Lãnh đạo nhiều nước châu Âu kêu gọi EU đóng vai trò chiến lược, chủ động hơn tại Bắc Cực

Các nước EU tăng cường hiện diện khi Bắc Cực trở thành địa bàn địa chính trị chiến lược. Ảnh: Newsinbox.

Tại cuộc họp ngày 14/9 với sự tham dự của lãnh đạo 12 nước châu Âu, các bên nhận định Bắc Cực đã trở thành “điểm nóng địa chính trị”, đồng thời kêu gọi EU đóng vai trò chiến lược và chủ động hơn tại khu vực Bắc Cực thuộc châu Âu.

Cuộc họp có sự tham dự của lãnh đạo các nước Phần Lan, Đan Mạch, Estonia, Pháp, Hy Lạp, Đức, Latvia, Litva, Hà Lan, Ba Lan, Romania và Thụy Điển. Các bên đã tập trung thảo luận về cạnh tranh ảnh hưởng tại Bắc Cực trong bối cảnh băng tan do biến đổi khí hậu đang mở ra thêm nhiều cơ hội về giao thông hàng hải, đánh bắt thủy sản và khai thác khoáng sản.

Phát biểu trong một cuộc họp báo, Thủ tướng Đức Friedrich Merz nhận định Bắc Cực đã trở thành “điểm nóng địa chính trị”. Mặc dù Đức không phải quốc gia Bắc Cực, ông cho rằng sự hiện diện của Đức tại cuộc họp cho thấy tầm quan trọng ngày càng lớn của khu vực đối với an ninh chung của châu Âu. Ông nhấn mạnh thời kỳ châu Âu ít quan tâm đến khu vực phía Bắc đã kết thúc.

Nga, Canada, Iceland, Na Uy và Mỹ được coi là các quốc gia Bắc Cực, bên cạnh các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) là Phần Lan, Thụy Điển và Đan Mạch. Tất cả các nước này ngày càng tham gia vào cuộc cạnh tranh địa chính trị tại khu vực, trong bối cảnh băng tan do biến đổi khí hậu đang mở ra những cơ hội mới về an ninh và kinh tế.

Cạnh tranh tại Bắc Cực cũng làm gia tăng những bất đồng giữa các đồng minh NATO. Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch nhưng không nằm trong EU, trở thành một trong những vấn đề gây căng thẳng trong quan hệ giữa EU và Hoa Kỳ. Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần cho rằng Đan Mạch không đủ khả năng bảo vệ Greenland trước các mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc.

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết các bên đều nhận thấy Greenland đang chịu “sức ép rất lớn”.

Tuần trước, EU đã ký tuyên bố với Greenland, cam kết tăng cường quan hệ đối tác và công bố gói đầu tư trị giá 200 triệu euro (232 triệu USD). Động thái này được xem là nhằm củng cố quan hệ với Greenland trong bối cảnh Tổng thống Trump nhiều lần đề cập khả năng sáp nhập vùng lãnh thổ tự trị này vào Mỹ.