Leicester và cái giá của cú rơi từ thiên đường

Trận thua 0-4 trước Oxford United cuối tuần qua phần nào phản ánh tình cảnh hiện tại của Leicester City. Đội bóng từng khiến cả thế giới sửng sốt với chức vô địch Premier League mùa 2015/16 giờ đứng thứ 17 tại League One, hạng đấu thứ ba của bóng đá Anh.

HLV Russell Martin chỉ trích các học trò “quá mềm yếu và ngây thơ”, nhưng khó khăn của Leicester không bắt đầu từ một trận thua, cũng không thể giải quyết chỉ bằng việc thay HLV. Vấn đề nằm sâu hơn, trong cách một CLB từng được xem là hình mẫu quản trị của bóng đá Anh dần đánh mất sự cân bằng.

Sau 16 năm sở hữu Leicester, King Power đang tìm kiếm nhà đầu tư mới. Mức giá được nhắc tới vượt 200 triệu bảng, bao gồm đội nam, đội nữ, sân King Power, trung tâm huấn luyện cùng CLB OH Leuven tại Bỉ.

Con số ấy nghe vẫn rất lớn với một đội bóng đang chơi ở League One. Tuy nhiên, nó cũng cho thấy một nghịch lý: phần tài sản có giá nhất của Leicester lúc này nằm ở sân vận động, cơ sở tập luyện và thương hiệu được gây dựng trong nhiều năm, thay vì chất lượng của đội một.

Leicester đã sống quá lâu với vị thế của một ông lớn

King Power mua Leicester với giá khoảng 35 triệu bảng năm 2010. Sáu năm sau, đội bóng này vô địch Premier League trong câu chuyện cổ tích gần như không thể lặp lại. Năm 2017, Leicester vào tứ kết Champions League. Đến 2021, họ giành FA Cup và có hai mùa liên tiếp đứng thứ năm ở Ngoại hạng Anh.

Trong giai đoạn ấy, Leicester tạo ra một mô hình mà nhiều đội bóng ngoài nhóm đại gia muốn học theo. Họ mua cầu thủ trước khi giá trị của những người này tăng mạnh, phát triển họ rồi bán với giá cao.

N'Golo Kante, Riyad Mahrez, Harry Maguire, Ben Chilwell hay Wesley Fofana lần lượt mang về những khoản tiền đáng kể. Leicester dùng nguồn thu ấy để tái đầu tư, duy trì sức cạnh tranh mà không phải chạy đua chi tiêu trực tiếp với Manchester City, Chelsea hay Manchester United.

Vấn đề xuất hiện khi Leicester muốn tiến thêm một bước.

Sau hai lần đứng thứ năm và chức vô địch FA Cup, CLB bắt đầu tin rằng họ có thể chen chân ổn định vào nhóm dự Champions League. Mùa hè 2021, Leicester giữ lại phần lớn những cầu thủ quan trọng, đồng thời tiếp tục đầu tư khoảng 70 triệu bảng vào đội hình với các bản hợp đồng như Patson Daka hay Boubakary Soumare.

Quyết định ấy khiến cấu trúc tài chính thay đổi. Leicester không còn bán một ngôi sao lớn để tạo nguồn tiền tái đầu tư, trong khi quỹ lương và chi phí đội một vẫn duy trì ở mức cao.

Leicester từng là hình mẫu quản trị của bóng đá Anh, nhưng những khoản lỗ lớn và hai lần xuống hạng liên tiếp đã đẩy CLB vào vòng xoáy tài chính.

Mùa 2021/22, Leicester lỗ trước thuế 92,5 triệu bảng, mức cao nhất lịch sử CLB khi đó. Đội chỉ đứng thứ tám và mất suất dự cúp châu Âu, khiến nguồn thu mùa tiếp theo giảm mạnh.

Đến mùa 2022/23, doanh thu giảm từ 214,6 triệu xuống 177,3 triệu bảng. Leicester vẫn lỗ thêm 89,7 triệu bảng, dù thu lợi gần 75 triệu bảng từ hoạt động mua bán cầu thủ.

