Làng mai truyền thống Thủ Đức hối hả vụ Tết, giữ hồn xuân giữa phố thị
Giữa tốc độ đô thị hóa nhanh, những vườn mai tại làng mai truyền thống Thủ Đức vẫn bền bỉ giữ hồn xuân, trở thành điểm nhấn văn hóa độc đáo của TP.HCM.
Chỉ còn gần 1 tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, "thủ phủ" làng mai truyền thống Thủ Đức ở TP.HCM đang bước vào cao điểm. Từ những gốc "lão mai" tiền tỷ đến các dòng bonsai bình dân đang hối hả xuống phố. Giữa tốc độ đô thị hóa nhanh, những vườn mai truyền thống vẫn bền bỉ giữ hồn xuân, trở thành điểm nhấn văn hóa độc đáo của TP.HCM.
Kỳ công gìn giữ giống "mai giảo"
Những ngày này, dọc đường Phạm Văn Đồng, đoạn qua cầu Bình Triệu, không khí xuân đã ngập tràn khi hàng chục nhà vườn bắt đầu giăng băng rôn, trưng bày những chậu mai đẹp nhất. Nổi bật và lâu đời nhất tại đây phải kể đến nhà vườn Hà Ba Trận.
Những nhà vườn truyền thống còn gìn giữ nghề trồng mai - Ảnh: Duy Phương
Nằm sâu trong phường Tam Bình (TP Thủ Đức cũ), vườn mai của nghệ nhân Nguyễn Văn Trận (Ba Trận) được xem là nơi lưu giữ những giá trị xưa cũ. Bà Trần Kim Ngân (con dâu ông Trận) cho biết, cơ sở được hình thành từ năm 1960 theo truyền thống cha truyền con nối. Đến năm 2006, ông Ba Trận giao lại cơ nghiệp cho con trai út là ông Nguyễn Thanh Hà tiếp quản. Hiện khu vườn đang lưu trữ, cắt ghép và nhân giống hơn 6.000 gốc mai bonsai.
Bà Trần Kim Ngân tâm huyết với phong cách mai bonsai - Ảnh: Duy Phương
Bà Ngân tự hào chia sẻ, làng mai Thủ Đức nức tiếng gần xa nhờ giống mai giảo (loại bông to, 9 cánh). Giới sành chơi từ Bắc chí Nam luôn săn lùng những gốc mai tại đây, đặc biệt là những "lão mai" có tuổi đời cả trăm năm. "Có những cây mai 200 năm cổ thụ, trước đây gia đình làm mai theo phong cách Nhật Bản, nên đã lấy bonsai theo phương pháp của Nhật. Bởi vậy rất khó và mất thời gian, 1 cây mai để nuôi cho lớn lên đến khi cho thuê được phải ngót nghét 50 năm", bà Ngân chia sẻ.
Vì quy trình tạo tác mai bonsai theo phương pháp này đòi hỏi sự kỳ công, bà Ngân tiết lộ có những khách hàng chịu chơi phải đặt hàng trước 5 năm mới chọn được một gốc ưng ý để chưng Tết. Mức giá thuê tại vườn dao động từ 4-5 triệu đồng, cá biệt có những cây cổ thụ giá trị lên tới cả tỷ đồng. Dù giá cao, nhưng khách hàng thân thiết vẫn luôn tìm về mỗi dịp Xuân sang.
Một nhà vườn trưng bày mai phục vụ nhu cầu mua sớm - Ảnh: Duy Phương
Rời Tam Bình, tìm về phường Hiệp Bình (cũng nằm trên địa bàn TP.Thủ Đức trước đây), đằng sau những dãy nhà phố san sát là không gian thoáng đãng của vườn mai Phương Bình. Trên diện tích 7.000m2, nghệ nhân Nguyễn Ngọc Phương đang sở hữu hơn 2.000 gốc mai thương phẩm và 500 cây mai con. Không khí lao động tại đây đang rất khẩn trương. Hàng chục nhân công tất bật nhặt lá, chỉnh dáng và vô chậu để kịp giao các đơn hàng đi miền Bắc và miền Tây. Ông Phương cho biết, năm nay ông đã bắt đầu đưa cây ra điểm trưng bày trên đường Phạm Văn Đồng để đón khách sớm.
Ông Nguyễn Ngọc Phương chăm chút cho từng gốc mai - Ảnh: Duy Phương
"Người ta đặt mai sớm để chơi tất niên thay vì đợi tới Tết. Công nhân, xí nghiệp nhiều nơi người ta nghỉ Tết đóng cửa sớm để về quê, do đó mình làm sớm để người ta có mai chơi Tết. Vườn mai của tôi trước nay có bao nhiêu người từng đặt hàng đều quay lại hết, khách cũ khách mới gì cũng quay lại", ông Phương cho biết.
Một cây mai đã bung hoa vàng rực rỡ - Ảnh: Duy Phương
Điểm đặc biệt của vườn ông Phương là có dòng mai gốc tứ quý. Loại này có ưu điểm kháng bệnh tốt, tuổi thọ cao hơn mai vàng thông thường và quan trọng nhất là khi gặp thời tiết lạnh hoa không bị rút, vẫn nở đúng hẹn. Hiện giá cho thuê tại vườn dao động từ 5 - 70 triệu đồng, giá bán từ 15 triệu - 600 triệu đồng/gốc.
Xu hướng chơi mai Tết 2026
Theo ghi nhận, dù tốc độ đô thị hóa nhanh, các vùng trồng mai truyền thống tại Thủ Đức vẫn được duy trì tập trung tại các phường Hiệp Bình Chánh, Hiệp Bình Phước và Linh Đông trước đây. Nhờ kỹ thuật chăm sóc lâu năm, mai Thủ Đức thường cho hoa to, sắc thắm, giữ vững thương hiệu trên thị trường. Về sức mua năm nay, các nhà vườn phấn khởi khi lượng đơn đặt hàng sớm ổn định, một số nơi đã được đặt cọc tới 80% số lượng cây. Mức giá bán và cho thuê nhìn chung giữ bình ổn so với năm ngoái.
Các nhà vườn chuẩn bị xong hàng trăm gốc mai phục vụ Tết - Ảnh: Duy Phương
Tuy nhiên, thị hiếu khách hàng có sự thay đổi nhẹ. Anh Trần Ngọc Lưu (ngụ phường Hiệp Bình Phước, TP.Thủ Đức trước đây) - một người chơi mai lâu năm nhận định, do tình hình kinh tế, người chơi có xu hướng cân nhắc kỹ lưỡng và có xu hướng tiết kiệm hơn. "Năm nay khách thuê tập trung vào dòng mai trưng ở văn phòng nhiều hơn. Còn các dòng mai lớn đã hạn chế lại bớt một chút. Tập trung vào các tầm giá bình dân, để sảnh văn phòng, căn hộ chung cư ở mức vừa phải", anh Lưu cho biết.
Xuân đang về trên từng nụ mai e ấp. Những chuyến xe chở mai xuống phố không chỉ mang theo sắc vàng rực rỡ mà còn chuyên chở cả không khí Tết, góp phần lưu giữ nét văn hóa truyền thống bình dị giữa dòng chảy hối hả của đô thị TP.HCM.
