Mỹ lần đầu thừa nhận có vũ khí trên quỹ đạo

Thông tin được Bộ trưởng Không quân Mỹ Troy Meink tiết lộ trong bài phát biểu khai mạc Hội nghị Không quân, Vũ trụ và An ninh mạng năm 2026 của Hiệp hội Lực lượng Không quân và Vũ trụ, tổ chức tại National Harbor, bang Maryland.

Một tên lửa cất cánh từ Trạm Không gian Cape Canaveral mang theo hai vệ tinh trong sứ mệnh USSF-106 tuyệt mật của Lực lượng Không gian Mỹ năm 2025. (Ảnh: Getty Images)

Trong bài phát biểu, ông Meink nhấn mạnh Mỹ phải duy trì khả năng đối phó với những mối đe dọa đang thay đổi nhanh chóng, bất kể chúng xuất hiện ở đâu.

Đáng chú ý, ông cho biết Lực lượng Không gian Mỹ hiện đã có "các loại vũ khí kiểm soát không gian trên quỹ đạo", được thiết kế nhằm bảo vệ lực lượng liên quân trước những hành động thù địch của đối phương.

Ông không tiết lộ loại vũ khí nào đang được triển khai, số lượng bao nhiêu hay chúng có khả năng thực hiện những nhiệm vụ cụ thể nào. Bộ trưởng Không quân Mỹ chỉ nhấn mạnh rằng sự hiện diện của các hệ thống này có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng răn đe.

Khi được hỏi thêm trong phiên thảo luận sau bài phát biểu, Meink tiếp tục từ chối cung cấp chi tiết, đồng thời cho biết cách lựa chọn từ ngữ trong tuyên bố của ông đã được cân nhắc rất kỹ.

Ông nhấn mạnh rằng Mỹ cần duy trì ưu thế không chỉ trên không mà cả trong không gian.

Vũ khí Mỹ có thể vô hiệu hóa vệ tinh đối phương

Theo Washington Post, một quan chức Mỹ cho biết công nghệ mà ông Meink đề cập có thể bao gồm khả năng "vô hiệu hóa" vệ tinh của đối phương trong trường hợp những vệ tinh đó được sử dụng để nhắm mục tiêu vào lực lượng hoặc tài sản không gian của Mỹ.

Tuy nhiên, những thông tin này chưa cho biết Mỹ đang sở hữu chính xác loại hệ thống nào và chúng đã đạt đến mức độ triển khai tác chiến ra sao.

Hiện không có một lệnh cấm quốc tế chung đối với việc đưa vũ khí lên không gian, miễn là những hệ thống đó không phải vũ khí hủy diệt hàng loạt. Điều này tạo ra khoảng trống để các quốc gia phát triển nhiều loại năng lực quân sự khác nhau trên quỹ đạo.

Việc Washington công khai đề cập đến vũ khí không gian diễn ra trong bối cảnh Mỹ ngày càng coi không gian là một chiến trường quân sự quan trọng.

Từ Lực lượng Không gian đến Golden Dome

Tổng thống Mỹ Donald Trump thành lập Lực lượng Không gian Mỹ vào năm 2019, trong nhiệm kỳ đầu tiên và mô tả không gian là "lĩnh vực tác chiến mới nhất của thế giới".

Năm 2025, ông Trump cũng công bố kế hoạch Golden Dome, một hệ thống phòng thủ tên lửa nhiều lớp nhằm bảo vệ toàn bộ lãnh thổ Mỹ. Một trong những ý tưởng được đề cập trong kế hoạch là triển khai các tên lửa đánh chặn trên không gian.

Nếu được hiện thực hóa, phương án này sẽ đánh dấu bước phát triển đáng kể trong cách Mỹ tổ chức phòng thủ tên lửa và sử dụng không gian cho mục đích quân sự.

Moscow đã nhiều lần cảnh báo về nguy cơ quân sự hóa không gian. Tháng 3, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov lên án điều ông gọi là "quân sự hóa không gian" và cho rằng dự án Golden Dome có thể tạo ra "mối đe dọa đáng kể đối với sự ổn định chiến lược". Không chỉ Mỹ, Nga, Trung Quốc và Ấn Độ cũng đã tiến hành nhiều cuộc thử nghiệm liên quan đến vũ khí chống vệ tinh từ những năm 2000.

Một trong những sự kiện đáng chú ý xảy ra vào tháng 11/2021, khi Nga sử dụng tên lửa để phá hủy một vệ tinh do thám thời Liên Xô đã ngừng hoạt động. Vụ thử tạo ra một lượng lớn mảnh vỡ trên quỹ đạo và làm dấy lên những lo ngại về nguy cơ đối với các vệ tinh khác.

Bộ Ngoại giao Nga khi đó khẳng định hoạt động này phù hợp với luật pháp quốc tế và không nhằm vào bất kỳ quốc gia cụ thể nào.