LHP Cannes 2026: Đạo diễn 'Chúa tể những chiếc nhẫn' và cái nhìn điềm tĩnh về AI

Tại LHP Cannes, đạo diễn Peter Jackson đã được trao giải thưởng danh dự bởi nam diễn viên Elijah Wood. Elijah Wood nhận xét Peter Jackson là người đã vượt qua những giới hạn của ngành điện ảnh New Zealand để trở thành một trong những đạo diễn có tầm ảnh hưởng lớn nhất thế giới. Ảnh: AFP

Tại LHP Cannes năm 2026, đạo diễn lừng danh Peter Jackson đã có những chia sẻ thẳng thắn về tương lai của điện ảnh trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời hé lộ những dự án đầy tham vọng sau nhiều năm vắng bóng ở dòng phim điện ảnh tự sự. Vị đạo diễn đứng sau The Lord of the Rings (Chúa tể những chiếc nhẫn) không nói về AI như một “mối đe dọa tận thế” với ngành phim ảnh. Thay vào đó, ông xem nó như một công cụ mới của điện ảnh, giống cách stop-motion, CGI hay motion-capture từng xuất hiện và thay đổi Hollywood trước đây.

“AI, nếu được dùng đúng cách, thì cũng chỉ là một công cụ giống như mọi công cụ khác”, Jackson nói tại LHP Cannes đang diễn ra tại Pháp.

Phát biểu này xuất hiện trong bối cảnh Hollywood vẫn chưa thực sự bước qua nỗi lo về AI sau các cuộc đình công lịch sử năm 2023 của biên kịch và diễn viên Mỹ. Nỗi sợ lớn nhất là AI có thể thay thế lao động sáng tạo: viết kịch bản, dựng hình, tái tạo giọng nói hay thậm chí “hồi sinh” diễn viên đã qua đời.

Với Peter Jackson, AI chỉ là “kỹ xảo mới” của điện ảnh

Peter Jackson, một trong những đạo diễn gắn liền với các cuộc cách mạng kỹ xảo của điện ảnh hiện đại. Từ trilogy The Lord of the Rings, King Kong cho đến The Hobbit, ông luôn nằm trong nhóm đạo diễn đẩy điện ảnh tiến gần hơn với ranh giới công nghệ mới. Công ty Weta Digital của ông từng tạo ra những bước tiến lớn trong CGI, motion-capture và kỹ xảo hình ảnh hiện đại.

Chính vì vậy, khi AI xuất hiện, Jackson không xem nó là điều quá xa lạ. Ông so sánh AI với công nghệ stop-motion từng được dùng để tạo ra King Kong bản gốc hay các bộ phim quái vật của Ray Harryhausen trước đây. Khi đó, các nghệ sĩ phải tự tay di chuyển từng mô hình cao su để tạo ảo giác chuyển động.

“Vì sao một người dùng AI trên máy tính lại không thể tạo ra hình ảnh của riêng họ?”, Jackson đặt câu hỏi. Theo ông, bản thân công nghệ không quyết định chất lượng nghệ thuật. Điều quan trọng vẫn là trí tưởng tượng, khả năng kể chuyện và sự sáng tạo của con người đứng sau nó.

“Có thú vị không? Có hài hước không? Có giàu trí tưởng tượng không? Câu chuyện có được kết nối tốt không?”, Jackson nói khi nhắc đến việc làm phim bằng AI.

Đây cũng là điểm khác biệt trong cách nhìn của nhiều đạo diễn thế hệ cũ với AI. Họ từng chứng kiến điện ảnh nhiều lần thay đổi vì công nghệ: từ phim câm sang phim có tiếng, từ mô hình vật lý sang CGI, từ máy quay phim sang kỹ thuật số.

Mỗi giai đoạn đều kéo theo nỗi lo rằng “điện ảnh sẽ chết”. Nhưng cuối cùng, thứ tồn tại vẫn là những câu chuyện đủ sức chạm vào cảm xúc con người.

Người tạo ra Trung Địa vẫn chưa rời bỏ điện ảnh

Xuất hiện tại Cannes lần này, Peter Jackson cũng khiến người hâm mộ chú ý khi lần đầu cập nhật hàng loạt dự án đã được nhắc suốt nhiều năm nhưng gần như “biến mất” khỏi radar Hollywood. Trong đó đáng chú ý nhất là phần phim Tintin tiếp theo.

