Lầu Năm Góc âm thầm thay đổi cách thống kê thương vong trong cuộc chiến với Iran

Lầu Năm Góc tại Arlington, Virginia, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN phát

Theo truyền thông Mỹ, Hệ thống Phân tích Thương vong Quốc phòng (DCAS) cũng bổ sung một hạng mục theo dõi mới mang tên “Các chiến dịch ở nước ngoài”, áp dụng cho các trường hợp tử trận và bị thương bắt đầu từ ngày 7/7.

Khi kết hợp dữ liệu mới của Lầu Năm Góc với số liệu cập nhật về chiến dịch Epic Fury, tổng cộng 18 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng và 624 người bị thương từ khi Mỹ phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran ngày 28/2. Số binh sĩ bị thương tăng mạnh so với mức đỉnh 482 người được ghi nhận vào tuần trước.

Lầu Năm Góc đã bị truyền thông và các nghị sĩ chất vấn tuần trước khi số liệu binh sĩ thiệt mạng và bị thương trong hệ thống DCAS bất ngờ giảm xuống, dù các cuộc tấn công của Iran vẫn tiếp diễn. Ngày 24/7, 12 thượng nghị sĩ đảng Dân chủ thuộc Ủy ban Quân vụ Thượng viện đã gửi thư tới Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth, yêu cầu giải thích nguyên nhân dẫn đến những thay đổi này.

Quyền thư ký báo chí Bộ Chiến tranh Mỹ Joel Valdez khẳng định trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 24/7 rằng, số liệu giảm là do gián đoạn dữ liệu tạm thời trên trang web DCAS.

Truyền thông Mỹ còn ghi nhận các lỗi dữ liệu khiến số liệu thương vong trên trang DCAS liên tục thay đổi khi theo dõi theo từng phút trong tuần trước.

Ngoài mốc thời gian bắt đầu từ ngày 7/7, hạng mục “Các chiến dịch ở nước ngoài” trên trang DCAS không nêu thêm chi tiết hay xác định cuộc xung đột nào được thống kê. Lầu Năm Góc cũng chưa phản hồi các câu hỏi yêu cầu làm rõ phạm vi của hạng mục này. Tuy nhiên, danh sách này có tên các binh sĩ tử trận, bao gồm ba binh sĩ Lục quân Mỹ thiệt mạng tại Jordan trong cuộc tấn công của Iran và một binh sĩ thiệt mạng ở miền Bắc Iraq cuối tuần trước trong quá trình kích nổ UAV Iran.

Mốc ngày 7/7 trùng với thời điểm Tổng thống Donald Trump tuyên bố cuộc xung đột mới với Iran đã bắt đầu trong thông báo theo Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh mà chính quyền gửi tới Quốc hội Mỹ hồi đầu tháng này. Theo Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh năm 1973, tổng thống phải chấm dứt các hoạt động quân sự trong vòng 60 ngày nếu không được Quốc hội cho phép tiếp tục. Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Trump lập luận rằng lệnh ngừng bắn với Iran hồi tháng 4 đã khiến đồng hồ thời gian theo đạo luật này được đặt lại từ ngày 1/5 đối với giai đoạn đầu của cuộc xung đột.

Các nghị sĩ thuộc cả hai đảng đều phản đối cách diễn giải của chính quyền về quy định thời hạn trong Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh, dù một số nhà phân tích và quan chức cho rằng đạo luật này tự thân đã đặt ra giới hạn vi hiến đối với quyền phát động chiến tranh của tổng thống. Ngoại trưởng Marco Rubio từng tuyên bố trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng hồi tháng 5 rằng đạo luật này “vi hiến 100%”.

Trong phiên điều trần ngày 21/7, Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Lisa Murkowski, đại diện bang Alaska, nói với ông Hegseth rằng bà quan ngại khi chính quyền đang tìm cách lách vai trò của Quốc hội thông qua việc đặt lại mốc thời gian sau lệnh ngừng bắn. Bà phát biểu: “Bản chất của lập luận này là cho phép tổng thống xóa bỏ thời hạn theo Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh đúng vào thời điểm quy định đó bắt đầu gây bất lợi về mặt pháp lý… qua đó né tránh sự cho phép của Quốc hội theo yêu cầu của Hiến pháp và đúng với mục đích của Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh”.

Trong khi đó, ngày 23/7, Quốc hội Mỹ đã chia rẽ về việc thúc đẩy 2 nghị quyết liên quan đến quyền hạn chiến tranh nhằm buộc Tổng thống Trump phải từ bỏ cuộc chiến với Iran.

Với tỷ lệ phiếu 49-47, Thượng viện đã bác bỏ một nghị quyết chung dựa trên Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh. Động thái này của Thượng viện diễn ra sau khi Hạ viện bỏ phiếu thông qua dự luật tương tự theo Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh với tỷ lệ phiếu 214-208 vào đầu ngày.

Đây là các cuộc bỏ phiếu đầu tiên kể từ khi Tổng thống Trump thông báo với Quốc hội về việc tái khởi động cuộc chiến với Iran sau khi các cuộc đàm phán hòa bình đổ vỡ. Xung đột bùng phát trở lại sau nhiều tuần ngừng bắn bấp bênh và trong bối cảnh chỉ còn vài tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ. Tình hình này đe dọa làm đảo lộn kế hoạch của phe Cộng hòa nhằm duy trì thế đa số.

Động thái của Hạ viện là nghị quyết chung, không mang tính ràng buộc pháp lý và do đó sẽ không được trình lên Tổng thống Trump để ký ban hành thành luật, nhưng thể hiện sự phản đối của Quốc hội.

Về phần mình, Tổng thống Trump chia sẻ với truyền thông rằng ông đang nghiêm túc cân nhắc tái khởi động các hoạt động tác chiến quy mô lớn tại Iran, bao gồm cả những đợt tấn công có quy mô lớn hơn nhiều so với các chiến dịch trước đây. Trong một cuộc phỏng vấn ngắn, ông Trump thừa nhận rằng quyết định như vậy sẽ kéo theo nhiều hệ quả và nhấn mạnh rằng ông vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng.