Lê Thiện Viễn: Bản sắc Việt là lợi thế khi phim xuất ngoại

Ra rạp vào tháng 4/2026, "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn gia nhập câu lạc bộ phim Việt trăm tỷ. Mới đây, chia sẻ với PV Tri thức và Cuộc sống, nam đạo diễn tiết lộ về dự án mới, câu chuyện phim Việt công chiếu ở nước ngoài.

- Khi đưa “Hẹn em ngày nhật thực” xuất ngoại, anh và ê-kíp có phải điều chỉnh chi tiết nào trong phim – như cách kể chuyện, nhịp dựng hay phụ đề – để phù hợp hơn với khán giả quốc tế không?

Hoàn toàn không. Ngay từ đầu, kịch bản cho bản chiếu trong nước đã được xây dựng rất chỉn chu và chặt chẽ. Tôi tin rằng một tác phẩm tốt thì tự nó đã mang một ngôn ngữ chung của điện ảnh, nên tôi muốn giữ nguyên vẹn để bảo đảm tính thống nhất của câu chuyện. Những khâu như phụ đề hay hoàn thiện bản chiếu quốc tế, với tôi, chỉ là bước kỹ thuật cần thiết để bộ phim có thể “đi xa” hơn, chứ không phải là lý do để thay đổi nó.

- Những yếu tố rất “Việt Nam” trong phim – như bối cảnh, văn hóa theo anh là lợi thế hay thách thức khi tiếp cận thị trường quốc tế?

Tôi nghĩ bản sắc Việt trong phim là một lợi thế. Khi ở trong nước, đôi khi mình không nhận ra hết giá trị của những điều rất quen thuộc ấy. Nhưng khi bước ra ngoài, chính những chi tiết đời thường lại trở nên mới mẻ với khán giả quốc tế, khiến họ tò mò và muốn khám phá nhiều hơn.

Đặc biệt, khi chiếu cho cộng đồng người Việt ở nước ngoài, tôi thấy họ rất hoài niệm về quê hương, nhất là giai đoạn những năm 1990. Với tôi, bộ phim giống như một cách để kết nối lại những ký ức đó, một món quà nhỏ nhưng mang nhiều cảm xúc.

- Anh có lo ngại khán giả nước ngoài sẽ hiểu khác đi một số chi tiết hoặc thông điệp trong phim không?

Tôi không quá lo ngại về điều đó. Khán giả trong nước vẫn xem và hiểu được câu chuyện, nên tôi tin khi ra quốc tế cũng vậy. Thậm chí, tôi nghĩ khán giả nước ngoài có góc nhìn thoáng hơn, không quá khắt khe.

Những thông điệp trong phim của tôi cũng tương đối giản dị, không quá phức tạp, nên khả năng tiếp cận là khá tự nhiên. Suy cho cùng, cảm xúc vẫn là thứ dễ vượt qua mọi rào cản ngôn ngữ.

– Từ chính hành trình của “Hẹn em ngày nhật thực”, anh nhận ra rào cản lớn nhất của phim Việt khi ra quốc tế là gì?

Phim Việt có thể rất hot ở thị trường trong nước, nhưng khi bước ra quốc tế, chúng ta vẫn đang ở những chặng khởi đầu. Vì vậy, tôi không đặt quá nhiều kỳ vọng về mặt thương mại. Ngược lại, chính sự dè dặt đó giúp ê-kíp giữ được tâm thế thoải mái khi tiếp cận một thị trường mới, không bị áp lực bởi những con số.

Với tôi, việc một bộ phim Việt có cơ hội được trình chiếu ở nước ngoài đã là điều may mắn. Ở thời điểm này, câu chuyện đưa văn hóa Việt Nam đến gần hơn với bạn bè quốc tế vẫn quan trọng hơn doanh thu.

Từ trải nghiệm của bản thân, tôi nhận ra rào cản lớn nhất vẫn là khả năng tiếp cận khán giả quốc tế. Tuy vậy, các ê-kíp trong nước vẫn đang nỗ lực từng ngày để thu hẹp khoảng cách ấy và đó là những cố gắng rất đáng ghi nhận.

