Làng nghề Thượng Quán tất bật đón mùa cao điểm cuối năm

Phục vụ thị hiếu khách hàng

Những ngày này, không khí lại rộn ràng về với người dân làng nghề mộc điêu khắc thôn Thượng Quán. Dịp những tháng cuối năm là thời điểm mọi người ở đây lại bận rộn. Họ đang tất bật hoàn thiện công đoạn cuối cùng của những sản phẩm tượng, linh vật là các chú trâu, rồng, dê… bằng gỗ để kịp thời phục vụ khách hàng khắp cả nước mỗi dịp Tết đến Xuân về.

Người lao động ở làng nghề thôn Thượng Quán đang hoàn thiện các sản phẩm. Ảnh: PV

Không khí rộn ràng, tí tách đục chạm trong những xưởng đồ gỗ mỹ nghệ tại các xóm ở thôn Thượng Quán rất vui. Ngoài những sản phầm đồ gỗ truyền thống, năm nay những xưởng mỹ nghệ nơi đây lại đang tất bật chuẩn bị pha gỗ để hoàn thiện sản phẩm linh vật là các chú dê, rồng, trâu…kịp phục vụ khách hàng.

Theo Chủ tịch Hội làng nghề mộc điêu khắc thôn Thượng Quán Nguyễn Văn Sử, "Linh vật" của năm 2027 là con dê nên đi dọc đường làng đâu đâu cũng thấy gỗ đã được xẻ thành từng khúc xếp ở ven đường chờ đến tháng 10-2026 sẽ đục đẽo tạo thành sản phẩm có giá trị. Từ những khúc gỗ khô vô tri vô giác, các nghệ nhân chế tác thành hình những bức tượng, con vật độc đáo.

Chị Trần Diễm My, chủ xưởng mộc thủ công mỹ nghệ ở thôn Thượng Quán cho biết, để phục vụ nhu cầu tiêu dùng cũng như xu hướng sản xuất con linh vật năm nay, xưởng mộc điêu khắc của gia đình đã chuẩn bị gỗ và bắt đầu nghiên cứu mẫu linh vật từ tháng 8/2026.

Khác với những năm trước, do năm nay kinh tế gặp nhiều khó khăn nên các gia đình làm nghề mộc tại thôn Thượng Quán cần phải tính toán kỹ hơn. Thời gian cao điểm sẽ làm muộn hơn mọi năm, số lượng sản phẩm, công đoạn đục tượng hoặc đục đẽo con linh vật cần tuân thủ yêu cầu đầu ra, với mục tiêu cuối cùng để có mẫu mã đẹp, bắt mắt phục vụ thị hiếu khách hàng.

Chủ tịch Hội làng nghề mộc điêu khắc thôn Thượng Quán Nguyễn Văn Sử chia sẻ, để đưa ra thị trường các mẫu linh vật dê năm nay phải đẹp, bảo đảm đầy đủ các yếu tố về chất lượng, kích thước, hình dáng thì nhiều xưởng sẽ có 2 hình thức sản xuất là đục hoàn toàn bằng tay hoặc sản xuất bằng máy. Mẫu mã, kích thước sẽ được sản xuất theo nhu cầu của khách hàng.

Người lao động tại làng nghề thôn Thượng Quán miệt mài tập trung tạo ra sản phẩm chất lượng. Ảnh: PV

“Với tất cả mẫu tượng, linh vật của chủ đề năm nay là con dê lớn nhỏ, đến nay xưởng mộc của gia đình tôi đã chuẩn bị gỗ rồi chờ đến tháng 10-2026 mới bắt đầu đục đẽo để đưa ra thị trường bán buôn trực tiếp và bán online. Giá mỗi sản phẩm tùy vào kích cỡ to nhỏ. Đặc biệt, công tác chuẩn bị sản phẩm linh vật dê bằng gỗ cho những ngày cận tết và đầu năm mới", chị My bộc bạch.

Còn theo lời nghệ nhân Phạm Văn Nga, chủ cơ sở xưởng đồ gỗ điêu khắc mỹ nghệ của thôn Thượng Quán cho biết, năm nay theo dự đoán của người dân làng nghề có điểm đặc biệt là khách hàng chủ yếu chọn đặt những chú dê thể hiện với hình ảnh thần thái sống động, chân bước vững chắc mang ý nghĩa cầu mong sự bình an, sung túc và may mắn.

