Lặng lẽ ga quê

Ông Hồ Minh Thư tại phòng điều hành chạy tàu. Ảnh: VĨNH LỘC

Những nhịp tàu chậm rãi

Hơn 10 giờ sáng, sân ga Trà Kiệu yên ắng đến lạ. Khu vực chờ - tiễn khách không một bóng người. Phòng bán vé trống trơn, chẳng có cảnh mua bán, đổi vé tấp nập như ở những nhà ga lớn. Trên nền sân cũ kỹ phía trước nhà ga, vài đứa trẻ tan học sớm về, đuổi nhau đùa giỡn, tiếng cười nói rộn ràng phá vỡ không gian tĩnh lặng.

Trong căn phòng nhỏ, ông Hồ Minh Thư, trực ban chạy tàu cùng vài đồng nghiệp ngồi trò chuyện trong lúc chờ chuyến tàu kế tiếp. Ông Thư cho biết, khách đi ga Trà Kiệu chủ yếu sinh sống khu vực huyện Duy Xuyên và Thăng Bình (cũ) nên số lượng không nhiều. Thông thường, mỗi ngày nơi đây chỉ đón 1 chuyến tàu trả khách lúc 5 giờ 19 phút và 1 chuyến đón khách lúc 8 giờ 47 phút, tổng cộng khoảng 20 - 30 người, dịp lễ Tết thì đông hơn, có khi vài trăm khách.

Gần 23 năm gắn bó với ngành đường sắt, ông Thư đã quen với nhịp công việc như vậy. “Làm ở ga nhỏ tuy không áp lực đông khách, nhưng lúc nào cũng phải cẩn trọng. Chỉ cần một sơ suất đều có thể ảnh hưởng đến an toàn chạy tàu trên cả tuyến”, ông Thư chia sẻ.

Tổ làm việc tại ga Trà Kiệu hiện có 9 thành viên, phần lớn người địa phương. Mỗi ca trực gồm 4 người, thay phiên nhau theo chế độ 12 tiếng làm - 24 tiếng nghỉ, có thời điểm làm 24 tiếng - nghỉ 24 tiếng. Mỗi tháng, anh em chia nhau nghỉ 3 ngày. Nhiệm vụ chính là trực tàu qua lại, kết tàu, dồn tàu, kiểm tra tín hiệu, chuẩn bị đường ray. Ban ngày công việc tương đối thong thả, nhưng ban đêm bận rộn hơn vì tàu qua ga nhiều.

Ga Trà Kiệu có 3 đường ray, vừa phục vụ đón - trả khách, vừa là điểm để tàu dồn tránh nhau trên tuyến Bắc - Nam. Tàu nào đến trước sẽ được hướng dẫn vào đường tránh để nhường đường cho tàu ngược chiều. Bình quân mỗi ngày có 30 chuyến tàu qua ga. Phòng bán vé vẫn được bố trí đầy đủ, song hoạt động không thường xuyên vì phần lớn hành khách hiện nay mua vé trực tuyến.

Đang nói chuyện, bất chợt chuông điện thoại tại đài khống chế (phòng điều hành) reo vang, báo hiệu sắp có tàu đến. Ông Thư lập tức đứng dậy, nhanh chóng vào nghe điện thoại, tay giở sổ ghi chép. Một đồng nghiệp khác vội vã đi về phía rào chắn hướng Chiêm Sơn để trực an toàn. Ít phút sau, ông Thư cũng cầm cờ hiệu bước ra mép đường ray đón tàu. Mỗi người một vị trí, với thao tác quen thuộc, thuần thục, nhịp nhàng và chính xác.

Mỗi ngày nhà ga Trà Kiệu chỉ đón một đoàn tàu đổ khách xuống và đón khách lên. Ảnh: VĨNH LỘC

Nhà ga trăm năm tuổi

Nằm trên tuyến đường sắt Bắc - Nam, ga Trà Kiệu đã có tuổi đời hơn thế kỷ. Theo ông Hồ Minh Thư, trước đây, ngoài chức năng đón - trả khách, ga còn là điểm trung chuyển hàng hóa cho cả vùng. Những chuyến tàu chở nông sản, vật liệu xây dựng từng ra vào đều đặn, mang theo nhịp sống kinh tế của những vùng quê lân cận. Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi của phương thức vận tải và nhu cầu thị trường, hoạt động vận chuyển hàng hóa dần khép lại. Dẫu vậy, nhà ga không hoàn toàn rơi vào quên lãng.