- Nghe anh chia sẻ, có vẻ anh rất nặng lòng với những giá trị xưa cũ?

Những giá trị xưa cũ luôn khiến tôi bồi hồi, nó là những điều mà ở thời bây giờ không thể có được. Bởi vậy nếu có cơ hội làm gì đó cho các bạn trẻ bây giờ thấy được những giá trị của ngày xưa, tôi đều rất muốn làm.

- Sau thành công rực rỡ của "Hẹn em ngày nhật thực", áp lực lớn nhất của anh khi bắt tay vào dự án "Chờ em bên thềm trăng" là gì?

Đúng là sự yêu thương của khán giả dành cho phim trước tạo ra một áp lực rất lớn cho dự án sau. Tôi không cho phép mình làm qua loa hay dễ dãi.

Ngược lại, tôi buộc phải đặt ra những tiêu chuẩn cao hơn cho bản thân. Điều tôi quan tâm nhất vẫn là kịch bản, bởi đó luôn là nền tảng của một bộ phim. Tôi thà chờ đến khi kịch bản thực sự đủ tốt mới bắt đầu, còn nếu chưa đạt, tôi vẫn sẵn sàng tiếp tục hoàn thiện.

Hiện tại, kịch bản đang trong quá trình chỉnh sửa.

- Anh có nghĩ tác phẩm mới sẽ khác biệt rõ rệt so với “Hẹn em ngày nhật thực” không?

Tôi vẫn tiếp tục theo đuổi dòng phim tình cảm, nên dự án tiếp theo cũng không nằm ngoài hướng đi này. Sự khác biệt, chủ yếu đến từ câu chuyện và cách khai thác.

Dù cùng một thể loại, mỗi bộ phim với tôi đều cần có đời sống riêng. “Hẹn em ngày nhật thực” và “Chờ em bên thềm trăng” chắc chắn sẽ là hai câu chuyện khác nhau, mang những trải nghiệm cảm xúc khác nhau cho khán giả.

Còn về màu sắc cảm xúc hay cách kể chuyện, tôi vẫn giữ một tinh thần xuyên suốt — như một sợi dây liên kết giữa các dự án của mình.

- Anh rút ra bài học kinh nghiệm gì từ phim cũ để áp dụng cho dự án mới này?

Khi nhìn lại những gì mình đã làm, tôi luôn thấy rõ cả điểm mạnh lẫn hạn chế. Ví dụ, có ý kiến cho rằng nhịp phim trước hơi chậm, tôi ghi nhận điều đó và sẽ cân nhắc điều chỉnh cho phù hợp hơn với cấu trúc kịch bản mới.

Những phản hồi từ khán giả, với tôi, luôn là một nguồn tham khảo quan trọng trong quá trình làm nghề.

- Trong lúc chờ đợi một kịch bản đủ "chín", anh thường làm gì để giải tỏa áp lực?

Tôi thích đi du lịch, đi đây đi đó để giải trí, tái tạo lại năng lượng, sau đó mới quay trở lại công việc. Tôi sẽ bắt đầu từ những công việc nhỏ trước, sắp xếp lại công việc, rồi mới chuẩn bị cho những dự án lớn hơn.

- Sự đồng hành giữa anh và nhà sản xuất Lý Minh Thắng dường như rất bền chặt. Điều gì ở cộng sự này khiến anh tin tưởng tiếp tục hợp tác?

Tôi và anh Lý Minh Thắng có khá nhiều điểm tương đồng trong cách nhìn nhận về điện ảnh. Cả hai đều muốn theo đuổi dòng phim tình cảm lãng mạn nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa và con người Việt Nam.

Có lẽ vì vậy mà qua mỗi dự án, sự phối hợp ngày càng trở nên tự nhiên hơn. Sự đồng cảm trong tư duy nghệ thuật là điều giúp chúng tôi gắn bó, và tôi tin rằng sẽ còn tiếp tục đồng hành trong những dự án sắp tới.

- Nếu không phải đạo diễn, anh hình dung mình sẽ là ai ở thời điểm này?

Tôi vẫn sẽ là một nhiếp ảnh gia, hoặc có thể là thầy giáo. Ngày xưa, tôi cũng thích đi dạy học sinh.