minh Hải, Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng (PHCN) Hà Nội, về hành trình từ một cơ sở nhân đạo đến chiến lược chuyển đổi số y tế hiện đại vì sức khỏe nhân dân.

ThS.BSCKII Nguyễn Thị Minh Hải, Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội. Ảnh: Minh Hà

Mái ấm nhân ái khắc phục di chứng chiến tranh

- Thưa bác sĩ, nhắc đến Bệnh viện PHCN Hà Nội, người dân Thủ đô thường nhớ ngay đến Làng Hòa bình Thanh Xuân như một nhịp cầu nhân ái khắc phục di chứng chiến tranh. Bà có thể chia sẻ về vị thế của "mái ấm" này trong dòng chảy phát triển của bệnh viện hiện nay?

- Làng Hòa bình Thanh Xuân không chỉ là một khoa phòng, mà là một phần máu thịt, là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết, sẻ chia và khát vọng hòa bình. Được thành lập từ năm 1991 với sự hỗ trợ quốc tế để chăm sóc, điều trị cho trẻ em khuyết tật do ảnh hưởng của chất độc da cam/dioxin, đến năm 2011, Bệnh viện PHCN Hà Nội chính thức được tổ chức lại trên cơ sở này.

Hiện nay, Làng Hòa bình Thanh Xuân được tổ chức như 1 khoa phòng chuyên biệt thuộc Bệnh viện, thực hiện nhiệm vụ đặc thù là điều trị, chăm sóc, nuôi dưỡng và can thiệp giáo dục toàn diện cho trẻ em khuyết tật, trẻ bị di chứng chiến tranh tại Việt Nam. Chúng tôi không chỉ hướng tới phục hồi về thể chất mà còn chú trọng "phục hồi cuộc đời" thông qua giáo dục đặc biệt và hướng nghiệp. Việc chứng kiến nhiều em trưởng thành, có nghề nghiệp, xây dựng gia đình và tự lập là niềm hạnh phúc lớn nhất của chúng tôi.

- Hoạt động PHCN cho trẻ em tại đây có điểm gì khác biệt so với các mô hình điều trị thông thường, thưa bà?

- Chúng tôi áp dụng mô hình tích hợp: Y tế - Giáo dục - Tâm lý. Trẻ được thăm khám, lập hồ sơ bệnh án bài bản, đồng thời xây dựng kế hoạch can thiệp cá thể hóa. Bên cạnh điều trị, trẻ được tham gia các lớp tiền tiểu học, giáo dục đặc biệt, âm nhạc trị liệu và cả các xưởng nghề như dệt Saori, mỹ thuật, làm đồ thủ công. Mục tiêu là trang bị kỹ năng sống, giảm mặc cảm, tăng sự tự tin để các em sớm hòa nhập cộng đồng.

Kết nối mạng lưới, đưa dịch vụ y tế về gần dân

- Với vai trò là đơn vị chuyên khoa đầu ngành của Y tế Thủ đô, bệnh viện đã làm gì để lan tỏa năng lực PHCN ra toàn thành phố, thưa bác sĩ?

- Đây là nhiệm vụ trọng tâm của đơn vị đầu ngành. Vừa qua, vào ngày 16-4-2026, chúng tôi đã ký kết hợp tác, hỗ trợ chuyên môn với 11 cơ sở bảo trợ xã hội thuộc Sở Y tế Hà Nội, bao gồm các Trung tâm nuôi dưỡng, chăm sóc và PHCN cho người tâm thần, người khuyết tật, người cao tuổi và trẻ em…

Niềm vui của các đại biểu trong buổi ký kết hợp tác, hỗ trợ chuyên môn giữa Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội với 11 cơ sở bảo trợ xã hội thuộc Sở Y tế Hà Nội. Ảnh: Mai Hoa

Sau khi ký kết, chúng tôi xây dựng các chương trình đào tạo riêng cho từng nhóm đối tượng: Toàn thể cán bộ, nhân viên; nhân viên chăm sóc, nhân viên y tế tại các Trung tâm. Đồng thời, chúng tôi cũng cử chuyên gia xuống cơ sở để trực tiếp đào tạo, chuyển giao kỹ thuật.

