Làng chở ghe lên quốc lộ bán cá

Mùng 2 Tết, gia đình ông Trần Quốc Sử (thôn An Thọ, xã Sơn Tịnh) tất bật đưa ghe ra khỏi bến. Chiếc ghe gỗ quen thuộc được bơm đầy nước, gắn máy sục ô xy rồi nhẹ nhàng rời lồng bè, chở theo mẻ cá trắm cỏ vừa vớt từ sông Trà Khúc lúc sáng sớm.

Người dân thu hoạch cá nuôi trong lồng bè trên sông Trà Khúc. Ảnh: HP

Với gia đình ông, chuyến ghe đầu năm không chỉ là buổi bán hàng mà còn mở đầu cho một mùa làm ăn mới, gửi gắm hy vọng sau một năm bám sông nuôi cá.

Ra đến đoạn Quốc lộ 24B qua xã Sơn Tịnh, ghe được neo sát lề đường. Khách đi qua dừng lại hỏi mua; người chọn cá lớn để đãi khách đầu năm, người mua vài ký về nấu canh chua đổi vị sau những ngày Tết quá nhiều thịt, mỡ.

Cá được cho vào trong ghe và bán dọc quốc lộ. Ảnh: ST

Bán hết mẻ đầu, ông lại quay ghe về bè, tiếp tục vớt cá cho chuyến sau. Nhịp đi – về ấy lặp lại suốt từ mùng 2 đến rằm tháng Giêng, như một thói quen đã kéo dài hàng chục năm.

Theo ông Sử, cá trắm cỏ được nuôi gối vụ, phải mất gần hai năm mới đạt trọng lượng 2–4kg mỗi con. Năm nay thời tiết thuận lợi, cá lớn đều, thịt chắc nên bán rất chạy. “Sáng bắt cá đưa lên ghe, bán đến chiều là hết, lại quay về bè bắt tiếp”, ông nói.

Năm nay thời tiết thuận lợi, cá lớn đều, thịt chắc nên bán rất chạy. Ảnh: ST

Không riêng gia đình ông Sử, những ngày đầu năm, cả khúc sông Trà Khúc, đoạn qua xã Sơn Tịnh lại rộn ràng cảnh người dân thu hoạch cá. Từ vài lồng bè ban đầu, nghề nuôi cá nơi đây đã gắn bó với nhiều hộ ven sông gần 30 năm, trở thành kế sinh nhai bền bỉ qua từng mùa nước.

Tận dụng dòng nước hiền hòa, hàng chục hộ dân dựng bè nuôi các loại cá như trắm cỏ, cá lăng, cá chình. Hiện, toàn khu vực có gần 50 hộ với hơn 100 lồng bè; trung bình mỗi nhà duy trì hai lồng, mỗi lồng thả từ 100–300 con.

Chị Nguyễn Thị Hoa (thôn Phước Lộc Tây) cho biết, sức mua năm nay tăng rõ rệt. Nếu mọi năm cá bán lai rai đến rằm tháng Giêng thì năm nay mới mùng 5 đã gần hết.

“Cá lớn 5–6kg được khách chọn trước, cá 2–3kg bán một phần, phần còn lại giữ nuôi tiếp để tăng trọng. Lứa cá này giúp gia đình tôi thu vài chục triệu đồng; những hộ nuôi nhiều có thể đạt doanh thu cả trăm triệu đồng sau mùa Tết”, chị Hoa nói.

Không xa đó, ông Trần Văn Khâm lúi húi vớt cá từ lồng bè đưa lên ghe. Gia đình ông có ba bè nuôi trắm cỏ và cá chình, riêng lứa cá trắm bán dịp này khoảng 70 con.

Theo ông, cá được nuôi bằng cỏ voi, lá và khoai mì nên thịt thơm, ít mỡ, thích hợp chế biến các món hấp, nướng, lẩu — những món ăn được ưa chuộng trong những buổi sum họp đầu xuân.

Giá cá trắm cỏ dịp Tết hai năm gần đây giữ ở mức khoảng 120.000 đồng/kg, tăng khoảng 20.000 đồng/kg so với trước; cá chình dao động khoảng 600.000 đồng/kg. Sau những ngày Tết nhiều thịt, nhu cầu mua cá sông tăng mạnh, giúp người nuôi tiêu thụ nhanh sản phẩm.

Khách ghé hỏi mua cá dọc đường. Ảnh: ST

Trước đây, cá thường được chứa trong thùng phuy nhựa nhưng dễ rò rỉ và khó di chuyển. Về sau, người dân tận dụng ghe sẵn có để chở cá, vừa thuận tiện vận chuyển vừa giữ cá luôn tươi sống nhờ nước sông và máy sục ô xy. Mô hình nuôi cá lồng bè không đòi hỏi chi phí đầu tư lớn, chủ yếu “lấy công làm lời”, tận dụng nguồn nước tự nhiên.

Vào mùa lũ, các lồng bè được gia cố, neo giữ chắc chắn để thích ứng với mực nước dâng cao. Cách “sống chung với lũ” ấy giúp người dân duy trì nghề nuôi cá bền vững suốt nhiều năm, biến thử thách thành kinh nghiệm.

Những ngày sau Tết, các chuyến ghe chở cá vẫn nối nhau cập lề quốc lộ rồi lại quay về lồng bè trên sông. Nhịp mua - bán lặp lại mỗi năm, vừa giúp người dân tiêu thụ sản phẩm, vừa giữ nếp sinh hoạt quen thuộc của làng ven sông mỗi độ xuân về.

Hà Phương