LHQ cảnh báo rủi ro AI, châu Âu đối mặt thách thức vận hành biên giới số
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển với tốc độ nhanh chưa từng có và quá trình chuyển đổi số ngày càng mở rộng, Liên hợp quốc (LHQ) cùng Liên minh châu Âu (EU) đang đồng thời đối mặt với những bài toán lớn về quản trị công nghệ, từ xây dựng khung quản lý AI đến bảo đảm hiệu quả vận hành các hệ thống số quy mô lớn.
Ngày 1/7, Hội đồng Khoa học Quốc tế độc lập về AI của LHQ đã công bố báo cáo sơ bộ mang tên "Đánh giá dựa trên bằng chứng về các cơ hội, rủi ro và tác động của AI", nhằm cung cấp cơ sở khoa học giúp các quốc gia xây dựng chính sách quản trị AI trong bối cảnh công nghệ này liên tục thay đổi.

Toàn cảnh cuộc họp HĐBA LHQ tại New York, Mỹ, ngày 14/7/2023. Ảnh minh họa: THX/TTXVN
Báo cáo đánh giá AI trên 7 lĩnh vực trọng tâm, bao gồm xu hướng phát triển công nghệ, ứng dụng trong khoa học, y tế, giáo dục và nông nghiệp, tác động kinh tế, an ninh, môi trường, quyền con người, văn hóa, sự phát triển của con người, an toàn trẻ em cũng như các vấn đề liên quan đến quản trị và độ tin cậy của AI.
Theo Hội đồng, thách thức lớn hiện nay là các nhà hoạch định chính sách cần đưa ra quyết định khi bằng chứng khoa học vẫn chưa đầy đủ. Nếu chờ đến khi hiểu rõ mọi tác động của AI thì có thể đã bỏ lỡ thời điểm thích hợp để ứng phó với các rủi ro.
Đồng Chủ tịch Hội đồng, Giáo sư Yoshua Bengio, cảnh báo năng lực của AI đang phát triển nhanh hơn khả năng nghiên cứu khoa học và thích ứng của các chính phủ. Trong khi đó, đồng Chủ tịch Maria Ressa cho rằng AI có tiềm năng tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ, nhưng lợi ích của công nghệ này sẽ khó được phát huy nếu quá trình phát triển không hướng đến lợi ích chung và kiểm soát hiệu quả các rủi ro.
Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres nhấn mạnh thế giới cần xây dựng quản trị AI dựa trên nền tảng khoa học và tăng cường hợp tác quốc tế thay vì chờ đến khi các nguy cơ trở nên nghiêm trọng.
Trong khi đó, tại châu Âu, quá trình số hóa quản lý biên giới cũng đang bộc lộ nhiều thách thức. Hệ thống Entry/Exit System (EES) của EU, được triển khai nhằm thay thế việc đóng dấu hộ chiếu bằng dữ liệu sinh trắc học đối với công dân ngoài EU, đang gây áp lực lớn tại nhiều sân bay trong mùa du lịch cao điểm.
Theo quy trình mới, hành khách phải quét hộ chiếu, chụp ảnh và lấy dấu vân tay khi nhập cảnh khu vực Schengen. Dù giúp tăng cường an ninh và phát hiện hàng chục nghìn trường hợp nhập cảnh không hợp lệ, hệ thống cũng khiến thời gian làm thủ tục kéo dài do các thiết bị sinh trắc học hoạt động chưa ổn định, nhân lực kiểm soát còn hạn chế và lượng khách tăng mạnh.
Trước nguy cơ ùn tắc trong mùa hè, nhiều hiệp hội sân bay và hãng hàng không châu Âu đã đề nghị Ủy ban châu Âu cho phép tạm thời áp dụng lại quy trình kiểm tra hộ chiếu truyền thống tại những cửa khẩu quá tải nhằm giảm thời gian chờ đợi cho hành khách.
Ủy ban châu Âu cho rằng phần lớn sân bay vẫn vận hành ổn định và nhiều điểm nghẽn xuất phát từ hạ tầng, nhân lực hoặc lịch bay tập trung theo khung giờ. Tuy nhiên, thực tế tại nhiều quốc gia cho thấy quá trình triển khai EES vẫn cần thêm sự linh hoạt để thích ứng với điều kiện vận hành thực tế.
Hai diễn biến trên cho thấy, dù AI hay các hệ thống số đều mang lại nhiều cơ hội nâng cao hiệu quả quản lý, thành công của chuyển đổi số không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mà còn đòi hỏi cơ sở khoa học, hạ tầng phù hợp và cơ chế quản trị đủ linh hoạt để cân bằng giữa đổi mới, an ninh và trải nghiệm của người dân.










![[GALLERY] Điện thoại đầy bộ nhớ? 5 mẹo giải phóng dung lượng cực nhanh](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_07_02_180_55527784/dc8c90d7cf9c26c27f8d.jpg)



