Lịch sử hơn 200 năm xây dựng và đổi thay của Nhà Trắng

Công trình xây dựng phòng khiêu vũ Nhà Trắng, do Tổng thống Trump đề xuất, là một trong những dự án xây dựng lớn nhất trong lịch sử Nhà Trắng và đã dẫn đến việc phá dỡ Cánh Đông của tòa nhà. Ảnh: Britannica

Nhà Trắng không phải ngay từ đầu đã là biểu tượng quyền lực quen thuộc của nước Mỹ. Tòa nhà này từng được xây dựng giữa một thủ đô còn dang dở, bị quân Anh đốt cháy trong chiến tranh, nhiều lần được mở rộng, sửa chữa và có thời điểm phải tháo dỡ gần như toàn bộ phần bên trong. Hơn hai thế kỷ qua, Nhà Trắng đã thay đổi đáng kể để đáp ứng yêu cầu ngày càng lớn của một trung tâm quyền lực quốc gia.

Tòa nhà đầu tiên - Dinh Tổng thống

Sau khi Washington được lựa chọn làm thủ đô của Mỹ, một trong những vấn đề được đặt ra là xây dựng nơi ở và làm việc chính thức cho tổng thống.

Năm 1792, công trình được khởi công. Kiến trúc sư người Ireland James Hoban được lựa chọn thiết kế tòa nhà sau một cuộc thi. Thiết kế của ông chịu ảnh hưởng rõ nét từ kiến trúc châu Âu, đặc biệt là những ngôi nhà lớn theo phong cách tân cổ điển.

Đá nền được đặt vào tháng 10/1792. Công trình được xây dựng bằng đá sa thạch và phải mất nhiều năm mới hoàn thành. Năm 1800, Tổng thống John Adams và phu nhân Abigail Adams chuyển vào ở, trở thành những cư dân đầu tiên của dinh tổng thống.

Tuy nhiên, Nhà Trắng khi đó khác xa hình ảnh ngày nay. Khu vực xung quanh còn thưa thớt, thủ đô Washington chưa phát triển và bản thân tòa nhà cũng chưa có đầy đủ những không gian làm việc mà chính quyền liên bang cần đến.

Tên gọi “Nhà Trắng” cũng không phải ngay lập tức trở thành tên chính thức. Tòa nhà từng được gọi là “Dinh Tổng thống” hoặc “Dinh Tổng hành pháp”. Màu trắng đặc trưng xuất phát từ lớp sơn phủ bên ngoài đá sa thạch, giúp bảo vệ vật liệu trước thời tiết.

Bị đốt cháy trong chiến tranh

Một trong những bước ngoặt lớn nhất trong lịch sử Nhà Trắng xảy ra năm 1814, trong Chiến tranh Anh - Mỹ.

Quân đội Anh tiến vào Washington và đốt nhiều công trình công cộng, trong đó có Dinh Tổng thống. Phần lớn nội thất bị phá hủy và tòa nhà chịu thiệt hại nghiêm trọng.

Tranh mô tả sự kiện quân đội Anh đã phóng hỏa Tòa Quốc hội và Nhà Trắng vào năm 1814.

Sau vụ hỏa hoạn, công trình được phục hồi dưới sự chỉ đạo của chính kiến trúc sư James Hoban. Những phần tường đá còn lại được giữ lại, trong khi nhiều khu vực bị hư hại phải xây dựng lại.

Việc phục hồi kéo dài nhiều năm. Tổng thống James Monroe chuyển vào tòa nhà vào năm 1817, khi quá trình tái thiết vẫn tiếp tục.

Nhà Trắng sau đó tiếp tục được thay đổi về kiến trúc. Khi chính quyền liên bang mở rộng, nhu cầu về phòng làm việc, không gian tiếp khách và các khu vực phục vụ tổng thống cũng tăng lên. Tòa nhà dần được bổ sung thêm nhiều hạng mục.

Cánh Tây và Phòng Bầu dục

Trong thế kỷ 19, Nhà Trắng trải qua nhiều thay đổi về nội thất và không gian. Các tổng thống khác nhau tiếp tục cải tạo tòa nhà theo nhu cầu của từng thời kỳ.

Một thay đổi quan trọng diễn ra vào đầu thế kỷ 20, khi khu vực làm việc của tổng thống được mở rộng đáng kể.

Năm 1902, dưới thời Tổng thống Theodore Roosevelt, một cuộc cải tạo lớn được tiến hành. Khu vực làm việc của tổng thống được tách khỏi khu cư trú và hình thành West Wing - Cánh Tây của Nhà Trắng.

