Làng Sóc bén duyên với cây đào

Bén rễ trên đất làng Sóc (xã Sóc Đăng xưa, Đoan Hùng nay) chưa đầy ba thập niên, cây đào đã trở thành sinh kế và niềm tự hào của nhiều gia đình nơi đây. Đến mức, người dân lấy tên Làng hoa đào để đặt cho thôn xóm. Nhà nhà học nhau mua giống, cắt ghép, uốn cành tạo dáng, tính toán thời tiết, háo hức đợi Xuân về, khi những vườn đào bung nở rực rỡ, mang theo hy vọng về một cái Tết sung túc, đủ đầy.

Đào cảnh bén rễ

Đã thành thông lệ, đầu giờ sáng, hàng chục người trồng đào cảnh thuộc HTX Nông nghiệp và Dịch vụ tổng hợp Sóc Đăng (xã Đoan Hùng) lại tề tựu quanh bàn trà nhà ông Phạm Quốc Huy (thôn Tân Minh) để trò chuyện, trao đổi kinh nghiệm trồng, chăm sóc và tạo dáng đào cảnh. Những ngày giáp Tết cũng là thời điểm quan trọng nhất đối với người trồng đào. Tuốt lá, đảo bầu sớm hay muộn đều có thể quyết định thành bại của cả vụ đào. Nhìn những cơn mưa ngày càng nặng hạt, ông Huy trầm ngâm: “Năm nay thời tiết không mấy thuận lợi, phải thật thận trọng, tính toán kỹ lưỡng. Theo tôi, có lẽ nên tuốt lá muộn hơn lịch hằng năm khoảng dăm ngày...”. Những người cùng ngồi quanh bàn trà, mái đầu đã điểm bạc, tay xoay chén chè nóng, mắt hướng ra vườn, đăm chiêu suy tính.

Gia đình ông Phạm Quốc Huy hiện có hơn 300 gốc đào rừng chờ thời điểm tuốt lá, kích cho hoa nở đúng dịp Tết.

Gia đình ông Phạm Quốc Huy hiện có hơn 300 gốc đào rừng chờ thời điểm tuốt lá, kích cho hoa nở đúng dịp Tết.

Sự cẩn trọng ấy hoàn toàn có cơ sở. Gia đình ông Huy hiện có hơn 300 gốc đào rừng, trong đó hơn 100 gốc có dáng thế đẹp, dự kiến giá bán dịp Tết có thể đạt trên 5 triệu đồng/cây. Nếu cho thuê chơi Tết trong khoảng một tháng, mỗi cây cũng có giá từ 3 - 3,5 triệu đồng. Khoảng 200 gốc còn lại có giá bán từ 2,7 - 3 triệu đồng. Nếu mọi việc thuận lợi, vườn đào có thể mang về doanh thu cả tỷ đồng.

Vốn là nông dân quen với đồng ruộng, có thời điểm vợ chồng ông Huy canh tác cả mẫu ruộng. Cuộc sống không đến mức thiếu đói nhưng cũng chẳng mấy khi dư dả. Ngoài làm ruộng, ông còn theo các toán thợ xây để kiếm thêm thu nhập. Năm 2006, khi phong trào trồng đào cảnh bắt đầu phát triển trong thôn, ông tìm mua vài chục cây giống về trồng thử. Vụ đầu tiên thắng đậm, đào được giá, lợi nhuận cao hơn hẳn trồng lúa. Nhận thấy hướng đi mới mang lại hiệu quả kinh tế, ông quyết định cải tạo toàn bộ khu vườn để chuyên canh đào cảnh.

Vừa làm vừa học hỏi kinh nghiệm từ bạn bè, người đi trước, ông còn tìm đến những vùng trồng đào nổi tiếng để tham quan, tìm hiểu kỹ thuật. Từ đào cành, đào thông (gốc đào 2-3 năm tuổi, được tạo dáng hình tháp như cây thông) có giá trị kinh tế chưa cao, những năm gần đây, ông chuyển hẳn sang trồng đào rừng. Phôi đào được ông lặn lội tìm mua tận các bản làng ở Lào Cai, Sơn La với giá cả triệu đồng mỗi phôi. Sau đó, phải chăm chút, uốn sửa, tạo dáng trong thời gian dài mới có thể đưa ra thị trường.

