Lịch sử 30 năm ASEAN Championship: Từ Tiger Cup đến kỷ nguyên mới của bóng đá khu vực

ASEAN Championship (tiền thân là AFF Cup) không chỉ là sân chơi bóng đá lớn nhất Đông Nam Á mà còn là thước đo quyền lực của các đội tuyển trong khu vực. Được FIFA công nhận là giải đấu quốc tế hạng 'A' từ năm 1996, giải đấu này đã trải qua gần 30 năm thăng trầm, phản ánh sự phát triển vượt bậc của bóng đá khu vực từ quy mô tổ chức đến trình độ chuyên môn.

ASEAN Championship là giải đấu lớn nhất của bóng đá Đông Nam Á.

Hành trình hình thành và Kỷ nguyên Tiger Cup (1996–2004)

Giải đấu lần đầu tiên được tổ chức vào năm 1996 tại Singapore dưới tên gọi Tiger Cup. Trong giai đoạn sơ khai, giải đấu quy tụ 6 thành viên sáng lập của Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á (AFF) cùng các đội khách mời. Thái Lan sớm khẳng định vị thế của một "ông lớn" khi đánh bại Malaysia 1-0 trong trận chung kết lịch sử năm 1996 để trở thành nhà vô địch đầu tiên.

Giai đoạn này chứng kiến sự thống trị tuyệt đối của hai thế lực: Thái Lan và Singapore. Trong khi "Voi chiến" đăng quang vào các năm 1996, 2000, 2002 thì đội tuyển đảo quốc sư tử cũng kịp để lại dấu ấn với hai chức vô địch vào năm 1998 và 2004. Đây cũng là thời điểm thể thức thi đấu bắt đầu có những điều chỉnh quan trọng, điển hình là việc áp dụng thể thức Sân nhà – Sân khách cho vòng loại trực tiếp từ năm 2004.

Việt Nam hiện đang là đương kim vô địch ASEAN Championship.

Sự trỗi dậy của các thế lực và Kỷ nguyên Suzuki (2007–2016)

Sau khi chia tay nhà tài trợ Tiger Beer, giải đấu bước vào một chương mới đầy sôi động dưới tên gọi AFF Suzuki Cup từ năm 2008. Đây là giai đoạn bóng đá Đông Nam Á chứng kiến sự vươn lên mạnh mẽ của các quốc gia khác, phá vỡ thế độc tôn của Thái Lan và Singapore. Đáng chú ý nhất là chức vô địch lịch sử của đội tuyển Việt Nam vào năm 2008 dưới sự dẫn dắt của HLV Henrique Calisto, sau cú đánh đầu ngược kinh điển của Lê Công Vinh tại Mỹ Đình.

Năm 2010, Malaysia cũng lần đầu tiên ghi tên mình vào bảng vàng vô địch. Đến năm 2016, giải đấu chính thức được FIFA đưa vào hệ thống tính điểm xếp hạng thế giới, một cột mốc khẳng định uy tín toàn cầu của sân chơi khu vực này.

Tái định vị thương hiệu và Kỷ nguyên Hyundai Cup

Từ năm 2018, giải đấu tiếp tục cải tiến thể thức vòng bảng để tăng tính cạnh tranh và doanh thu thương mại. Đội vô địch ASEAN Championship còn giành quyền tham dự AFF–EAFF Champions Trophy, đối đầu với nhà vô địch Đông Á. Việt Nam một lần nữa khẳng định vị thế với chức vô địch năm 2018 và gần nhất là năm 2024 sau khi đánh bại Thái Lan với tổng tỷ số 5-3.

Hyundai sẽ tài trợ giải đấu năm nay.

Bắt đầu từ năm 2026, giải đấu sẽ mang tên gọi mới ASEAN Hyundai Cup, đánh dấu sự hợp tác với tập đoàn ô tô Hàn Quốc. Sự quan tâm từ các thương hiệu lớn toàn cầu và sự tham gia trực tiếp của FIFA thông qua dự án FIFA ASEAN Cup cho thấy tiềm năng phát triển không giới hạn của bóng đá khu vực trong tương lai.

Hồ sơ tổng quan ASEAN Championship

Nhìn lại chặng đường 30 năm, ASEAN Championship không chỉ là nơi trình diễn những kỹ thuật cá nhân hay chiến thuật đỉnh cao, mà còn là sợi dây gắn kết cảm xúc dân tộc mãnh liệt. Với sự đầu tư ngày càng chuyên nghiệp, giải đấu hứa hẹn sẽ còn mang đến nhiều bất ngờ và kịch tính trong những thập kỷ tới.

Tuệ Nhân