Cánh Tây sau đó tiếp tục được mở rộng. Phòng Bầu dục, không gian làm việc nổi tiếng của tổng thống, được xây dựng vào năm 1909 dưới thời Tổng thống William Howard Taft.

Phòng Bầu dục không chỉ là nơi tổng thống làm việc mà còn trở thành một trong những không gian mang tính biểu tượng nhất của quyền lực hành pháp Mỹ. Qua nhiều đời tổng thống, căn phòng này chứng kiến các cuộc họp, quyết định chính sách và những sự kiện quan trọng của nước Mỹ.

Nhưng cùng với sự phát triển của chính phủ liên bang, Nhà Trắng tiếp tục đối mặt với một vấn đề: tòa nhà ban đầu được thiết kế cho một quy mô chính quyền nhỏ hơn rất nhiều so với nước Mỹ hiện đại.

Ban đầu chỉ là một công trình tạm thời do Tổng thống Theodore Roosevelt khởi xướng, Cánh Tây và Phòng Bầu dục hiện đại đã được hoàn thiện dưới thời chính quyền Franklin Roosevelt. Ảnh: Britannica

Cuộc đại trùng tu dưới thời Truman

Đến giữa thế kỷ 20, tình trạng của Nhà Trắng trở nên đáng lo ngại. Những thay đổi liên tục trong hơn một thế kỷ đã khiến kết cấu bên trong xuống cấp.

Dưới thời Tổng thống Harry Truman, một cuộc cải tạo quy mô lớn được tiến hành. Phần bên ngoài của Nhà Trắng được giữ lại, nhưng gần như toàn bộ cấu trúc bên trong được tháo dỡ để xây dựng lại. Một bộ khung thép mới được dựng bên trong các bức tường đá.

Công việc kéo dài từ cuối những năm 1940 đến đầu những năm 1950. Trong thời gian này, gia đình Tổng thống Truman phải chuyển sang sống tại Blair House, đối diện Nhà Trắng.

Cuộc đại trùng tu đã giúp bảo đảm sự ổn định cho công trình và tạo ra nhiều không gian hiện đại hơn, trong khi vẫn duy trì diện mạo lịch sử của tòa nhà.

Đây cũng là một trong những lần thay đổi quan trọng nhất trong lịch sử Nhà Trắng: phần lớn những gì nằm phía sau các bức tường mà người dân nhìn thấy ngày nay không còn là cấu trúc nguyên bản của thế kỷ XVIII.

Nhà Trắng tiếp tục thay đổi

Sau cuộc đại trùng tu thời Truman, Nhà Trắng tiếp tục được điều chỉnh dưới các đời tổng thống. Các không gian được cải tạo, hệ thống kỹ thuật được nâng cấp và những yêu cầu mới về an ninh được bổ sung.

Ngày nay, hơn hai thế kỷ sau khi Nhà Trắng được khởi công, tòa nhà biểu tượng của nước Mỹ lại bước vào một đợt thay đổi lớn dưới nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump. Tâm điểm là dự án xây dựng một phòng dạ hội quy mô lớn ở khu vực Cánh Đông, được khởi động từ năm 2025.

Phần được xây dựng từ năm 1902 và mở rộng vào năm 1942 của Cánh Đông đã bị phá bỏ để nhường chỗ cho công trình mới. Theo Nhà Trắng, dự án sẽ bổ sung một không gian rộng khoảng 90.000 foot vuông (khoảng 8.360 m²), với sức chứa khoảng 650 người ngồi, nhằm giúp Nhà Trắng có thể tổ chức các sự kiện cấp nhà nước quy mô lớn mà không phải dựng mái che tạm ngoài trời.

Quy mô của dự án đã thay đổi đáng kể so với kế hoạch ban đầu. Hãng Reuters cho biết ông Trump từng công bố chi phí khoảng 200 triệu USD, sau đó con số ước tính tăng lên khoảng 400 triệu USD. Chính quyền của ông cũng đề xuất thêm nguồn kinh phí liên quan đến các hạng mục an ninh cho công trình.

Đến tháng 9/2026, công trình vẫn đang được triển khai. Dự án phòng dạ hội không chỉ làm thay đổi diện mạo khu vực Cánh Đông mà còn trở thành một trong những lần can thiệp kiến trúc đáng kể nhất vào khuôn viên Nhà Trắng trong nhiều thập kỷ. Những thay đổi này một lần nữa cho thấy Nhà Trắng không phải một công trình bất biến: qua từng đời tổng thống, tòa nhà vừa được bảo tồn như một biểu tượng lịch sử, vừa được điều chỉnh để đáp ứng những nhu cầu mới của thời đại.