Cùng với ông Huy, gia đình ông Nguyễn Trung Dũng hiện có hơn 200 gốc đào rừng, ông Phạm Văn Thái có hơn 100 gốc đang chờ xuất bán dịp Tết. Trên khắp các khu vườn còn có hàng nghìn gốc đào thông, đào cành. Những vườn đào nối tiếp nhau xanh tốt, tạo nguồn sinh kế có giá trị, giúp nhiều gia đình từng bước vươn lên khá giả.

Gia đình ông Phạm Văn Thái - Giám đốc HTX Nông nghiệp và Dịch vụ tổng hợp Sóc Đăng sở hữu hơn 200 gốc đào rừng.

Gia đình ông Phạm Văn Thái - Giám đốc HTX Nông nghiệp và Dịch vụ tổng hợp Sóc Đăng sở hữu hơn 200 gốc đào rừng.

Nghề trồng đào không phải nghề truyền thống của người dân làng Sóc. Cây đào xuất hiện trên vùng đất này mới khoảng ba thập niên trở lại đây. Người dân trong thôn vẫn nhớ câu chuyện năm 2000, ông Nguyễn Kim Khang trong một lần qua thị xã Phú Thọ đã mua mấy cây về trồng chơi trong vườn. Đến Tết năm ấy, đào bung hoa rực rỡ, ai đi qua cũng dừng lại ngắm nhìn, xuýt xoa khen đẹp. Gia đình đang lúc túng bấn, con trai ông là anh Nguyễn Ngọc Quý nảy ra ý định chặt mấy cành mang ra chợ bán. Không ngờ, khách hỏi mua đông, hết đợt này lại có người tìm đến đặt hàng. Thấy nhu cầu thị trường, sau Tết, anh Quý bắt xe về các vườn ươm mua giống, cải tạo đất trồng kín khu vườn gia đình. Thấy hiệu quả, nhiều hộ trong thôn cũng làm theo, tìm mua giống, học hỏi kỹ thuật chăm sóc. Làng đào Sóc Đăng dần hình thành từ đó.

Đất cằn thắm hoa

Cách Quốc lộ 2 chưa đầy trăm mét, chiếc cổng khang trang mang dòng chữ “Làng hoa đào khu 6 Sóc Đăng” nổi bật, như lời giới thiệu đầy tự hào về nghề trồng đào của người dân nơi đây. Cổng làng được dựng năm 2024, cũng là thời điểm HTX Nông nghiệp và Dịch vụ tổng hợp Sóc Đăng ra đời, đánh dấu bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết, tổ chức sản xuất.

Cổng làng hoa đào.

Cổng làng hoa đào.

Ông Phạm Văn Thái, Giám đốc HTX, đồng thời là chủ vườn có khoảng 400 gốc đào, trong đó hơn 100 gốc đào rừng, cho biết: “HTX hiện có 35 thành viên trồng đào với tổng diện tích khoảng 5 ha. Đào cảnh làng Sóc có ba loại chính là đào rừng, đào thông và đào cành. Những năm gần đây, thị trường có xu hướng ưa chuộng các gốc đào rừng kích thước lớn, dáng thế đẹp nên người trồng tập trung tìm phôi, tạo thế, ghép cành. Trên một gốc đào rừng có thể ghép cả đào phai, đào bích với giống hoa kép, cánh to, đẹp. Chúng tôi đang tính toán, thử nghiệm ghép thêm bạch đào để tăng sự độc đáo, hấp dẫn cho sản phẩm trưng bày dịp Tết”.

