Lập trình viên mảng AI lo sợ bị chính công nghệ mình tạo ra thay thế

Các cuộc biểu tình vào giờ ăn trưa hàng tuần bên ngoài văn phòng Microsoft Korea tại Seoul đã khiến công ty trở thành biểu tượng cho nỗi bất an ngày càng lan rộng trong giới lao động trí thức tại Hàn Quốc. Ảnh: Reuters - Yonhap.

Mỗi tuần một lần vào giờ nghỉ trưa, một nhóm nhân viên lại tập trung bên ngoài văn phòng Microsoft Korea tại Seoul để biểu tình. Những cuộc tụ tập quy mô nhỏ nhưng đều đặn này đã trở thành biểu tượng cho tâm lý lo ngại lan rộng trong khối lao động văn phòng, khi AI ngày càng được triển khai sâu vào hoạt động doanh nghiệp.

“ĐÀO TẠO NGƯỜI THAY THẾ CHÍNH MÌNH”

Theo công đoàn Microsoft Korea, trong vòng ba năm qua, khoảng 50 vị trí việc làm - chủ yếu là các nhà phát triển phần mềm - đã bị ảnh hưởng bởi các đợt tái cơ cấu gắn với việc ứng dụng AI. Công đoàn cảnh báo rằng khi công nghệ này tiếp tục được triển khai mạnh mẽ hơn, khoảng 10% trong tổng số gần 550 vị trí còn lại có thể đối diện rủi ro.

Một trong những nguyên nhân gây lo lắng lớn nhất, theo ông Kwak Chang-yong, Tổng thư ký công đoàn, là việc người lao động được yêu cầu trực tiếp tham gia huấn luyện các hệ thống AI có khả năng tự động hóa công việc của họ.

Tại một bộ phận hỗ trợ kỹ thuật xử lý các yêu cầu qua điện thoại và email từ khách hàng sử dụng sản phẩm Microsoft, nhân viên được giao nhiệm vụ đào tạo một tác nhân AI có thể tự động đề xuất giải pháp cho các sự cố. “Điều này khiến họ không tránh khỏi câu hỏi: "Sau khi hoàn thành việc huấn luyện này, vai trò của tôi sẽ ra sao?’", ông Kwak cho biết.

Tại Mỹ, Microsoft từng thông báo kế hoạch cắt giảm tới 9.000 lao động vào tháng 7/2025. Tuy nhiên, ở Hàn Quốc, việc sa thải quy mô lớn gặp nhiều rào cản pháp lý do luật lao động yêu cầu doanh nghiệp phải chứng minh sự cần thiết cấp bách về mặt kinh doanh và tuân thủ các quy trình tham vấn nghiêm ngặt.

Dù vậy, theo công đoàn, nỗi lo của người lao động không vì thế mà giảm bớt. Thay vì sa thải trực tiếp, một số doanh nghiệp có thể sử dụng các biện pháp gián tiếp như điều chuyển nhân viên sang công việc không phù hợp với chuyên môn, hoặc không giao nhiệm vụ cụ thể, nhằm tạo áp lực khiến họ tự nguyện rời đi.

Đáng chú ý, quá trình tái cơ cấu tại Microsoft Korea không chỉ ảnh hưởng đến các kỹ sư phần mềm mà còn mở rộng sang các bộ phận marketing và nhân sự, cho thấy tác động của AI không còn giới hạn trong lĩnh vực công nghệ thuần túy.

AI BÙNG NỔ, NHƯNG VIỆC LÀM KHÔNG “BÙNG THEO”

Theo đại diện công đoàn, làn sóng AI hiện nay mang lại lợi ích rõ rệt cho năng suất và lợi nhuận doanh nghiệp, nhưng lại chưa mang đến cảm giác “bùng nổ” cho người lao động, xét về thu nhập và mức độ ổn định việc làm. Các tập đoàn công nghệ lớn được cho là đang ưu tiên đầu tư vào AI hơn là vào đào tạo lại và bảo đảm tương lai nghề nghiệp cho lực lượng lao động hiện hữu.

Trước thực tế đó, công đoàn Microsoft Korea yêu cầu doanh nghiệp tăng cường cam kết về an ninh việc làm và triển khai các chương trình đào tạo lại kỹ năng. Từ đầu tháng 12/2025, các thành viên công đoàn đã tổ chức biểu tình vào giờ trưa mỗi thứ Hai và tuyên bố sẽ tiếp tục cho đến khi ban lãnh đạo đáp ứng các yêu cầu này.

Phản hồi với báo chí, Microsoft khẳng định công ty đang đổi mới một cách có trách nhiệm và tuân thủ đầy đủ pháp luật Hàn Quốc. Doanh nghiệp cho biết vẫn tạo ra và duy trì các việc làm chất lượng cao thông qua đầu tư liên tục, đồng thời áp dụng hệ thống đãi ngộ công bằng, dựa trên vai trò, hiệu quả công việc và mức độ cạnh tranh của thị trường.

NỖI LO KHÔNG CHỈ CỦA RIÊNG MICROSOFT

Thực tế, Microsoft chỉ là một ví dụ điển hình trong bức tranh rộng lớn hơn của thị trường lao động Hàn Quốc. Một báo cáo năm 2023 của Viện Phát triển Hàn Quốc (KDI) cho thấy gần 39% số việc làm hiện nay thuộc các vị trí mà hơn 70% nhiệm vụ đã có thể được AI đảm nhận.

Xa hơn, KDI cảnh báo rằng vào khoảng năm 2030, gần 90% nhiệm vụ trong khoảng 90% nhóm nghề nghiệp, về mặt lý thuyết, có thể được tự động hóa nhờ AI.

Đáng lo ngại hơn, tác động của AI dường như đang tập trung mạnh vào lao động trẻ. Theo Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc, trong giai đoạn 2022-2025, số việc làm dành cho nhóm tuổi 15-29 đã giảm khoảng 211.000 vị trí, trong đó có tới 208.000 việc làm thuộc các ngành có mức độ ứng dụng AI cao.

Các số liệu này cho thấy, bên cạnh những yếu tố kinh tế và nhân khẩu học, tự động hóa và AI đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình - và thu hẹp - triển vọng việc làm, đặc biệt đối với thế hệ lao động trẻ tại Hàn Quốc.

Trọng Hoàng