Laser diệt 30 con muỗi mỗi giây có thật sự bá đạo?

Một thiết bị diệt muỗi bằng laser đến từ Trung Quốc đang gây chú ý mạnh trên mạng xã hội nhờ lời quảng cáo đầy ấn tượng: có thể phát hiện và tiêu diệt tới 30 con muỗi mỗi giây mà không cần dùng hóa chất. Sản phẩm do startup Photon Matrix Lab phát triển, hướng đến việc thay thế những phương pháp quen thuộc như thuốc xịt, nhang muỗi hay bẫy điện. Tuy nhiên, đằng sau những thông số mang màu sắc viễn tưởng này vẫn còn không ít câu hỏi về hiệu quả thực tế và mức độ an toàn.

Theo thông tin được nhà sản xuất công bố, thiết bị hoạt động giống một hệ thống phòng thủ thu nhỏ dành riêng cho côn trùng. Công nghệ LiDAR được sử dụng để quét không gian và phát hiện mục tiêu, sau đó hệ thống laser xung năng lượng cao xác định vị trí để xử lý con muỗi đang bay. Đây là một cách tiếp cận hoàn toàn khác so với các thiết bị diệt côn trùng phổ biến hiện nay, bởi mục tiêu được phát hiện và xử lý ngay giữa không trung thay vì phải tiếp xúc với bề mặt hoặc bị dụ vào bẫy.

Thiết bị diệt muỗi bằng laser của Photon Matrix Lab kết hợp LiDAR, laser và AI để phát hiện mục tiêu trong không gian.

Đáng chú ý, Photon Matrix Lab không chỉ sử dụng laser mà còn bổ sung nhiều lớp công nghệ nhằm hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến con người và vật nuôi. Hệ thống được trang bị radar sóng milimet cùng mô-đun thị giác AI để liên tục phân tích khu vực hoạt động. Theo thiết kế được công bố, khi phát hiện người hoặc thú cưng xuất hiện trong vùng nguy hiểm, hệ thống sẽ ngắt tia laser. Nhà sản xuất cho biết thời gian phát hiện và khóa mục tiêu chỉ khoảng 3 miligiây, trong khi hiệu suất tối đa được quảng bá lên tới 30 con muỗi mỗi giây. Thiết bị hoạt động hiệu quả nhất với những con muỗi có kích thước từ 2-20 mm và tốc độ bay dưới 1 m/s.

Tuy nhiên, những con số nói trên cần được nhìn nhận thận trọng. Thiết bị có hai phiên bản, trong đó mẫu tiêu chuẩn sở hữu phạm vi hoạt động khoảng 3 m, còn bản Pro có thể mở rộng tới 6 m với góc quét 90 độ. Đáng chú ý, hệ thống được thiết kế chuyên biệt cho muỗi nên khả năng xử lý các loại côn trùng bay nhanh hơn, chẳng hạn ruồi nhà, bị hạn chế đáng kể. Chính nhà sản xuất cũng thừa nhận hiệu suất giảm khi mục tiêu vượt quá tốc độ di chuyển phù hợp. Điều này cho thấy thiết bị không phải một hệ thống laser có thể tự động “dọn sạch” mọi loại côn trùng trong nhà như cách một số nội dung trên mạng xã hội dễ khiến người dùng hình dung.

Thiết bị được quảng bá có thể hoạt động trong bóng tối và xử lý muỗi mà không cần hóa chất.

Điểm hấp dẫn nhất của công nghệ này nằm ở việc nó có thể hoạt động mà không cần sử dụng thuốc diệt côn trùng. Về lý thuyết, đây là ưu thế đáng kể đối với những gia đình không muốn sử dụng hóa chất trong phòng ngủ hoặc không thích mùi của các sản phẩm xua muỗi. Thiết bị cũng được hướng đến những không gian như phòng ngủ, sân hiên và có thể hoạt động vào ban đêm. Photon Matrix Lab đã bắt đầu thử nghiệm thực địa tại một số khu vực ngoài trời ở Tân Cương, Trung Quốc, nơi các thiết bị được đặt trên chân đế và tự động hoạt động sau khi trời tối.

Dù vậy, công nghệ laser diệt muỗi vẫn chưa thể được xem là một sản phẩm đã chứng minh đầy đủ hiệu quả. Con số 30 con muỗi mỗi giây hiện chủ yếu dựa trên thông tin do nhà sản xuất cung cấp và chưa được một đơn vị kiểm nghiệm độc lập xác nhận. Những vấn đề quan trọng như khả năng duy trì hiệu suất trong căn phòng có nhiều vật cản, độ chính xác khi mục tiêu xuất hiện ở nhiều hướng hay nguy cơ đối với mắt người vẫn cần được đánh giá thêm. Đặc biệt, việc sử dụng laser công suất cao trong không gian sinh hoạt luôn đòi hỏi các tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt.

Dự án hiện đã thu hút sự quan tâm đáng kể từ cộng đồng. Trên nền tảng Indiegogo, Photon Matrix Lab được cho là đã huy động khoảng 2,7 triệu USD, với mức giá dự kiến khoảng 630 USD cho mỗi thiết bị. Đây là con số cho thấy sức hút của ý tưởng diệt muỗi bằng laser, nhưng không đồng nghĩa sản phẩm đã đạt đến mức độ hoàn thiện của một thiết bị gia dụng được kiểm định rộng rãi. Bên cạnh đó, tác động của việc tiêu diệt côn trùng bằng laser trên quy mô lớn đối với hệ sinh thái cũng là vấn đề chưa có câu trả lời rõ ràng.

Vì vậy, dù công nghệ này nghe giống một sản phẩm bước ra từ phim khoa học viễn tưởng, người dùng vẫn nên chờ thêm các thử nghiệm độc lập về hiệu quả và an toàn trước khi đặt kỳ vọng quá cao. Photon Matrix Lab đang cho thấy laser, LiDAR và AI hoàn toàn có thể được kết hợp để săn tìm côn trùng trong không gian, nhưng từ một nguyên mẫu gây chú ý đến một thiết bị gia dụng đáng tin cậy vẫn còn một chặng đường dài. Ít nhất ở thời điểm hiện tại, những chai xịt muỗi quen thuộc có lẽ vẫn chưa đến lúc phải nhường chỗ cho “súng laser diệt muỗi”.