Lấy chất lượng quản lý và giảng dạy trong trường học làm thước đo sau sắp xếp

Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng phát biểu tại buổi làm việc.

Giảm đầu mối, tăng hiệu lực quản trị

Tham dự buổi làm việc với đoàn kiểm tra của Bộ GD&ĐT có đại diện một số phòng/ban chức năng, các trường THPT trực thuộc Sở GD&ĐT Hà Nội; lãnh đạo UBND, Phòng Văn hóa xã hội các xã/phường và các cơ sở giáo dục trực thuộc cấp xã/phường.

PGS.TS Nguyễn Văn Hiền - Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết, năm học 2026–2027, toàn thành phố có khoảng 2,3 triệu học sinh, tăng khoảng 37.800 em so với năm học trước. Riêng cấp THPT có 254 trường có cấp THPT, 7.868 lớp, 321.808 học sinh, bình quân 40,9 học sinh/lớp; trong đó có 128 trường công lập; 116 trường ngoài công lập và 10 trường hiệp quản.

Đối với khối cơ sở giáo dục công lập thuộc UBND cấp xã, sau sắp xếp có 939 trường với 1.236 phân hiệu.

Việc tổ chức lại mạng lưới được thực hiện theo hướng giảm đầu mối quản lý nhưng duy trì các địa điểm trường cần thiết, không làm giảm cơ hội tiếp cận giáo dục của trẻ em, học sinh.

Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền thông tin tới đoàn kiểm tra về các nhiệm vụ của ngành Giáo dục Thủ đô đã, đang và sẽ triển khai.

Thành phố đã chủ động triển khai nhiệm vụ năm học và có nền tảng chuyên môn, chuyển đổi số tương đối đồng bộ. Khó khăn chủ yếu là quy mô hệ thống rất lớn; quá tải cục bộ tại địa bàn tăng dân số; khối lượng công việc về tổ chức, nhân sự, tài sản, dữ liệu sau sắp xếp; thừa - thiếu giáo viên cục bộ; một số nơi còn khó khăn về phòng học, thiết bị và sách giáo khoa.

Ông Nguyễn Văn Hiền cho hay, đến thời điểm kiểm tra, các nhiệm vụ trọng tâm phục vụ khai giảng và tổ chức đầu năm học 2026–2027 cơ bản được ngành Giáo dục Thủ đô triển khai theo đúng kế hoạch; hoạt động dạy học tại các cơ sở giáo dục được duy trì ổn định sau sắp xếp.

Các nội dung về tuyển sinh, huy động người học, bố trí đội ngũ, thực hiện chương trình, sách giáo khoa, cơ sở vật chất, bán trú, thu – chi và an toàn trường học được theo dõi, kiểm tra và xử lý theo từng nhóm nhiệm vụ. Những nội dung còn khó khăn hoặc cần tiếp tục hoàn thiện được xác định tại các phần tiếp theo của báo cáo để tiếp tục xử lý hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền.

Hoạt động chuyên môn tại các cơ sở giáo dục sau sắp xếp thực hiện theo nguyên tắc “chung toàn trường – riêng theo cấp học – linh hoạt theo điểm trường”. Thống nhất toàn trường về mục tiêu, kế hoạch, quy chế, chuẩn chất lượng, dữ liệu, kiểm tra nội bộ và sử dụng nguồn lực; thực hiện riêng theo cấp học đối với chương trình, phương pháp, kiểm tra, đánh giá và nghiệp vụ; linh hoạt tại từng địa điểm về thời khóa biểu, giáo viên, lớp học, phòng học, thiết bị và hoạt động giáo dục.

Nhiều nhiệm vụ quan trọng phía trước

Đại diện lãnh đạo các xã/phường trên địa bàn dự buổi làm việc.

Theo hướng dẫn tạm thời của Sở GD&ĐT, trường chính thực hiện quản trị, quản lý và điều hành thống nhất toàn trường; phân hiệu tổ chức hoạt động giáo dục theo kế hoạch chung, quản lý trực tiếp giáo viên, nhân sự hỗ trợ, người học và cơ sở vật chất được giao; điểm trường không tổ chức bộ máy quản lý độc lập. Việc phân công, ủy quyền không làm thay đổi trách nhiệm của hiệu trưởng.

"Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường thành phố Hà Nội – HanoiCheck được sử dụng để tiếp nhận, quản lý hồ sơ cơ sở cung cấp; chuẩn hóa dữ liệu cơ sở giáo dục và nhà cung cấp; cập nhật thực đơn, định lượng, đặt hàng – giao nhận, nguồn gốc thực phẩm và dữ liệu phục vụ đối chiếu, truy xuất", ông Nguyễn Văn Hiền thông tin.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông Thái Văn Tài trao đổi tại buổi làm việc.

Theo đại diện Sở GD&ĐT Hà Nội, công tác chuẩn bị và triển khai đầu năm học được các trường tổ chức chủ động, bám nhiệm vụ năm học và các hướng dẫn chuyên đề của Sở; hoạt động dạy học cơ bản ổn định sau sắp xếp; các nhiệm vụ về tuyển sinh, huy động người học, tổ chức dạy học, đội ngũ, sách giáo khoa, cơ sở vật chất, chuyển đổi số, bán trú và thu – chi được triển khai đồng bộ.

Thành phố đề nghị Bộ GD&ĐT tiếp tục hướng dẫn mô hình quản trị trường quy mô lớn, nhiều địa điểm; hoàn thiện định mức đội ngũ, cơ sở vật chất; hướng dẫn đồng bộ về dạy học 2 buổi/ngày, STEM, AI, chuyển đổi số và tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai. Hướng dẫn thống nhất việc công nhận trường đạt chuẩn quốc gia đối với cơ sở giáo dục sau sắp xếp, trường nhiều cấp học, nhiều điểm trường...

Ghi nhận và đánh giá cao những ý kiến trao đổi của đại diện ngành Giáo dục Thủ đô cũng như lãnh đạo một số xã/phường, cơ sở giáo dục trên địa bàn Hà Nội tại buổi làm việc, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh, Hà Nội đối mặt với áp lực lớn về cơ sở vật chất và tuyển sinh đầu cấp do thiếu trường, thiếu lớp so với lượng học sinh quá lớn.

Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng phát biểu kết luận buổi làm việc.

Bộ GD&ĐT chỉ đạo cần thay đổi tư duy tuyển sinh từ thi tuyển sang "tiếp nhận học sinh chuyển cấp" nhằm giảm áp lực và đảm bảo cơ hội học tập cho mọi học sinh. Tình trạng thiếu hơn 7.000 giáo viên so với định mức quy định tại Hà Nội cần được làm rõ nguyên nhân cụ thể. Công tác an toàn thực phẩm trong bữa ăn bán trú phải lấy "tiền kiểm" làm trọng tâm thay vì hậu kiểm để bảo vệ sức khỏe học sinh.

"Trước hết, các nhà cung cấp phải đủ năng lực, đủ điều kiện về cơ sở vật chất, phương tiện, đội ngũ nấu ăn và phải có sự phối hợp phù hợp với nhà trường trong quá trình tổ chức thực hiện. Nếu chúng ta chỉ thực hiện hậu kiểm, khi bữa ăn đã được đưa vào cơ thể các cháu thì sẽ hết sức nguy hiểm, cần đề cao trách nhiệm của các cấp trong quá trình triển khai", Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng lưu ý.

Theo Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng, việc hoàn thành thủ tục sắp xếp tổ chức, giảm đầu mối, giảm biên chế chưa phải là kết thúc một nhiệm vụ. Điều quan trọng hơn là phải có hiệu quả hoạt động, chất lượng công tác quản lý và chất lượng dạy học làm thước đo. Vì vậy, chúng ta phải tiếp tục theo dõi, đánh giá thực chất hoạt động của các cơ sở giáo dục.

Đối với cán bộ quản lý sau sắp xếp, lãnh đạo Bộ GD&ĐT đề nghị ngành Giáo dục Hà Nội cần tiếp tục nghiên cứu, rà soát, thực hiện các chế độ, chính sách phù hợp để đáp ứng yêu cầu thực tiễn và tạo điều kiện cho đội ngũ tiếp tục công tác.