Một CLB kiếm lời lớn trên thị trường chuyển nhượng nhưng vẫn lỗ gần 90 triệu bảng cho thấy vấn đề không còn nằm ở một vài bản hợp đồng thiếu hiệu quả. Leicester đã xây dựng bộ máy quá đắt so với nguồn thu thực tế.

Cú rơi tạo thành vòng xoáy

Premier League mang lại nguồn doanh thu khổng lồ, đặc biệt từ bản quyền truyền hình. Nhưng cũng chính vì thế, việc rớt khỏi giải đấu này có thể tạo ra cú sốc lớn đối với một CLB đang duy trì mức chi phí cao.

Leicester từng có thể trả lương lớn nhờ nguồn tiền Premier League, tiền thưởng thứ hạng và doanh thu từ cúp châu Âu. Khi thành tích giảm sút, những khoản chi từng được tạo ra để cạnh tranh vé Champions League nhanh chóng trở thành áp lực.

Mùa 2022/23, Leicester xuống hạng với 34 điểm. Trong ba mùa Premier League tính tới thời điểm đó, tổng khoản lỗ trước thuế của CLB vượt 215 triệu bảng.

Họ trở lại Premier League ngay sau một mùa ở Championship, nhưng cuộc hồi phục không kéo dài. Leicester lại xuống hạng, rồi tiếp tục rơi khỏi Championship mùa 2025/26 trong bối cảnh chịu án trừ sáu điểm vì vi phạm quy định tài chính.

Sau chức vô địch Premier League 2015/16 và FA Cup 2021, Leicester dần mất cân bằng khi duy trì chi phí của một đội bóng lớn nhưng không còn nguồn thu tương xứng.

Trong vòng một thập niên, Leicester đi hết quãng đường từ chức vô địch Premier League xuống League One.

Hồ sơ chào bán CLB vẫn nhấn mạnh chức vô địch năm 2016, FA Cup 2021 và tiềm năng thương mại của thương hiệu Leicester. Tuy nhiên, bảng cân đối tài chính cho thấy một bức tranh khác. CLB có hơn 100 triệu bảng khoản vay ngân hàng và đã tích lũy những khoản lỗ rất lớn trong giai đoạn liên tục lên xuống giữa các hạng đấu.

Bởi vậy, mức định giá hơn 200 triệu bảng vừa cho thấy sức hút còn lại của Leicester, vừa phản ánh khoảng cách giữa tài sản của CLB và sức mạnh trên sân.

Người mua Leicester không chỉ mua một đội League One. Họ mua sân vận động, trung tâm huấn luyện, thương hiệu từng vô địch nước Anh và quan trọng nhất là cơ hội đưa CLB trở lại Premier League, nơi dòng tiền có thể thay đổi hoàn toàn bài toán kinh doanh.

Leicester vẫn còn những nền tảng mà nhiều đội bóng ở các hạng dưới không có. Nhưng thứ họ đánh mất lại chính là công thức từng giúp mình vươn lên.

Chức vô địch Premier League năm 2016 không khiến Leicester suy sụp. Điều nguy hiểm hơn nằm ở việc CLB dần tin rằng vị thế có được sau mùa giải ấy có thể duy trì bằng cách chi tiêu như một thành viên thường trực của nhóm dự Champions League.

Leicester từng thành công vì hiểu rõ giới hạn của mình. Họ mua khôn ngoan, bán đúng thời điểm và chấp nhận chia tay ngôi sao để giữ cho guồng máy tiếp tục vận hành. Khi CLB bắt đầu cố giữ mọi cầu thủ quan trọng, tăng chi phí và thu hẹp khoảng cách với nhóm giàu nhất bằng tiền, lợi thế ấy dần biến mất.

Mười năm trước, Leicester chứng minh một đội bóng không cần nhiều tiền nhất vẫn có thể đứng trên đỉnh nước Anh. Mười năm sau, hành trình rơi xuống League One cho thấy một thực tế khác: lên đỉnh có thể cần một mùa giải phi thường, nhưng ở lại đó đòi hỏi một mô hình tài chính đủ sức tồn tại lâu dài.