Lầu Năm Góc tiêu tốn khoản tiền khổng lồ cho nhiều dự án vũ khí vô ích

Dự án vũ khí lãng phí đầu tiên của Lầu Năm Góc chính là xe tăng chiến đấu chủ lực (MBT) M1A2 SEPv4, phương tiện này nhận kỳ vọng ​​sẽ đi vào hoạt động từ mùa xuân năm 2023.

Phiên bản xe tăng Abrams mới nhất này được trang bị đạn cải tiến cho pháo nòng trơn 120 mm M256, camera ảnh nhiệt thế hệ thứ ba đi kèm thiết bị đo khoảng cách laser nâng cấp.

Kế hoạch của Lầu Năm Góc còn bao gồm trang bị thêm lớp giáp composite thế hệ mới, cùng với hệ thống cảnh báo bằng laser và hệ thống phòng vệ chủ động (APS).

Chiếc xe đã ra mắt, thử nghiệm và mọi thứ có vẻ hoạt động như mong đợi, tuy vậy giới chức quân sự Mỹ không hài lòng với trọng lượng chiến đấu khi đạt mức kỷ lục 78 tấn. Trong khi đó, thế hệ trước của nó là M1A2 SEPv3 có trọng lượng ở mức 66,8 tấn.

Kết quả là chương trình bị hủy bỏ và khoản tiền 400 triệu USD đã chi ra trở thành vô ích. Hiện vật duy nhất còn sót lại hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Thiết giáp và Kỵ binh ở Fort Moore, Georgia.

Hiện tại mọi nỗ lực của Lầu Năm Góc đang tập trung vào mẫu M1E3 mới, giống như T-14 Armata của Nga, nó có kíp lái đặt ở phía trước thân xe trong khoang biệt lập và tháp pháo tự động, trọng lượng xe đã được giảm xuống còn 54,4 tấn.

Năm nay, kế hoạch đầu tư của Lầu Năm Góc cho phương tiện chiến đấu này là 723,5 triệu USD, thêm 474 triệu USD nữa sẽ được chi vào năm 2027, chi phí sản xuất một chiếc xe tăng hiện được ước tính khoảng 15 triệu USD.

Tuy nhiên nguồn kinh phí nói trên không đảm bảo các quan chức Lầu Năm Góc sẽ tiếp tục dự án này và bắt đầu nghiên cứu một phiên bản M1E4 "tiên tiến" hơn nữa.

Trọng lượng quá lớn cũng đóng vai trò tai hại trong số phận xe tăng M10 Booker. Ban đầu được quảng cáo là thiết kế hạng nhẹ, cuối cùng nó lại phình to lên đến 42 tấn, tức là tương đương với chiếc T-80B với pháo 125 mm và lớp giáp dày.

Khẩu pháo của M10 có cỡ nòng 105 mm. Phần giáp phía trước chỉ có thể chống lại đạn 30 mm, trong khi hai bên chỉ chịu được đạn 14,5 mm bắn từ súng máy hạng nặng KPV của Liên Xô.

Mặc dù có những thiếu sót đã xác định, M10 vẫn được chấp nhận đưa vào phục vụ trong tháng 6/2023. Kế hoạch ban đầu là mua 504 chiếc với giá 6 tỷ USD, tuy nhiên chỉ có 80 chiếc được sản xuất.

Quân đội Mỹ nhanh chóng mất niềm tin vào chúng. Xe tăng bắt đầu gặp khó khăn ngay cả khi di chuyển trong căn cứ quân sự nơi chúng đóng quân khi các cây cầu không thể chịu được tải trọng.

Khả năng thả dù từ máy bay vận tải quân sự C-130 Hercules như dự kiến ​​đã không được thực hiện, và thay vì 2 chiếc như thiết kế, máy bay vận tải hạng nặng C-17 Globemaster III chỉ có khả năng mang theo 1 xe tăng.

Do đó việc phát triển chương trình này đã bị tạm dừng, các nguyên mẫu đã sản xuất được đưa vào kho lưu trữ, và một trong số đó thậm chí còn trưng bày trong bảo tàng. Có khả năng chúng sẽ được gửi ra nước ngoài, có lẽ đến Ukraine để xử lý.

Câu chuyện về M10 gợi nhớ đến những gì đã xảy ra với một loại xe tăng khác là chiếc M8 - vốn thực sự rất nhẹ, nó được đưa vào biên chế năm 1995, nhưng đã bị hủy bỏ 2 năm sau do hạn chế về ngân sách.

Người Mỹ đã nhiều lần nỗ lực thay thế pháo tự hành M109 155 mm của họ. Vào những năm 1990, đó là dự án đầy tham vọng XM2001 Crusader.

Hiệu suất của những khẩu pháo tự hành này vẫn rất ấn tượng. Tuy nhiên giá của một phương tiện chiến đấu duy nhất vào thời điểm đó cực kỳ cao - lên tới 25 triệu USD.

Tổng chi phí cho toàn bộ vòng đời của dự án dự kiến ​​sẽ tiêu tốn của người đóng thuế Mỹ lên tới 170 tỷ USD. Chương trình tiếp theo là XM1203 NLOS-C, một pháo tự hành hạng nhẹ với khả năng khiêm tốn hơn nhiều, nhưng nó cũng bị ngừng cấp kinh phí.

Năm 2018, công việc chế tạo pháo tự hành XM1299 bắt đầu, nó được trang bị pháo XM907 với nòng dài khoảng 9m. Tầm bắn dự kiến ​ 70 km, và với đạn dẫn đường - lên đến 120 km. Tốc độ bắn được nâng cao nhờ việc trang bị hệ thống nạp đạn tự động.

Nhưng các cuộc thử nghiệm đã chỉ ra rằng việc bắn ở cự ly tối đa, do áp suất cực lớn của khí thuốc phóng, dẫn đến sự mài mòn nhanh chóng và nghiêm trọng của nòng pháo.

Kết quả là công việc bị đình trệ vào năm 2024, bất chấp việc Lầu Năm Góc đã chi ra 486 triệu USD, đây thực sự là một khoản tiền rất lớn, đủ để mua nhiều hệ thống pháo binh hiện đại do nước ngoài chế tạo.