Tháng 1/2025, lần đầu tiên ga Trà Kiệu đón đoàn tàu du lịch quốc tế xuyên Việt tiêu chuẩn 5 sao mang tên “SJourney”, đưa du khách nước ngoài xuống tham quan các di sản văn hóa của Đà Nẵng. Sự kiện trở thành dấu mốc đáng nhớ đối với ông Hồ Minh Thư và những người dân sống trong khu vực.

“Thú thật, lần đầu đón tàu du lịch quốc tế cũng hơi lo lắng. Mình phải làm sao để mọi thứ an toàn, chỉn chu nhất, vì chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng tới hình ảnh nhà ga, của ngành và điểm đến Đà Nẵng”, ông Thư nhớ lại. Dẫu áp lực, nhưng với kinh nghiệm nhiều năm, ông Thư và các nhân viên nhà ga Trà Kiệu vẫn thực hiện đúng quy trình đón - tiễn khách bài bản, văn minh.

Là nhà ga nhỏ, nên mỗi sự kiện đặc biệt diễn ra đều thu hút sự quan tâm của người dân xung quanh. Bà Mai, chủ tiệm tạp hóa nằm sát sân ga, vẫn nhớ như in ngày đoàn tàu du lịch đầu tiên cập bến.

“Hôm đó, hầu như cả xóm đều ra xem. Người lớn, trẻ con ai cũng tò mò. Nhìn mấy vị khách nước ngoài xuống tàu, bước lên những chiếc xe jeep chạy trên đường làng, thấy vui và lạ lắm”, bà kể. Tiệm tạp hóa của bà Mai là quầy hàng duy nhất trước sân ga. Ngày thường, chỉ lác đác vài người ghé mua chai nước, gói bánh. Những ngày có tàu du lịch xuống ga, dù không bán thêm được bao nhiêu, bà vẫn háo hức, chờ đợi.

Tính đến nay, khoảng 11 đoàn tàu du lịch đã dừng chân tại ga Trà Kiệu. Mỗi lần như vậy, không gian vốn tĩnh lặng của nhà ga bỗng trở nên nhộn nhịp, đầy tò mò và chộn rộn. Bên cạnh bộ phận ga, tại Trà Kiệu còn có các bộ phận khác như thông tin tín hiệu, cầu đường, khách vận, tất cả cùng phối hợp nhịp nhàng, an toàn.

Sân ga Trà Kiệu vắng vẻ không có vẻ nhộn nhịp của những nhà ga lớn thường gặp. Ảnh: VĨNH LỘC

Ông Phạm Quốc Tuấn, phụ trách quản lý thiết bị thông tin cho biết, dù là ga nhỏ nhưng yêu cầu an toàn không hề nhỏ, nhất là với các đoàn tàu du lịch chở khách quốc tế. “Mỗi người đều ý thức rõ trách nhiệm của mình, bởi chỉ một khâu trục trặc là ảnh hưởng đến cả tuyến”, ông Tuấn nói. Quê Thanh Hóa, ông Tuấn vào công tác tại ga Trà Kiệu từ năm 2007. Chưa lập gia đình, ông xem nhà ga như ngôi nhà thứ hai của mình.

“Ở đây yên tĩnh, quen rồi. Mỗi ngày nghe tiếng tàu chạy qua cũng thấy mình còn gắn với nghề”, ông Tuấn bộc bạch.

Điểm khởi đầu hành trình di sản

Vài năm trở lại đây, du lịch đường sắt dần trở thành sản phẩm trải nghiệm hấp dẫn được nhiều du khách quan tâm. Không đơn thuần là phương tiện di chuyển, con tàu còn mang trải nghiệm cho du khách nhìn ngắm làng quê, ruộng đồng, núi sông lướt qua ô cửa sổ.

