Lê Thị Hà: '15 năm điêu khắc gỗ, tôi vẫn học hỏi mỗi ngày'

Chị Lê Thị Hà là chủ một cơ sở điêu khắc gỗ tại xã Gò Nổi, TP Đà Nẵng. Sau khi học xong phổ thông và từng thử sức với một số công việc, chị bén duyên với điêu khắc gỗ. Ban đầu, chị gặp sự phản đối từ gia đình và khó khăn khi xin học nghề bởi công việc nặng nhọc, ít phụ nữ theo đuổi.

Khoảng 15 năm gắn bó với búa, đục và những khối gỗ, chị Hà vẫn trực tiếp tham gia nhiều công đoạn để tạo nên các sản phẩm điêu khắc thủ công. Chia sẻ với PV Tri thức và Cuộc sống, chị kể về hành trình làm nghề, những khó khăn của phụ nữ khi theo đuổi điêu khắc gỗ và quan niệm phải liên tục học hỏi để phát triển.

Nhìn lại chặng đường đã qua, chị Hà cho rằng kinh nghiệm tích lũy qua thời gian giúp tay nghề ngày càng hoàn thiện, nhưng không có nghĩa người thợ có thể ngừng học hỏi.

“Sau 15 năm làm nghề, tôi vẫn phải thường xuyên học hỏi thêm về mẫu mã, thay đổi các mẫu để sản phẩm ngày càng hiện đại hơn. Với tôi, đó là điều bắt buộc nếu muốn duy trì và phát triển nghề. Tay nghề của tôi cũng ngày càng hoàn thiện hơn, nhưng nghề này không có chuyện làm lâu rồi thì không cần học nữa. Tôi vẫn phải tìm tòi, học hỏi và thay đổi”, chị chia sẻ.

Sự tìm tòi ấy không chỉ nằm ở việc cập nhật mẫu mã mà còn bắt đầu ngay từ khi người thợ đứng trước một khối gỗ thô. Theo chị Hà, hình dáng của từng khối gỗ là cơ sở để chị hình dung tác phẩm và lựa chọn phương án phù hợp.

“Từ một khối gỗ thô, tôi phải tự hình dung, tưởng tượng xem khối gỗ đó phù hợp với mẫu nào nhất, làm thế nào để khi hoàn thiện tác phẩm vừa đẹp vừa tận dụng được khối gỗ, hạn chế phần gỗ phải bỏ đi. Sau đó, tôi mới tư vấn mẫu cho khách hàng.

Với tôi, công đoạn quan trọng nhất là lên mẫu và phá khối. Ngay từ đầu, tôi phải hình dung được tác phẩm sẽ như thế nào, mẫu nào phù hợp với hình dáng của khối gỗ. Nếu lựa chọn hợp lý thì vừa tạo được sản phẩm đẹp vừa tránh lãng phí gỗ”, chị nói.

Từ việc lựa chọn mẫu đến quá trình hoàn thiện, mỗi sản phẩm có yêu cầu khác nhau. Đây cũng là lý do các tác phẩm điêu khắc của chị có mức giá từ vài triệu đến hàng trăm triệu đồng.

“Giá trị của một tác phẩm trước hết phụ thuộc vào chất liệu gỗ và kích thước. Gỗ tốt, có giá trị cao thì sản phẩm cũng có giá cao hơn những loại gỗ thông thường. Bên cạnh đó, giá còn phụ thuộc vào kích thước và độ phức tạp của mẫu. Tác phẩm lớn, có nhiều chi tiết sẽ có giá cao hơn những mẫu nhỏ, ít chi tiết”, chị Hà chia sẻ.

Theo nghề nhiều năm, chị Hà hiểu rõ những khó khăn của phụ nữ khi làm công việc đòi hỏi nhiều sức lực. Với chị, khác biệt về thể lực là một bất lợi, nhất là khi phải làm việc với những khối gỗ lớn và sử dụng máy móc.

“Là phụ nữ theo nghề điêu khắc gỗ, tôi thấy công việc sẽ vất vả hơn, nhất là ở những phần việc nặng nhọc. Trong quá trình làm, tôi còn phải sử dụng máy móc hỗ trợ để cắt và tạo hình nên vừa mất sức vừa phải cẩn thận vì có thể nguy hiểm.

So với nam giới, bất lợi của phụ nữ là sức khỏe và thể lực. Làm việc với những khối gỗ lớn, sử dụng máy móc hay thực hiện các công đoạn cần nhiều sức thì tôi sẽ mất sức hơn. Nhưng phụ nữ cũng có lợi thế riêng. Tôi nghĩ đó là sự cẩn thận và tỉ mỉ. Nghề điêu khắc có rất nhiều chi tiết nên những đặc điểm này cũng giúp ích cho tôi trong quá trình làm sản phẩm”, chị tâm sự.

Những kinh nghiệm tích lũy trong quá trình làm nghề từng được chị Hà chia sẻ lại cho các học viên. Với chị, việc những người mình từng hướng dẫn có thể tự làm nghề là một niềm vui.

“Sau khi thành nghề, các bạn đều đã về quê hoặc ra làm riêng. Tôi thấy vui vì mình có thể chia sẻ kinh nghiệm cho nhiều người hơn chứ không phải giữ lại cho riêng mình.

Hiện tại, tôi đã ngừng nhận học viên vì thời gian và sức khỏe không cho phép. Bây giờ cơ sở chỉ có thợ làm việc, tôi không nhận thêm người học nghề nữa”, chị cho biết.

Không còn dành thời gian đào tạo học viên, chị Hà tập trung vào công việc tại cơ sở. Mạng xã hội cũng là một kênh giúp chị kết nối với một bộ phận khách hàng, song phần lớn khách vẫn đến từ các mối liên hệ trực tiếp và sự giới thiệu.

“Khách hàng biết đến tôi và đặt hàng qua mạng xã hội vẫn có, khoảng 30%. Còn khoảng 70% là khách hàng liên hệ trực tiếp hoặc được người quen, khách hàng từng đặt sản phẩm giới thiệu.

Với tôi, mạng xã hội là nơi để trao đổi công việc và tương tác thêm với người xem, công việc chính của tôi vẫn là làm nghề và theo đuổi đam mê của mình”, chị chia sẻ.