Lấy người dân làm trung tâm trong giám sát, phản biện xã hội

Quang cảnh Hội nghị sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm 2026, đề ra phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026, tại thành phố Hải Phòng, ngày 24/6. Ảnh: Hoàng Ngọc/TTXVN

Nhân dân phản ánh, Mặt trận lắng nghe, chính quyền giải quyết

Công tác giám sát, phản biện xã hội, thực hiện dân chủ, tích cực tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị được duy trì bài bản. Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã tổ chức phản biện xã hội đối với 7 hồ sơ dự án Luật, góp ý hơn 40 văn bản quy phạm pháp luật. Các tổ chức thành viên ở Trung ương đã đẩy mạnh công tác giám sát, phản biện theo chức năng, thẩm quyền với nhiều nội dung có trọng tâm, trọng điểm, gắn liền với việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhân dân, đoàn viên, hội viên.

Hệ thống MTTQ Việt Nam các cấp đã phối hợp chặt chẽ với các cấp chính quyền, các tổ chức thành viên đa dạng hóa các hình thức giám sát phù hợp với điều kiện địa phương; tổ chức thực hiện 1.782 nội dung giám sát, 6.257 nội dung phản biện xã hội vào các dự thảo văn bản pháp luật, quy phạm pháp luật, các chương trình, dự án của địa phương. Việc giám sát, phản biện các chuyên đề liên quan mật thiết đến đời sống nhân dân tiếp tục được quan tâm, tạo cơ sở cho tổ chức Đảng, chính quyền địa phương đề xuất đưa vào báo cáo trình Quốc hội, Chính phủ, HĐND các cấp đối với các vấn đề về nhà ở xã hội, thuế thu nhập của các hộ kinh doanh, giải quyết việc làm cho người lao động, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư, thu hồi đất và giao đất trên địa bàn.

Ủy ban MTTQ Việt Nam, các tổ chức thành viên tích cực tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, hệ thống chính trị; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Ủy ban MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác tập hợp, phản ánh ý kiến, kiến nghị của cử tri, nhân dân. Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam triển khai việc chuẩn hóa quy trình tiếp nhận - phản hồi kiến nghị 24/7 từ khu dân cư lên Mặt trận và chính quyền; tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt để nhân dân làm chủ trong thực hiện dân chủ ở cơ sở, kịp thời hướng dẫn tổ chức, hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng tiếp tục đổi mới nội dung tổ chức các hội nghị đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp với quần chúng nhân dân.

Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam triển khai nghiên cứu, xây dựng thực hiện đánh giá độc lập Bộ chỉ số niềm tin xã hội cấp tỉnh. Hoạt động triển khai "Tháng nghe dân nói", "Buổi sáng cùng nhân dân", "Cà phê sáng cùng chính quyền", "Lắng nghe ý kiến nhân dân", "Nhân dân phản ánh - Mặt trận lắng nghe - chính quyền giải quyết"... được nhân rộng, khẳng định tinh thần trọng dân, gần dân, tăng cường đồng thuận, tạo sự thống nhất về tư tưởng, phát huy dân chủ, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, hướng tới xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.

Hệ thống Mặt trận và các tổ chức thành viên đang tích cực phối hợp lấy ý kiến các tầng lớp nhân dân đối với việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố. Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã tiếp nhận 441 đơn thư của công dân; tiếp 15 lượt công dân. Vai trò của MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên trong thực hiện công tác hòa giải ở cộng đồng được phát huy, tỷ lệ hòa giải thành công trên 85% số vụ việc mâu thuẫn tại cộng đồng.

Đổi mới cơ chế giám sát, tăng cường đồng thuận xã hội

Từ nay đến cuối năm, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội tăng cường phối hợp nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật về vị trí, vai trò, quyền, trách nhiệm của MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, mô hình mới. Đề xuất hoàn thiện cơ chế hoạt động để MTTQ và các tổ chức, đoàn thể được tham gia sâu rộng trong hoạt động giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước. Cùng với đó, tập trung triển khai kế hoạch giám sát, phản biện xã hội năm 2026 của MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội; xây dựng Đề án đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội giai đoạn 2026 - 2031; ban hành Bộ tiêu chí và Sổ tay hướng dẫn kỹ thuật áp dụng "3 công khai - 3 giám sát"; công khai mục tiêu - nguồn lực - tiến độ; giám sát bởi nhân dân - Mặt trận - báo chí, theo dõi, đôn đốc kịp thời việc tiếp thu, phản hồi ý kiến của cơ quan, tổ chức được phản biện xã hội, góp ý.

MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội thực hiện dân chủ; đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, theo dõi, đôn đốc, giám sát việc tiếp nhận, xử lý, giải quyết, trả lời các ý kiến, kiến nghị của cử tri, nhân dân; triển khai "Cổng Mặt trận số" tiếp nhận 24/7 kiến nghị của nhân dân; tổ chức "Tháng nghe dân nói" ở các cấp. Phát huy vai trò của MTTQ Việt Nam và sức mạnh của nhân dân trong tham gia đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Xây dựng cơ chế để nhân dân trực tiếp tham gia góp ý, phản ánh với Đảng về những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" của cán bộ, đảng viên.

Mặt trận đổi mới, nâng cao chất lượng báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri, nhân dân tại các kỳ họp Quốc hội khóa XVI và Báo cáo tham gia xây dựng chính quyền tại các kỳ họp của HĐND các cấp; đa dạng hóa các hình thức tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp; đẩy mạnh giám sát việc thực hiện Chương trình hành động của đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp. Phát huy hiệu quả vai trò của Ủy viên Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp, thành viên Hội đồng tư vấn và hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng trong công tác giám sát, phản biện xã hội.

Định hướng năm 2027, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội của theo Chỉ thị số 18-CT/TW ngày 26/10/2022 của Ban Bí thư Trung ương Đảng; thực hiện Kết luận của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Quyết định số 218-QĐ/TW, ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị về việc MTTQ Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền. Trong đó, tăng cường giám sát các văn bản quy phạm pháp luật, giám sát đối với các cơ quan nhà nước trong thực thi văn bản quy phạm pháp luật có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; phát huy hiệu quả vai trò của các Hội đồng tư vấn, Tổ tư vấn, các chuyên gia, nhà khoa học trên các lĩnh vực trong công tác giám sát, phản biện xã hội; đẩy mạnh tham gia phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước. Đồng thời, tăng cường theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát; công khai kết quả tiếp thu, giải quyết kiến nghị để nhân dân biết và giám sát.

MTTQ các cấp và các tổ chức thành viên phối hợp tổ chức tốt "Tháng nghe dân nói" ở tất cả các cấp, vùng miền; tập trung nắm bắt dư luận xã hội, tình hình nhân dân để phản ánh kịp thời, nâng cao chất lượng việc tập hợp, tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri, nhân dân; trong đó chú trọng việc tiếp nhận, phản hồi ý kiến cử tri trên nền tảng "Mặt trận số", tiếp nhận 24/7 kiến nghị của nhân dân; phát huy vai trò của Ban công tác Mặt trận ở khu dân cư; kịp thời phản bác các quan điểm sai trái, thù địch...