Mẫu tượng linh vật dê làm bằng gỗ năm nay chủ yếu được đục đẽo đứng trên núi đá và chú dê đứng trên những đồng tiền xu hoặc những đồng tiền xu bao quanh các chú dê là chính với mong muốn bước sang năm mới tài lộc, khỏe mạnh sẽ được nhiều khách hàng quan tâm, ưa chuộng.

Tiếp tục duy trì sản xuất

Chủ tịch Hội làng nghề mộc điêu khắc thôn Thượng Quán Nguyễn Văn Sử cho hay, do thời điểm năm nay nguồn hàng tiêu thụ khó khăn nên nhiều lao động đã chọn một số nghề khác có thu nhập cao hơn. Tuy nhiên, với gia đình đã đầu tư mua máy đục CNC vẫn tiếp tục duy trì làm nghề.

Đi dọc đường làng thôn Thượng Quán những ngày này đâu đâu cũng thấy gỗ được pha chế xếp ven đường chờ ngày để đục đẽo tạo ra sản phẩm tượng và con linh vật phục vụ tết. Ảnh: PV

Tính đến thời điểm hiện nay, nếu mỗi cơ sở sản xuất bằng máy thì một ngày sẽ đưa ra 7 -10 bức tượng hoặc linh vật đục thô, tùy thuộc vào kích thước to nhỏ. Với những mẫu linh vật to, nhiều chi tiết thì sản xuất bằng máy cần từ 1 - 2 ngày. Còn nếu đục hoàn toàn bằng tay thì một con linh vật cần tới 3 - 4 ngày tùy theo hình con vật.

Những nghệ nhân ở làng nghề mộc điêu khắc thôn Thượng Quán thời gian qua chủ yếu sử dụng gỗ hương đá để làm những bức tượng, những con linh vật bằng gỗ do giá thành hợp lý, chất lượng tốt. Hình ảnh những bức tượng gỗ hoặc linh vật bằng gỗ được đục đẽo, điêu khắc tỉ mỉ để có được những sản phẩm đẹp nhất, thu hút người sử dụng.

Cũng theo Chủ tịch Hội làng nghề mộc điêu khắc thôn Thượng Quán Nguyễn Văn Sử, thôn Thượng Quán hiện có 583 hộ với 2.043 nhân khẩu. Thượng Quán được sáp nhập từ thôn Thượng Cung và Định Quán từ tháng 7-2026. Trước đây, 80% nhân khẩu nơi đây làm nghề mộc điêu khắc, đến nay chỉ còn khoảng 60% gia đình làm nghề, do sức tiêu thu sản phẩm ngày một khó khăn.

Nói về hoạt động của làng nghề mộc điêu khắc Thượng Quán, Phó Chủ tịch UBND xã Thường Tín Nguyễn Văn Tản khẳng định, nhờ có làng nghề truyền thống nên đã giải quyết được việc làm cho lao động, nâng cao đời sống người dân. Không những vậy, nghề mộc của thôn Thượng Quán còn giúp nhiều hộ thoát nghèo, vươn lên làm giàu.

Bên cạnh đó, thời gian qua hoạt động sản xuất làng nghề mộc còn giúp địa phương sớm hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới nâng cao. Để thích ứng với sản xuất ở thời kỳ công nghệ số, hàng trăm gia đình cũng đã đầu tư mua máy đục CNC phục vụ sản xuất và thường xuyên bán hàng online rất hiệu quả.

Những chiếc máy đục CNC phục vụ sản xuất tại làng nghề mộc điêu khắc thôn Thượng Quán hoạt động hết công suất để tạo ra sản phẩm. Ảnh: PV

“Nhờ có hoạt động sản xuất của làng nghề truyền thống ở thôn Thượng Quán đã tạo thu nhập đến cuối năm 2025 đạt khoảng 90 triệu đồng/người/năm. Số hộ cận nghèo và hộ có hoàn cảnh khó khăn của thôn Thượng Quán được đẩy lùi. Tình hình an ninh trật tự trên địa bàn luôn ổn định…”, ông Nguyễn Văn Tản nhấn mạnh.