Song song với việc hỗ trợ nâng cao năng lực PHCN cho người khuyết tật, người yếu thế tại các cơ sở trợ giúp xã hội, bệnh viện triển khai tập huấn cho cộng tác viên, người chăm sóc tại các phường, xã trên địa bàn Thủ đô, đồng thời triển khai khám sàng lọc khuyết tật cho trên 20.000 học sinh tại một số trường học trên địa bàn Thủ đô. Việc này giúp đưa dịch vụ PHCN đến gần dân hơn, tăng cường phát hiện sớm và can thiệp sớm ngay tại cộng đồng, giúp nâng cao hiệu quả PHCN dựa vào cộng đồng.

- Thế còn tư duy dịch chuyển từ "điều trị" sang "dự phòng" trong PHCN thì sao, thưa bác sĩ?

- Sự chuyển dịch tư duy từ “điều trị” sang “dự phòng” trong PHCN là một xu hướng tất yếu trong y học hiện đại. Thay vì chỉ can thiệp khi tổn thương đã xảy ra, PHCN hiện nay hướng đến ngăn ngừa suy giảm chức năng ngay từ sớm, toàn diện và bền vững với ba cấp độ dự phòng là: Ngăn ngừa bệnh/chấn thương xảy ra; phát hiện sớm và can thiệp kịp thời; dự phòng thương tật thứ cấp, như can thiệp sớm cho trẻ cong vẹo cột sống hay người sau tai biến mạch não. Chúng tôi đang đẩy mạnh mô hình PHCN dựa vào cộng đồng, phối hợp chặt chẽ giữa y tế và an sinh xã hội để nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo vệ sức khỏe lâu dài cho người dân.

- Trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, chuyển đổi số y tế đang được bệnh viện thực hiện như thế nào?

- Chuyển đổi số là định hướng trọng tâm của ngành Y tế Thủ đô. Tại bệnh viện, ngoài việc triển khai bệnh án điện tử, chúng tôi đang nghiên cứu triển khai mô hình PHCN từ xa (Tele-rehabilitation).

Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Đinh Hồng Phong cùng các đại biểu thăm, tặng quà bệnh nhân tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội. Ảnh: Minh Hà

Đáng chú ý, hệ thống có tích hợp trí tuệ nhân tạo để theo dõi tư thế, nhắc tập và phản hồi tức thì về độ chính xác của động tác. Dữ liệu tập luyện được phân tích và báo cáo giúp bác sĩ điều chỉnh phác đồ phù hợp. Giải pháp này giúp người dân, đặc biệt ở vùng xa, vẫn tiếp cận được dịch vụ chuyên môn cao, đồng thời giảm chi phí và thời gian đi lại.

- Dù có nhiều nỗ lực, nhưng được biết cơ sở vật chất của bệnh viện hiện nay đã xuống cấp. Bà có kiến nghị gì để nâng cao hiệu quả hoạt động của đơn vị?

Cơ sở hạ tầng của bệnh viện đã được xây dựng từ nhiều năm trước, hiện nay đã xuống cấp và không còn đáp ứng yêu cầu chuyên môn của bệnh viện chuyên khoa đầu ngành. Chúng tôi mong muốn thành phố quan tâm đầu tư nâng cấp trong kế hoạch trung hạn, đồng thời trang bị thêm các thiết bị y tế hiện đại như hệ thống chụp cộng hưởng từ (MRI), thiết bị PHCN như robot hỗ trợ tập luyện chuyên sâu… vì đầu tư cho PHCN không chỉ là đầu tư cho y tế, mà còn là đầu tư cho chất lượng sống và sự phát triển bền vững của xã hội.

- Nhân dịp kỷ niệm những ngày lễ lớn này, bà có thông điệp gì gửi đến cộng đồng?

- Tôi mong muốn xã hội hãy nhìn nhận người khuyết tật, đặc biệt là những nạn nhân của chiến tranh qua khả năng và tiềm năng của họ thay vì những khiếm khuyết.

Ngành Y tế Hà Nội nói chung và Bệnh viện PHCN nói riêng cam kết đồng hành lâu dài, mang đến những dịch vụ y tế hiện đại, góp phần giúp các đối tượng khuyết tật, yếu thế tự tin hòa nhập và phát triển.

- Trân trọng cảm ơn bà về cuộc trò chuyện ý nghĩa này!