Theo ông Lê Hoàng Hà, Giám đốc Công ty TNHH MTV Du lịch dịch vụ Duy Nhất Hội An - đơn vị phối hợp tổ chức tour đón khách du lịch tàu lửa tại ga Trà Kiệu, ngoài việc mang lại trải nghiệm mới lạ cho khách, du lịch đường sắt sẽ giúp mở ra hướng phát triển bền vững cho du lịch nông thôn khu vực phía nam Đà Nẵng những năm tới.

Thực tế, các điểm dừng tàu trên hành trình Nam - Bắc và ngược lại đều là những vùng đất chứa đựng nhiều giá trị văn hóa, lịch sử độc đáo. Trong đó, ga Trà Kiệu với vị trí kết nối không gian di sản, bao gồm Kinh thành Trà Kiệu, khu đền tháp Mỹ Sơn, khu phố cổ Hội An đã tạo ra một sức hút khác biệt.

Ngoài ra, từ ga Trà Kiệu du khách còn có thể trải nghiệm các hoạt động du lịch nông thôn giàu bản sắc tại Vạn Buồng, Gò Nổi, Trà Nhiêu… nơi vẫn giữ được nhịp sống làng quê, nghề truyền thống và cảnh quan sinh thái nguyên sơ.

Từ ga Trà Kiệu du khách có thể dễ dàng khám phá các di sản văn hóa của Đà Nẵng và nhiều điểm du lịch nông thôn giàu bản sắc như Vạn Buồng, Gò Nổi, Trà Nhiêu. Ảnh: HOÀNG HÀ

“Khi tàu dừng ở ga Trà Kiệu, đó không chỉ là điểm xuống tàu, mà là nét chạm đầu tiên với vùng đất, con người, văn hóa xứ Quảng. Cạnh đó, sự hội tụ của các yếu tố về giao thông đường sắt, không gian di sản và làng quê đã tạo nên những lợi thế đặc thù cho khu vực ga Trà Kiệu” - ông Lê Hoàng Hà phân tích và cho biết, điều kiện, cơ hội đã có, vấn đề còn lại là sự quyết tâm và phối hợp giữa chính quyền địa phương, ngành du lịch và ngành đường sắt để biến nơi đây thành một điểm dừng chân thực sự hấp dẫn, đặc biệt trong bối cảnh tâm lý du lịch đang dịch chuyển theo hướng trải nghiệm chậm, bền vững và gắn với cộng đồng, những ga nhỏ như Trà Kiệu chắc chắn trở nên “sôi động” và níu chân du khách.

Giữa trưa, ga Trà Kiệu lại trở về vẻ vắng lặng quen thuộc. Ông Hồ Minh Thư chia sẻ, kể từ khi có các đoàn tàu du lịch, Tổng Công ty Đường sắt cũng quan tâm hơn đến cơ sở vật chất và điều kiện làm việc tại nhà ga. Quan trọng hơn, sự xuất hiện của những chuyến tàu du lịch đã mang lại một luồng sinh khí mới cho nhà ga vốn lặng lẽ.

“Chúng tôi mong thời gian tới sẽ có thêm nhiều đoàn tàu du lịch dừng chân tại Trà Kiệu. Nơi đây tuy nhỏ, nhưng nằm gần các điểm di sản văn hóa nổi tiếng, nếu được khai thác hợp lý, nhà ga có thể trở thành điểm kết nối du lịch hiệu quả”, ông Thư dẫn giải.

Chiều dần buông, tiếng tàu từ xa vọng tới trước khi rầm rập qua ga, để lại phía sau làn gió nóng và tiếng bánh sắt rít trên đường ray. Nhà ga Trà Kiệu lại chìm vào tĩnh lặng, nhưng trong ánh mắt dõi theo của ông Hồ Minh Thư dường như đang sáng lên niềm hy vọng về một tương lai không xa nơi đây sẽ xôn xao tiếng nói cười từ các đoàn khách du lịch đón đưa khách xuống ga Trà Kiệu mỗi ngày...

VĨNH LỘC