Jackson cho biết ông và Steven Spielberg từng có thỏa thuận: Spielberg đạo diễn phần đầu, còn Jackson sẽ thực hiện phần tiếp theo. Tuy nhiên, sau hơn 15 năm, dự án của ông vẫn chưa hoàn thành.

“Chúng tôi thực sự đang viết phần Tintin tiếp theo”, ông nói. “Steven đã làm phim của ông ấy, còn tôi thì suốt 15 năm vẫn chưa làm phần của mình”. Jackson thừa nhận ông cảm thấy “khá ngại” vì sự chậm trễ này, nhưng muốn bộ phim phải thật sự tốt trước khi ra mắt.

Peter Jackson còn tiết lộ mình vẫn đang viết kịch bản cùng Fran Walsh, một cộng sự lâu năm và cũng là đồng biên kịch của loạt phim The Lord of the Rings. Thậm chí, Jackson cho biết ông còn chỉnh sửa kịch bản ngay trong khách sạn ở Cannes vài ngày trước. Bên cạnh đó, đạo diễn người New Zealand cũng nói về The Lord of the Rings: The Hunt for Gollum, dự án mới thuộc vũ trụ Trung Địa (Middle-earth) do Andy Serkis đạo diễn.

Andy Serkis chính là người từng thủ vai Gollum bằng công nghệ motion-capture trong trilogy The Lord of the Rings. Theo Jackson, không ai hiểu Gollum hơn Serkis.

“Tôi nghĩ câu chuyện này sẽ thú vị hơn nếu chính Gollum là người đạo diễn nó”, Jackson nói với Hollywood Reporter (13/5). Theo ông, bộ phim sẽ đi sâu vào tâm lý, sự ám ảnh và trạng thái nghiện ngập của nhân vật Gollum, một trong những nhân vật phức tạp nhất mà điện ảnh fantasy từng tạo ra.

Điều thú vị là dù từng là “cha đẻ” của Trung Địa trên màn ảnh, Jackson cho biết ông không muốn can thiệp quá nhiều vào dự án lần này. “Tôi ở đó để hỗ trợ nếu cần, nhưng tôi không can thiệp”, ông nói.

AI không được phép tái tạo gương mặt diễn viên nếu họ chưa đồng ý

Dù khá cởi mở với AI, Peter Jackson vẫn đưa ra một ranh giới mà theo ông là cực kỳ quan trọng: AI không được phép tái tạo gương mặt diễn viên nếu chưa có sự đồng ý của họ.

Đây hiện là một trong những tranh cãi lớn nhất của Hollywood.

Những năm gần đây, AI ngày càng có khả năng tái tạo gương mặt, giọng nói và biểu cảm con người với độ chân thực cao. Điều này khiến giới diễn viên lo ngại hình ảnh của họ có thể bị sử dụng vô thời hạn mà không kiểm soát được.

Jackson cho rằng việc sử dụng AI nên tuân theo nguyên tắc bản quyền giống âm nhạc hay sách trong điện ảnh.

“Bạn không thể dùng một bài hát trong phim nếu chưa có bản quyền. Bạn cũng không thể chuyển thể một cuốn sách nếu chưa được cấp phép”, ông nói. “Vì vậy, bạn cũng không nên dùng AI để tái tạo gương mặt ai đó nếu chưa có sự đồng ý của họ”. Với Jackson, vấn đề không nằm ở AI, mà nằm ở cách con người quản lý quyền sở hữu hình ảnh và đạo đức sử dụng công nghệ.

Phim "The Lord of the Rings" (Chúa tể những chiếc nhẫn) của đạo diễn Peter Jackson nổi tiếng trên toàn cầu, trong đó có Việt Nam.

Ở tuổi 63, Peter Jackson dường như không còn nhìn điện ảnh bằng tâm thế hoảng sợ trước công nghệ mới. Sau nhiều thập kỷ làm phim, ông hiểu rằng công nghệ luôn thay đổi, nhưng điều khiến khán giả ở lại với điện ảnh chưa bao giờ chỉ là kỹ xảo.

Đó vẫn là cảm xúc, trí tưởng tượng và những câu chuyện đủ sức khiến con người tin vào một thế giới không có thật, giống cách hàng triệu khán giả từng tin Trung Địa là nơi thực sự tồn tại đâu đó trên màn ảnh.