Nghề trồng đào cảnh không quá nặng nhọc như nhiều công việc đồng áng, nhưng để có thu nhập cao, người trồng phải nắm vững kỹ thuật và tích lũy kinh nghiệm. Từ chọn giống, chăm sóc, cắt tỉa đến uốn cành, tạo thế, ghép mắt đều đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên trì. Đặc biệt, khả năng dự đoán thời tiết có ý nghĩa quyết định trong những thời điểm như tuốt lá, đảo bầu. Chỉ cần tính toán sai lệch, đào có thể nở quá sớm hoặc quá muộn, khiến cả vụ sản xuất mất giá. Không ít hộ từng phải chờ thêm một năm vì hàng trăm gốc đào không kịp bung hoa đúng dịp Tết. Bên cạnh đó, sâu bệnh cũng là nguy cơ thường trực, đòi hỏi người trồng phải kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời bảo vệ mầm, lộc và chất lượng cây.

Chăm sóc đào cảnh cần tỷ mỉ, phán đoán chính xác diễn biến thời tiết.

Chăm sóc đào cảnh cần tỷ mỉ, phán đoán chính xác diễn biến thời tiết.

Những năm gần đây, nghề trồng đào ở Tân Minh ngày càng phát triển. Đào nơi đây được thị trường đánh giá cao nhờ dáng thế đa dạng, nụ dày, hoa đẹp, lộc xanh. Thu nhập từ cây đào giúp đời sống người dân cải thiện rõ rệt. Theo thống kê của địa phương, các gia đình trồng đào trong thôn hiện không còn hộ nghèo; doanh thu từ đào cảnh hằng năm đạt trên 3 tỷ đồng. Mỗi dịp Tết, đào Tân Minh được lựa chọn đưa lên trưng bày tại khu vực trung tâm huyện trước đây, góp phần quảng bá sản phẩm. Các vườn đào cũng trở thành điểm đến thu hút khách tham quan, chọn mua cây và chụp ảnh. Năm vừa qua, Hội Nông dân xã Đoan Hùng còn tổ chức livestream giới thiệu, quảng bá đào cảnh, thu hút đông đảo người dân theo dõi.

Bà Cao Thị Thu Phương, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ, Chủ tịch Hội Nông dân xã Đoan Hùng, chia sẻ: “Nghề trồng đào cảnh ở thôn Tân Minh đang phát huy hiệu quả kinh tế, giúp người dân có nguồn thu nhập ổn định. Đây là hướng phát triển kinh tế phù hợp với tiềm năng, thế mạnh của địa phương, được Đảng ủy, chính quyền và Hội Nông dân xã quan tâm định hướng, nhân rộng. Trước mắt, chúng tôi tiếp tục hỗ trợ bà con về kỹ thuật trồng, chăm sóc, xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm và hoàn thiện các thủ tục đề nghị công nhận sản phẩm OCOP 3 sao. Về lâu dài, địa phương sẽ nghiên cứu phát triển dịch vụ du lịch tham quan, trải nghiệm vườn đào dịp Tết, kết hợp với các hoạt động văn hóa, văn nghệ truyền thống”.

Vườn đào đợi tuốt lá, phục vụ người chơi cây cảnh trong dịp Tết cổ truyền dân tộc.

Vườn đào đợi tuốt lá, phục vụ người chơi cây cảnh trong dịp Tết cổ truyền dân tộc.

Từ vài cây đào trồng chơi trong vườn nhà đến những khu vườn hàng trăm gốc, rồi một làng nghề đang dần định hình, cây đào đã mang đến cho người dân Đoan Hùng không chỉ nguồn thu nhập đáng kể mà còn tạo dựng niềm tin vào hướng phát triển kinh tế từ lợi thế quê hương. Những nụ đào đang căng mình đón nắng, chờ ngày bung nở cũng là lúc người trồng đào gửi gắm kỳ vọng về một mùa Xuân no ấm, đủ đầy.

Hà Phương

Nguồn Phú Thọ: https://baophutho.vn/lang-soc-ben-duyen-voi-cay-dao-264778.htm